Japonia
Historia:
Od zarania swego istnienia Japonia znajdowała się pod silnymi wpływami Chin. Stamtąd
też przejęła pewne wzorce kulturowe, pismo, konfucjanizm, buddyzm oraz wzory rządzenia.
Od początków VII wieku przez ponad tysiąc lat władze w Japonii sprawowali cesarze, a od
XVII wieku zastąpili ich szogunowie, cesarz (mikado) pełnił już tylko funkcje
reprezentacyjne. Władza ta była absolutna.2 W XVIII wieku, w ciągu panowania dynastii
Togukawa, Japonia wciąż tkwiła w swym ścisłym izolacjonizmie handlowym; prawie
całkowicie zerwała kontakty z zagranica. Izolacja ta została przełamana pod naciskiem
państw zachodnich, które to były zainteresowane Azja Wschodnia jako nowym rynkiem
zbytu (w 1853 M. Perry, w imieniu USA przekonał szogunat do nawiązania stosunków
handlowych). Japonia otworzyła wiec kilka swych portów najpierw dla Stanów
Zjednoczonych, później także dla Wielkiej Brytanii, Francji, Rosji i Holandii.
Liberalizacja stosunków z zagranica doprowadziła do wzrostu napiec wewnątrz państwa;
przeciwnicy rządów szogunów żądali powrotu władzy cesarskiej. W 1868 roku nastąpiła
rewolucja Meiji w skutek której zmuszono do zrzeczenia się władzy ostatniego szoguna.
Nowy cesarz zastosował politykę modernizacji kraju, w skutek czego Japonia stała się nową
potegą azjatycka, pokonując w wojnach Chiny (w 1894 roku), Rosje (1904) i anektując Koree
w 1905 roku.
W 1931 wojska japońskie wkroczyły do Mandżurii, zajmując w 1933 cały kraj. Powstało
nowe państwo Mandżukuo , co wywołało sprzeciw opinii międzynarodowej.
W 1937 rozpoczęła się wojna z Chinami; wojska japońskie zajęły ważniejsze miasta Chin.
W grudniu 1941 Japończycy rozpoczęli wojnę ze Stanami Zjednoczonymi, atakując Pearl
Harbour, po licznych odwetach Amerykanie pokonali Japończyków w 1945 roku. Od tego
czasu rozpoczęła się okupacja amerykańska i demokratyzacja systemu władzy. Cesarzem
został Hirohito. Japonia zaczęła się dynamicznie rozwijać, stając się światową potęgą
przemysłowa i handlowa.
Od 1989 roku władze w państwie objął cesarz Akihito. Tym samym skończyła się era
Showa, a rozpoczęła nowa era- Heisei.
W 2005 roku Japonia została niestałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ na okres
dwóch lat.
System polityczny Japonii to monarchia konstytucyjna.
Konstytucja:
Konstytucja Japonii została podpisana 3 listopada 1946 roku przez cesarza Hirohito. Tekst
Został napisany i narzucony przez zespół ekspertów gen. Douglasa McArthura; później został uchwalony przez obie izby parlamentu jako poprawki do konstytucji Meiji.
Pierwszy rozdział konstytucji traktuje o Cesarzu, ma to znaczenie symboliczne i stanowi
ukłon w stronę tradycji.
6 marca 1946 opublikowano amerykański projekt konstytucji lecz przedstawiono go jako japoński, a po uchwaleniu go przez obie izby parlamentu cesarz Hirohito promulgował go 3 listopada 1946 roku. De facto konstytucja weszła w życie 3 maja 1947 roku.
Składa się z:
- 11 rozdziałów,
- 103 artykułów.
Pierwszy rozdział konstytucji traktuje o Cesarzu, ma to znaczenie symboliczne i stanowi ukłon w stronę tradycji.
Podstawę powstałego na mocy konstytucji systemu stanowią ogólnie przyjęte zasady demokratyzmu (demokracji):
- trójpodziału władzy,
- szerokich gwarancji praw i wolności jednostki ( kobiety uzyskały prawa wyborcze )
- rozdziału państwa i religii.
Dodatkową cechą japońskiego systemu jest pacyfizm, wyrażający się rezygnacją z wojny jako środka uprawiania polityki i z posiadania własnej siły militarnej.
Jednym z najbardziej znanych artykułów japońskiej konstytucji jest artykuł 9, mówiący o wyrzeczeniu się wojny przez Japonię. Pacyfizm podniesiony do rangi zasady konstytucyjnej z tak daleko idącymi konsekwencjami (deklaracja nieposiadania sił zbrojnych) jest jedyną tego typu regulacją w świecie.
Analizując konstytucję Japonii należy stwierdzić, iż pod wpływem amerykańskich rozwiązań zostały w niej uwzględnione prawie wszystkie, powszechnie uznawane za podstawowe, prawa i wolności człowieka. Do najważniejszych, jakie znalazły swoje odzwierciedlenie w przepisach konstytucji z 1946 roku, należy niewątpliwie zaliczyć:
- równość wobec prawa,
- wolność myśli i przekonań,
- wolność wyznania oraz
- prawo własności i
- wynikające z niego prawo do niczym nie skrępowanej działalności ekonomicznej.
Na podstawie konstytucji niedopuszczalna jest jakakolwiek dyskryminacja we wszystkich sferach życia: politycznej, ekonomicznej, społecznej – niezależnie od rasy, wyznania, płci, pozycji społecznej oraz pochodzenia.Konstytucja zrównując w prawach kobietę i mężczyznę dawała kobiecie po raz pierwszy możliwość samodzielnego decydowania o własnym losie. Pierwszym sygnałem nowych uregulowań prawnych było przyznanie w 1946 roku kobietom praw wyborczych.Mimo tych przepisów, w dalszym ciągu w wielu rodzinach kobiety są traktowane gorzej niż mężczyźni. Japonia deklaruje się jako państwo światopoglądowo neutralne.W konstytucji znalazły się również gwarancje praw ekonomicznych i socjalnych:
- wolności wyboru zawodu,
- za nienaruszalne uznane zostało prawo własności i posiadania majątku,
- przejęcie własności prywatnej na użytek publiczny może odbyć się jedynie za słusznym odszkodowaniem,
- do rangi przepisu konstytucyjnego podniesiony został obowiązek podatkowy,
- prawo do utrzymania równego wykształcenia i objęcia wszystkich bez wyjątku dzieci bezpłatnym wykształceniem podstawowym.Wiele miejsca poświęcono kwestiom gwarancji równości i praw jednostki związanych z procesem sądowym i działalnością wymiaru sprawiedliwości:
- zasada powszechności dostępu do sądów,
- zakaz aresztowania bez odpowiedniego nakazu sądowego,
- aresztowania i więzienia bez postawienia zarzutów,
- odmówienia prawa do skorzystania z obrońcy.
Konstytucja w ciągu prawie 60 lat jej obowiązywania oparła się próbom zmian. Obecnie toczą się liczne dyskusje nad jej zmianą, gdyż nie przystaje ona w niektórych fragmentach do współczesności i norm prawa międzynarodowego.
Zmiana konstytucjiZainicjowanie zmiany następuje w takim samym trybie jak przy ustawach zwykłych, natomiast poprawka do konstytucji musi zostać przyjęta w obu izbach oddzielnie większością 2/3 głosów ogólnej liczby członków obu izb. Przyjęta poprawka wymaga zatwierdzenia w referendum specjalnie zarządzanym lub odbywającym się razem z wyborami parlamentarnymi. Zatwierdzenie następuje większością ogólnej liczby głosów oddanych w referendum .Zatwierdzone w taki sposób poprawki są natychmiast promulgowane przez Cesarza w imieniu narodu jako integralna część niniejszej Konstytucji.
Parlament (Kokkai):
Powstanie parlamentaryzmu w Japonii wiąże się z cesarzem Meiji i konstytucja (na wzór
niemiecki) uchwalona w 1889 roku (wówczas rola parlamentu sprowadzała sie do prawa weta
wobec nowych podatków).
Parlament- Kokkai składa się z dwóch izb:
- Izby Reprezentantów (Shugi-in),
- Izby Radców (Sangi-in).
Izba reprezentantów liczy 500 (480) deputowanych, wybieranych w wyborach powszechnych
na 4 lata (300 wybieranych jest w wyborach większościowych, w jednomandatowych
okręgach, a 200 (180) proporcjonalnie).
Izba Reprezentantów może być rozwiązana przez cesarza, jeśli:
- uchwali ona wotum nieufności wobec rządu,
- odrzuci wniosek gabinetu o wotum zaufania ( w przypadku rozwiązania Izba Radców nie obraduje również).
Izba Radców liczy 252 deputowanych wybieranych na 6 lat, z tym że co 3 lata
wymieniana jest połowa składu. 100 deputowanych wybieranych jest w wyborach
proporcjonalnych z list krajowych, a 152 w jedno lub wielomandatowych okręgach
wyborczych.
Inicjatywa ustawodawcza przysługuje:
- członkom obu izb,
- rządowi.
Projekty w większości są kierowane do Izby Reprezentantów, po uchwaleniu przesyłane do Izby Radców. Uchwaloną ustawę promulguje cesarz. W przypadku uchwalania budżetu, gdy Izba Radców zgłosi sprzeciw to wciaż decyzja parlamentu pozostaje decyzja Izby Reprezentantów.
Parlament zbiera sie na jednej sesji zwyczajnej w roku.
Rząd może zwoływać nadzwyczajne sesje Parlamentu. Na żądanie co najmniej jednej czwartej ogólnej liczby członków którejkolwiek z Izb Rząd zobowiązany jest podjąć decyzję o zwołaniu takiej sesji.
System wyborczy:
Ustawa o powszechnym prawie wyborczym z 15 kwietnia 1950 roku nadała:
- wszystkim obywatelom Japonii, którzy ukończyli 20 rok życia, czynne prawo wyborcze do obu izb,
- zaś bierne prawo wyborcze do Izby Reprezentantów tym, którzy ukończyli 25 lat, a do Izby Radców – 30 lat. Kampania wyborcza ograniczona jest wieloma przepisami:- Czas trwania: może trwać 15 dni do Izby Reprezentantów, 18 do Izby Radców. Zabronione jest prowadzenie kampanii „od drzwi do drzwi”.- W 1962 roku wprowadzono zasadę, że partia może odbyć tylko 4 spotkania wyborcze dla każdego kandydata, podczas których mieli prawo rozprowadzić do 500 plakatów wyborczych.
- Ograniczona była również swoboda używania ulotek: można ich było mieć 3 rodzaje.
- Ograniczony jest również czas na kampanie w mas mediach- każdy kandydat może korzystać z 2 bezpłatnych audycji w telewizji państwowej i 2 w prywatnych
...
rybeczka_87