1.Wymień obszary konsensusu we współczesnej ekonomii.
Do konsensusów doszło 5 szkół, wyłaniając 6 obszarów zgodnych poglądów.
- w długim okresie decydujące znaczenie mają czynniki ze strony podaży s ( np. Praca, kapitał);
-w długim okresie krzywa philipsa przyjmuje kształt pionowy, a naturalna stopa bezrobocia występuje tylko w krótkim okresie;
- Popyt d ma znaczenie w krótkim okresie;
- zarówno w polityce monetarnej jaki i w fiskalnej występują dwa rodzaje polityk:
a) dyskrecjonalna (tzw. Uznaniowa, umożliwia rządowi wywieranie wpływu na sytuację gospodarczą państwa za pomocą aktywnej polityki fiskalnej, budżetowej lub monetarnej)
B) taka w której, wzrasta rola reguł ( tzw: w oparciu o reguły)
- Rola pieniądza w gospodarce: podaż s pieniądza ma znaczenie w krótkim okresie,w długim okresie wzrost podaży pieniądza prowadzi do wzrostu inflacji.
- Polityka stabilnej gospodarki bardziej oparta o teorie gier niż teorie sterowania;
Pyt. 2 Rola ścieżki koordynacji makroekonomicznej w modelu AD-AS
Model AD-AS Przy odpowiedniej modyfikacji krzywych AD (eliminacja efektów mnożnikowych) i AS (odpowiednie zdefiniowanie funkcji produkcji) można wyprowadzić ścieżkę koordynacji makroekonomicznej, którą określa czynnik instytucjonalny . Ścieżka ta zawiera możliwe kombinacje produktu i ceny w trakcie dostosowań dynamicznych. Nachylenie tej ścieżki wyraża różne sztywności cen określane przez czynniki instytucjonalne. Pokazuje ona oddziaływanie instytucji formalnych jak i nieformalnych na związki zachodzące między zagregowanym popytem i podażą. Wprowadzenie różnych postaci funkcyjnych ścieżki koordynacji makroekonomicznej, stanowi klucz do rozróżnienia charakterystyk instytucjonalnych poszczególnych krajów.
AD zagregowany popyt, Y - produkcja
AS zagragowana podaż P - cena
SKM wyraża:
1) oczekiwanie przedsiębiorstwa co do wpływu wzrostu podaży na produkcje, podaż i cenę
2) uwarunkowanie decyzji cenowych – na ile ceny są wolne i regulowane. Koszty transakcyjne rosną gdy zmieniają się ceny. Koszty te zniechęcają do zmiany cen.
3) SKM – bariery wejścia i wyjścia na rynek, kwestie kosztów utopionych (sank costs)
4) Sztywność rynku, pozacenowa
5) Oddziaływanie konkurencyjne innych podmiotów
Jeżeli SKM bardziej pionowa to większy wzrost produkcji mniejszy wzrost cen.
Jeżeli SKM bardziej pozioma to mniejszy wzrost produkcji większy wzrost cen.
Wzrost AD powoduje wzrost podaży AS → AS1.
Wzrost podaży powoduje wzrost popytu. (Sey)
Gdyby SKM była pozioma to Y ( ilość produkcji) rośnie, system instytucji jest prawie idealny, następuje wzrost produkcji, ceny się nie zmieniają.
Krzywa AD pokazuje kombinacje poziomu cen (P) i produkcji(Y) dla których zachowana jest równowaga na rynku dóbr i usług oraz na rynku pieniężnym.
Przesunięcia krzywej AD powodują: ekspansywna polityka fiskalna i monetarna ( w prawo); Restrykcyja polityka fiskalna i monetarna ( w lewo); Wzrost wydatków autonomicznych ( w prawo ); spadek wydatków autonomicznych (w lewo)
Krzywa AS to krzywa zagregowanej podaży. Jej nachylenie zależy od badanego okresu. W długim okresie krzywa AS jest pionowa, w krótkim okresie dodatnio nachylona, w bardzo krutkim okresie jest pozioma.
Przesunięcia AS: Wzrost kosztów produkcji przesunie krzywą do góry; wzrost płac nominalnych w przedsiębiorstwach ( do góry); postęp technologiczny, zwiększenie zasobów czynników produkcji ( w prawo).
SKM- urzędy regulacji cenowej np. Urząd telekomunikacji, regulacja energetyki
3. Co to jest indeks swobody gospodarczej i jaki ma wpływ na rozwój gospodarczy.
Wskaźnik wolności gospodarczej to roczny raport publikowany przez the wall street journal i heritage foundation, zawierający opis i ocenę ograniczeń, restrykcyjnych przepisów, zakresu stosowania przymusu przez aparat władzy w sferze gospodarki w różnych państwach świata.
Każdemu państwu przyznawana jest punktacja według 50 niezależnych zmiennych podzielonych na 10 kategorii wpływających na wolność gospodarczą: polityka handlowa, obciążenia podatkowe, interwencje rządu w gospodarce, polityka monetarna, przepływ kapitału i inwestycje zagraniczne, bankowość i finanse, płace i ceny, prawa własności, regulacje prawne, aktywność czarnego rynku
Wyższy wynik punktowy danego kraju oznacza większy zakres interwencji państwa w gospodarkę i mniejszą wolność gospodarczą. W ten sposób powstaje ranking państw, ułożony od najmniejszej ilości punktów do największej, czyli od państw o największej wolności gospodarczej do państw o "ucisku w gospodarce". Zależnie od wyniku punktowego, państwa są dzielone na 4 kategorie: wolny, w zasadzie wolny, w zasadzie bez wolności i bez wolności.
Polska w roku 2008 zajęła miejsce 83. Oraz została zakwalifikowana do kategorii w zasadzie bez wolności.
Postępy: Ogółem, 86 państw na świecie jest bardziej wolnych gospodarczo, niż były rok wcześniej, 57 jest mniej wolnych. 10 państw, które osiągnęły największy postęp, to: madagaskar, ukraina, polska, bułgaria, islandia, indonezja, węgry, malezja, mongolia i uzbekistan.
Wśród najbardziej wolnych gospodarczo krajów znalazły się: (pierwsze 10 miejsc) Hong kong singapur irlandia australia stany zjednoczone nowa zelandia kanada chile szwajcaria wielka brytania
Wśród najmniej wolnych gosp państw są: Wenezuela, Bangladesz, Białoruś, Iran, Turkmenistan, Birma, Libia, Zimbabwe, Kuba, Korea Półn.
Wśród 5 badanych regionów : Europa jest najbardziej wolna ekonomicznie, potem obie Ameryki, Azja i Pacyfik, Bliski Wschód/ Afryka Północna.
Wolność ekonomiczne jest silnie związana z dobrym funkcjonowaniem gospodarki.
4. Instytucje a polityka monetrna
i =r+πe (nominalna stopa procentowa; R-realna stopa procentowa;
π-oczekiwana inflacja)
M –nominalny zasób pieniądza
P – przeciętny poziom cen
- realny zasób pieniądza
MD – funkcja popytu
MS – funkcja podaży
E1 – wzrost popytu na pieniądz powoduje wzrost stóp procentowych
E2 – stopy procentowe nie zmieniają się (E2=E)
E1 – wzrost cen ((każda decyzja ma skutki w krótkim i długim okresie)
y* - potencjalne PKB
Na popyt na pieniądz oddziaływuje stopa procentowa i PKB oraz koszty transakcyjne w bankowości (są to: koszty transferu pieniądza, opłaty za karty)gdy popyt na pieniądz rośnie, następuje wzrost stóp procentowych. W długim okresie wzrostu PKB krzywa popytu przesuwa się w prawo, ceny spadaja gospodarka wchodzi w deflacje. Aby tego nie było to Bank Centralny zwiększa podaż pieniądza. Krzywa podaży pieniądza przesuwa się w prawo. Zwiększenie podaży pieniądza w długim okresie jest uzasadnione od wzrostu PKB, może nastąpić inflacja , która wynika z nadmiaru pieniądza.
2 rodzaje popytu na pieniądz:
1)Spekulacyjny – związany ze zmianą stóp procentowych
2) Transakcyjny – związany z PKB; im większy PKB tym większy popyt na pieniądz
Krzywa popytu przesuwa się w prawo, ceny spadają (gospodarka wchodzi w deflację), należy przesunąć podaż pieniądza w prawo (PKB rośnie). podaż nie może rosnąć szybciej niż PKB
5. Rynek – korzyści i koszty (market failures). Nadwyżka konsumenta i producenta.
Rynek to zespół mechanizmów umożliwiający kontakt producentów z konsumentami. To całokształt transakcji kupna i sprzedaży oraz warunków w jakich one przebiegają. Na rynku konkurencyjnym dokonuje się ustalenia ceny oraz ilości dóbr. To także określona zbiorowość podmiotów gospodarujących zainteresowanych dokonywaniem operacji kupna-sprzedaży określonych dóbr, wartości lub usług. Część zbiorowości reprezentuje podaż (producenci) zaś część popyt (konsumenci). Przeciwstawienie się popytu podaży w określonym miejscu oraz czasie prowadzi do ustalenia ceny wartości będącej przedmiotem obrotu – sprawia to iż dochodzą do skutku transakcje kupna sprzedaży.
Wyróżniamy m.in.: Rynek towarów; Rynek dóbr konsumpcyjnych/ przemysłowych; Rynek usług; Rynek finansowy rynek czynników produkcji (ziemi, pracy, kapitału)
Korzyści wynikające z funkcjonowania wolnego rynku:
Ø Wymiana dóbr dokonuje się w wyniku dobrowolnie zawieranych transakcji pomiędzy kupującymi a sprzedającymi przy dobrowolnie ustalonej przez nich cenie
Ø Kupujący i sprzedający nie podlegają żadnym ograniczeniom ani przymusowi ze strony podmiotów zewnętrznych (np. Władzy publicznej)
Ø Warunki transakcji - w szczególności cena - zależą od obopólnej zgody kupującego i sprzedającego
Ø Prowadzi do najefektywniejszej ekonomicznie alokacji zasobów, jeżeli w wyniku działania mechanizmu wolnorynkowego dochodzi do ustalenia struktury rynkowej zbliżonej do doskonałej konkurencji
Ø Rozumiany jako mechanizm alokacji zasobów może być regulatorem procesów ekonomicznych w skali całej gospodarki
Suma indywidualnych i dobrowolnych decyzji transakcyjnych podmiotów wolnego rynku przejawia się na rynku w postaci popytu i podaży. W procesie interakcji spontanicznych decyzji kupujących i sprzedających, zwanym mechanizmem rynkowym dochodzi do ustalenia się równowagi rynkowej, czyli zrównania popytu z podażą oraz ustalenia ceny równowagi. Koniecznym warunkiem zaistnienia wolnego rynku są precyzyjnie określone prawa własności przede wszystkim w odniesieniu do środków produkcji oraz wytworzonych dóbr.
Market failures czyli nieprawidłowości w funkcjonowaniu rynku jest pojęciem teorii ekonomicznej w ramach której podział dóbr i usług przez wolny rynek nie jest efektywny. Polega na tym że prowadzenie interesów własnych prowadzi do niezadowalających wyników dla społeczeństwa. Jednym z zadań państwa jest ograniczenie zjawiska market failures. Jednak niektóre rodzaje polityki rządowej interwencji, takich jak podatki, subsydia, płace oraz ceny kontroli i regulacji, w tym próby w celu skorygowania nieprawidłowości w funkcjonowaniu rynku, mogą również prowadzić do nieefektywnej alokacji zasobów.
Nadwyżka konsumenta – różnica pomiędzy kwotą, jaką nabywca jest skłonny zapłacić za określoną ilość dobra, a kwotą jaką musi rzeczywiście zapłacić; jest miarą korzyści czerpanej z konsumpcji danej ilości dobra; stanowi jedną z kluczowych kategorii analizy w ekonomii dobrobytu. Zgodnie z prawem malejącej użyteczności krańcowej wraz ze zwiększaniem się wielkości konsumpcji danego dobra, kolejne jego jednostki powodują coraz mniejszy przyrost użyteczności dla konsumenta. Z tego powodu jest on skłonny płacić coraz mniej za kolejne jednostki dobra i będzie kupował dopóty, dopóki jego skłonność do zapłaty zrówna się z rynkową ceną towaru. Różnica jego skłonności do zapłaty i ceny rynkowej stanowi nadwyżkę konsumenta.
Nadwyżka producenta - różnica między przychodem uzyskanym ze sprzedaży określonej ilości dobra X po obowiązującej cenie rynkowej P a przychodem koniecz...
protur