mgr Joanna Owczarek

Katedra Ubezpieczena Społecznego

SGH

Komisja Nadzoru Finansowego

Dlaczego potrzebny jest nadzór?

Zadaniem nadzoru jest ochrona interesów osób ubezpieczonych ponieważ:

•                      istnieje nierówność pozycji ubezpieczyciela i ubezpieczonego ze względu na prawnie skomplikowany i przyrzeczeniowy charakter umowy ubezpieczenia,

•                      zakładowi ubezpieczeń zagrażają ryzyka wynikające z odwróconego cyklu produkcji (ochrona rynku ubezpieczeniowego przez zapewnienie bezpieczeństwa),

•                      występuje asymetria informacji.

Kto i na jakiej podstawie nadzoruje?

•                      Do 1995 roku - czynności nadzorcze wykonywane były przez Ministra Finansów

•                      1995 - 2002 - Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń (PUNU)

•                      2002 – wrzesień 2006 - Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (KNUiFE)

•                      wrzesień 2006 – obecnie – Komisja Nadzoru Finansowego (KNF)

KNF powstała 19 września 2006 r. na mocy ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. Nr 157, poz. 1119).

Skład Komisji

- przewodniczący powoływany przez Prezesa Rady Ministrów na 5-letnią kadencję,

- 2 zastępcy przewodniczącego powoływani i odwoływani przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek Przewodniczącego,

- członkowie Komisji:

- minister właściwy do spraw instytucji finansowych albo jego przedstawiciel,

- minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego albo jego przedstawiciel,

- Prezes Narodowego Banku Polskiego albo delegowany przez niego Wiceprezes Narodowego Banku Polskiego,

- Przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Celem organu nadzoru jest zapewnienie:

1)     prawidłowego funkcjonowania tego rynku,

2)     jego stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości,

3)     zaufania do rynku finansowego, a także

4)     zapewnienie ochrony interesów uczestników tego rynku.

Kto jest nadzorowany?

•                      zakłady ubezpieczeń,

•                      brokerzy ubezpieczeniowi i reasekuracyjni,

•                      agenci.

Nadzór chroni interesy konsumentów usług ubezpieczeniowych:

·  ubezpieczających,

·  ubezpieczonych,

·  uposażonych,

·  uprawnionych z  umów ubezpieczenia.

Nadzór polega na:

·  wydawaniu zezwoleń na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej,

·  wydawaniu zezwoleń na prowadzenie działalności brokerskiej i agencyjnej,

·  kontroli prowadzenia działalności przez zakłady ubezpieczeń i brokerów,

·  podejmowaniu działań mających na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku i ochronę ubezpieczonych,

·  podejmowaniu innych działań przewidzianych przepisami o działalności ubezpieczeniowej.

Koncepcje nadzoru

•                      publikacyjny – obowiązek publikowania sprawozdań,

•                      normatywny (koncesyjny) – określenie warunków rozpoczynania działalności zakładów ubezpieczeń oraz towarzystw emerytalnych,

•                      materialny (finansowy) – kontrola warunków prawnych oraz bezpośrednia kontrola pod względem prawnym, ekonomicznym i operacyjnym.

Jaki jest nadzór w Polsce?

1) prewencyjny  - określone wymagania, aby uzyskać zezwolenie, już na               początku eliminuje się podmioty, które nie spełniają warunków podjęcia               działalności,

2) ciągły – kontrola podmiotów przez cały okres ich istnienia,

3) periodyczny – ocena i analiza po zakończeniu okresu sprawozdawczego

4) administracyjny – dokonywany przez organ administracji centralnej,

5) aktywny – nadzór może wymuszać określone działania.

Uprawnienia nadzoru:

•                      kontrola działalności i stanu majątkowego zakładu ubezpieczeń,

•                      wydawanie zaleceń w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i dostosowania działalności zakładu do obowiązujących przepisów, a w razie niezastosowania się do nich:

–         kary pieniężne nakładane na członków zarządu lub prokurentów,

–         kary pieniężne nakładane na zakład,

–         wystąpienie z wnioskiem o odwołanie członka zarządu lub prokurenta,wystąpienie o zawieszenie w czynnościach członków zarządu lub prokurentów,

•                      żądanie zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy i wydelegowanie własnego przedstawiciela do udziału w walnym zgromadzeniu,

•                      kontrola działalności i stanu majątkowego podmiotów prowadzących działalność brokerską.

Finansowanie działalności urzędu nadzoru

Działalność KNF w zakresie nadzoru nad rynkiem ubezpieczeniowym jest finansowana ze składek odprowadzanych przez zakłady ubezpieczeń (ustalony procent zbioru składki brutto),

A zatem urząd nadzoru jest finansowany przez nadzorowanych!

Rzecznik Ubezpieczonych

Cel działalności Rzecznika

Rzecznik Ubezpieczonych reprezentuje interesy:

•                      ubezpieczających,

•                      ubezpieczonych,

•                      uposażonych (uprawnionych z umów ubezpieczenia),

•                      członków funduszy emerytalnych,

•                      uczestników PPE.

Zakres podejmowanych czynności

•                      reprezentowanie i ochrona konsumenckich interesów ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia,

•                      reprezentowanie i ochrona interesów członków otwartych funduszy emerytalnych,

•                      reprezentowanie i ochrona interesów uczestników pracowniczych programów emerytalnych,

•                      opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących ubezpieczeń, funduszy emerytalnych i pracowniczych programów emerytalnych,

•                      informowanie organu nadzoru o dostrzeżonych nieprawidłowościach w działalności zakładów ubezpieczeń, funduszy emerytalnych i pracowniczych programów emerytalnych,

•                      inicjowanie i prowadzenie działalności edukacyjno-informacyjnej

•                      stwarzanie możliwości polubownego rozstrzygania sporów

Powołanie Rzecznika Ubezpieczonych

Rzecznika Ubezpieczonych powołuje Prezes Rady Ministrów na wspólny wniosek  ministra właściwego do spraw instytucji finansowych i ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

Kadencja rzecznika ubezpieczonych trwa 4 lata. Rzecznik Ubezpieczonych powołuję na okres swojej kadencji Radę Ubezpieczonych jako organ opiniodawczo-doradczy.

Podejmowanie czynności

Rzecznik Ubezpieczonych podejmuje czynności z urzędu lub na wniosek ubezpieczonego.

Po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wystąpieniem może:

•                      podjąć czynność,

•                      wskazać ubezpieczonemu przysługujące mu prawa i środki działania,

•                      przekazać sprawę według właściwości,

•                      nie podjąć działania, podając uzasadnienie.

Zakres kompetencji

Rzecznik Ubezpieczonych może występować w sprawach :

•                      indywidualnych (wyłącznie na wniosek osoby),

•                      ogólnych warunków ubezpieczenia, które są niekorzystne dla ubezpieczonych,

•                      wewnętrznych regulacji zakładów ubezpieczeń i towarzystw emerytalnych, które są niekorzystne dla ubezpieczonych,

•                      nieprawidłowej obsługi podmiotów, również agentów i brokerów,

•                      ubezpieczeń obowiązkowych w kwestii zmiany przepisów (wystąpienie do Ministra Finansów),

•                      przeprowadzać badania dotyczące sytuacji na rynku ubezpieczeniowych i emerytalnym.

Ubezpieczeniowy Samorząd Gospodarczy

Polska Izba Ubezpieczeń jest organizacją ubezpieczeniowego samorządu gospodarczego powstałą na mocy ustawy w 1990 roku.

Od...