HM_1_ekranowy.pdf

Pismo instruktorów

Mazowieckiej

Chorągwi Harcerzy

28.03.2009

„Istotę ducha skautowego stanowi pełne tężyzny życie w terenie”

Nr 1 (14)

Drogi czytelniku,

Oto trzymasz w ręku gazetkę

skierowaną do drużynowych

naszej chorągwi. Pismo nasze

powołujemy do życia z my-

ślą o drużynach. Chcemy by

Harcerskie Mazowsze było pomocne w ich pracy.

Pełne propozycji programowych, inspirujące.

Podpowiadające rozwiązania – pomysły na zbiór-

kę, stosowanie metody, system pracy. Znajdziesz

w nim więc opisy wycieczek, zbiórek, porady

metodyczne, wspomnienia przygód, prezentacje

środowisk. Konkrety – pomysł na gawędę, grę

terenową, miejsce wyjazdu, słowem pakiet, jaki

podpowie Ci jak przygotować kolejną zbiórkę.

Jakie będzie to pismo w dużym stopniu zależy

od was, czytelników – drużynowych, praktyków

pracy harcerskiej. Zachęcamy do dzielenia się

swoimi doświadczeniami i pomysłami. To, co dla

Ciebie może wydawać się czymś powszechnym

czy wręcz oklepanym dla kogoś innego może

być olśnieniem, natchnieniem do dalszej pracy,

zalążkiem nowych pomysłów. Czekamy więc na

Twoje teksty i opinie. Kontaktować się możesz

poprzez e-mail: harcerskiemazowsze@zhr.pl .

Ze swojej strony pragniemy zapewnić, iż

będziemy dbali o jak najwyższy poziom, starając

się jednocześnie w praktyce realizować koncep-

cję drużyny jako osi programowo – metodycznej

związku. Mamy ambicję ukazywać się co mie-

siąc, tak by kolejny numer zawierał propozycje

pracy na najbliższy okres pracy harcerskiej.

Możesz nas przeczytać w formie drukowanej

oraz w wirtualnej – harcerskiemazowsze.zhr.pl .

tam też dostępny będzie PDF do druku. Pismo

jest kontynuacją tytułu z lat 1994-1997

Phm Robert Chalimoniuk – red. Naczelny.

Co tam piszczy w puszczy?

Ostatnie dni marca. Za oknami noc i szaleje śnieżyca, przemoczone

buty suszą się w kuchni. I przyszło mi do głowy - że to właśnie

najodpowiedniejszy moment żeby pomyśleć o harcach w zielonym.

phm. Andrzej Jaworski

• już wzeszły krokusy

• czas zbierać wielkanocne bazie

• bagna w puszczach odtajały

• wracają z zimowisk i zakładają swoje

gniazda dzikie kaczki

• nocą słychać pohukiwanie puszczyka

Ale wiemy to MY – stare ćwiki! I wiemy też,

że już za chwilę rozpierająca młokosów ener-

gia popchnie ich z harcami na podwórka i ulice.

w książkach, planują kampanie w grach

strategicznych, ćwiczą wyobraźnie

w RPG lub po prostu z nudów trenują

cierpliwość swoich nauczycieli i rodziców.

Oni siedzą i nie wiedzą, że:

C hłopcy po domach siedzą i zaczytują się

HARCERSKIE MAZOWSZE | HARCERZE

Ta chłopięca energia, to najlepsze koło

zamachowe do rozkręcenia wiosną pracy

drużyny!

dy, nie starczy 2 godziny spędzić na leśnym

dukcie. Trzeba zejść ze ścieżki, przedrzeć

się przez zarośla i zbadać bagienne ostępy.

Usiąść na czatach i ostrzyć zmysły obserwując

dzikie stworzenia. Odejść w nocy od ogniska

i poczuć chłód na plecach a księżyc w lisiej

czapie obejrzeć. Odnaleźć najmniejszego spo-

śród leśnych mieszkańców, a także ślady tego

największego. Trzeba ruszyć na... BIWAK.

Zapytasz – a po cóż to robić, skoro na obozie

i więcej okazji i lepsze warunki...? Ty pytasz

– a ja zaczynam już wątpić czy my w gronie

ćwików siedzimy? Przecież każdy skautmistrz,

wyga, zawołany harcownik wie, że:

• To mądrze przygotowany biwak jest

świetną okazją by dać upust młodzieńczej

energii w zdrowych warunkach (kiedy

obóz – kiedy wiosna???).

• Wiosną las innym jest niż latem. Niby

chłodniej, bardziej mokro i krócej jasno

– ale trudniej spotkać człowieka a łatwiej

dostrzec zwierza.

• To biwak jest najlepszym przedsmakiem

obozowego życia – wielkiej przygody

i zdania tylko na własne siły... Co może

(...) Tak – świeże powietrze to tajemnica powodzenia.

Właśnie po to jest Skauting, aby jak najbardziej roz-

winąć zasadę przebywania na świeżym powietrzu. (...)

Nie jesteśmy klubem, ani szkółką niedzielną, ale szkołą

puszczaństwa! (Bi – Pi, Wskazówki dla skautmistrzów) .

Być może powiesz: „Chłopcy wolą trzaskać w gry

na PC-tach albo PlayStation niż ruszyć w pole.

Bardziej niż leśne wędrówki pociągają ich teraz

seriale Science-Fiction i włóczenie się bez celu

po centrach handlowych” Być to może prawdą.

Ale MY – z tych czerstwiejszych drużynowych

– wiemy, że chłopak, jak każde boże stworze-

nie zamknięte w ciasnych klasach i dusznych

pokojach, całą zimę gnuśnieje i rozleniwia się.

Wystarczy jednak, że zapachnie mu coś przy-

godą a zaraz jak wilcze szczenięta lub kociaki

rysie – ochoty na psoty i odwagi by wyruszyć

w niezbadane nabiera. A nic tak nie wzmocni

tej odwagi i ochoty – jak przewodnik, który po-

trafi do tych przygód prowadzić ciekawą ścieżką.

To jest przecież najkrótsza droga do

duszy chłopca – przez przeżytą razem

przygodę!

Najłatwiej spotkać ją w terenie który jest

nam obcy. Pytasz – gdzie szukać miejsc które

obce są naszym wszędobylskim harcownikom?

W lesie! Poprowadź ich w głąb puszczy lub

choćby na skraj zagajnika. Tu inni miesz-

kańcy mówią innym językiem, a inne rzeczy

wyznaczają rytm życia rządzącego się innymi

prawami. By nauczyć się czytać znaki przyro-

HARCERZE | HARCERSKIE MAZOWSZE

być bardziej pociągającego dla zdrowego

chłopca – niż perspektywa wyrwania

się spod opieki rodziców i pohasania

z przyjaciółmi w zielonym?

Zatem przyjacielu drużynowy: Załóż umie-

jętnie tego robaka (biwak) na haczyk (pro-

gram pracy) i zarzuć wreszcie wędkę (na

swoich harcerzy).

Jeśli do tej pory Cię nie przekonałem to

jeszcze jedną refleksją się podzielę. Najpierw

jednak pytanie pomocnicze: Czym różni się

nauczyciel od drużynowego lub zastępowego?

Nie, nie chodzi mi ani o to, że nauczyciel

jest dużo starszy (a drużynowy nie), ani że

nauczyciel dostaje pensję (a drużynowy nie).

Wyjątkowo nie chodzi mi też o to, że do szkoły

chłopcy chodzą bo muszą a na zbiórki drużyny

– bo chcą. Otóż jest jeszcze jedna ogromna

różnica. Pedagog przebywa ze swoimi chłopcami

ledwie kilka godzin ze swojego dnia. Nic nie

wiadomo o jego pasjach, rodzinie, zwyczajach

czy naturalnym sposobie bycia. Nie ma szansy

aby było inaczej, siłą rzeczy spędza z nimi czas

„w pracy”. A drużynowy wręcz przeciwnie – raz

po raz ma doskonałą sposobność aby chłopcy

zobaczyli go w najróżniejszych życiowych sytu-

acjach. On może wspólnie z młodszymi braćmi

harcerzami przeżyć calusieńki dzień, tydzień

czy nawet miesiąc. Wstawać z nimi o poranku,

jeść przy jednym stole, śpiewać przy ogniu,

modlić się do Boga lub po prostu szczerze

porozmawiać. Chcesz aby ta banda uliczników,

rozbójników i gałganiarzy poszła za Tobą? Nie

rezygnuj z tego potężnego narzędzia. Biwak to

najdoskonalsza, poza obozem chyba, okazja aby

chłopcy mogli się w Ciebie zapatrzeć.

w szkole czy ogień odpalany od „turystycznego

paliwka” – dopuszczalne powinny być wyłącznie

w sytuacjach klęsk żywiołowych jak powódź lub

trzęsienie ziemi – ewentualnie najazd szarańczy.

Poświęć więc czas na przemyślenie tych

wydawałoby się banalnych składników biwaku

i sam odpowiedz na pytania: Jak zorganizować

gotowanie dzieląc to na drobniejsze zadania? Co

powinno znaleźć się w obrębie leśnego obozowi-

ska (i jak to wcześniej przygotować)? Oraz kto,

kiedy, po co i czym będzie rozpalał ogień?

Aha... a jeśli jesteś wygą zaprawionym na nie-

jednym biwaku – wtedy wykorzystaj w programie

okolicę do której jedziesz. Może jest tam jakiś

niezwykły zabytek przyrody (warty obejrzenia

o zachodzie słońca?). Może jest tam ciekawa

miejscowość z charakterystycznymi chałupami

(wartymi naszkicowania czy choćby fotografii?).

A może jest tam Ktoś – zwyczajny wydawałoby

się człowiek, ale jakiś taki inny – lokalny, co zna

lepiej okolicę, legendę, historię (wart wywiadu

i nagrania?). No a jeśli uważasz, że dla Ciebie to

za mało – wybierz się na grubego zwierza lub na-

ucz harcerzy robić herbatę z pokrzyw i mięty;-).

Z drużynowego – wodza „na dwie godzi-

ny w miesiącu” stań się przewodnikiem ich

młodego życia!

Bo biwak sam wypełnia się treścią,

ale mądry drużynowy wie jak go trochę

doprawić.



Ostatnie słowa poświecę programowi biwaku

– a kilka ledwie słów to będzie. Biwak z natury

rzeczy sam wypełnia się treścią. Gra czy harc

są ważne – jednak na biwaku ustępują w wadze

niezależności i samodzielności. Zorganizowane

schronienie (nawet w namiotach) samodzielnie

przygotowany posiłek czy rozpalone ognisko

– to istota tej przygody. Zupki w proszku, nocleg

phm. Andrzej Jaworski

Członek kadry kursu pod-

harcmistrzowskiego „Jakob-

staf”, do niedawna Referent

mazowieckich harcerzy,

czlonek Rady Wydziału Har-

cerskiego. Rodem z 22WDH.

HARCERSKIE MAZOWSZE | HARCERZE

Biwak w Czersku

Wśród mazowieckich sadów, na stromej skarpie wznoszącej

się nad starorzeczem Wisły stoją ruiny średniowiecznego

zamku – rezydencji mazowieckich książąt.

pwd. Jan Kamiński

zacji takiego przedsięwzięcia. Uznajcie je za

propozycję do wykorzystania lub twórczego

przerobienia.

C hoć dawno gród w Czersku – bo o nim

mowa – stracił na znaczeniu, nadal

jest to miejsce chętnie odwiedzane

przez turystów ze względu na jego malownicze

położenie, atrakcyjną okolicę a także – nie

bójmy się tego powiedzieć – gdyż jest to jeden

z niewielu takich zabytków w tym rejonie

Mazowsza. Z punktu widzenia drużynowego

kuszącą propozycją może być organizacja na

zamku biwaku. Sam mam doświadczenie w

tej mierze – na zamku robiłem kurs zastępo-

wych oraz rowerowy biwak drużyny, dlatego

umieszczam kilka wskazówek odnośnie reali-

Dojazd

My dojeżdżaliśmy do Czerska z Zalesia Gór-

nego – jest stosunkowo blisko. Postaram się

jednak przedstawić możliwości dojazdu tam z

Warszawy.

Najpewniejszym środkiem komunikacji,

który dowiezie nas w pobliże Czerska jest PKS

do Góry Kalwarii, który odjeżdża z pętli przy

Wilanowskiej. W piątki autobus jeździ nawet

do samego Czerska – rozkłady można znaleźć

HARCERZE | HARCERSKIE MAZOWSZE

w internecie. Z dworca autobusowego w Górze

Kalwarii jest na zamek w Czersku ok. 3,5 km

– do przejścia piechotą w niecałą godzinę. Doj-

ście takie można urozmaicić, przygotowując

wcześniej podchody lub marsz na orientację w

kierunku zamku – teren jest bardzo ciekawy i

nietypowy: nadwiślańskie sady.

Innym sposobem na dotarcie do grodu

jest dojazd rowerem. Taka operacja wymaga

większych przygotowań, jest jednak znacznie

atrakcyjniejsza. Jazdę z centrum Warszawy

odradzam: 50% trasy to blokowiska i przed-

mieścia – ciekawiej będzie ruszyć z niedalekiej

stacji PKP Czachówek (w prostej linii 10 km od

Czerska). Dojechać do niej można, wsiadając w

pociąg Kolei Mazowieckich w kierunku Rado-

mia – w sezonie wiosenno-letnim rowery można

przewozić bez dodatkowych opłat. Z Czachówka

jedzie się przyjemnie bocznymi drogami – jest

tylko jeden krótki odcinek 300 m ruchliwą

drogą krajową. Do turystyki rowerowej polecam

mapę 1:75 tys. okolic Warszawy wydawnictwa

Demart – można rozbudować krajoznawczy pro-

gram biwaku i zrobić rowerowy rajd po okolicy

z noclegiem na zamku.

Nocleg

Kosztuje 14 zł od osoby i jest to cena dra-

końska. Biorąc pod uwagę oferowane wygody:

spanie na zimnej posadzce i wspólny kran z

lodowatą wodą. Niemniej, nocleg w zamkowej

komnacie jest niesamowitą przygodą i wraże-

nia rekompensują poniesione koszty. Warunki

są prawdziwie harcerskie: trzeba sobie radzić.

Późną wiosną zamek jest już nagrzany i nikt

nie zmarznie w nocy. My spaliśmy tam pod

koniec marca i było trochę chłodno – problem

polega na tym, że ceglana posadzka jest po zi-

mie lodowata i „ciągnie” nawet przez karimat.

Pierwszej nocy popełniliśmy błąd i spaliśmy w

górnej komnacie, gdzie dodatkowo przez jakieś

szpary wciskał się wiatr – nazajutrz, już na

dole, było nieco cieplej. Moja rada jest taka:

wczesną wiosną można zabrać część ekwipunku

samochodem i wziąć tym sposobem elektryczny

piecyk (w zamku jest prąd). Osobiście uważam

jednak, że nocleg na naszym wyjeździe był

dzięki chłodnej nocy jeszcze większą przygodą

dla chłopaków. A rozgrzaliśmy się podczas

porannej gimnastyki.

Wspomniałem o kranie – jest to jakaś

namiastka zamkowej studni i wystarcza, żeby

cała drużyna umyła ząbki, buzie i nogi. Har-

cerz dba o higienę i na biwaku należy pilnować

tego, żeby wszyscy byli czyści. Jest to o tyle

ważne, że niektórzy chłopcy nie lubią myć się

w zimnej wodzie (im zimniejsza, tym bardziej

nie lubią) a woda na zamku jest zdecydowanie

chłodniejsza niż w jeziorze na obozie. Kran jest

oczywiście na świeżym powietrzu, ale ma za to

małą umywalkę. Woda z niego nadaje się do

picia po przegotowaniu.

Prośbę o udostępnienie zamku należy kie-

rować do ośrodka kultury w Górze Kalwarii

(obok podaję dane kontaktowe). Dzwonić

trzeba odpowiednio wcześnie, bo niejeden

chciałby spędzić noc na wieży i miejsca by-

wają zaklepane przez grupy studentów i im

podobnych poszukiwaczy wrażeń. Faktura

na Okręg jest do wzięcia – trzeba to tylko

wcześniej umówić. Procedura zakwaterowa-

nia bez zbędnych formalności: pani w kasie

wydaje klucze i odtąd jesteś panem zamku.

W godzinach zwiedzania kręcą się po Twoich

włościach turyści, ale jedną z sal można za-

mknąć i tam schować dobytek

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: