Makroekonomia_I_Cwiczenia_Jastrzebska.pdf

18.02.2009 r.

Ę wiczenia I

Konsultacje: czwartek 13:00 – 14:00

Mail: ewa.jastrz ħ bska@sgh.waw.pl

Dwa kolokwia:

1 kwietnia 2009 r.,

20 maja 2009 r.

Poprawa pierwszego i drugiego kolokwium : 29 maja 2009 r.

Wyniki poprawy i wpisy: 3 czerwca 2009 r.

Podr ħ cznik: „Makroekonomia” Begg 2003-2007

25.02.2009 r.

Ę wiczenia II

RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO I WIELKO ĺ CI POKREWNYCH

(PKB, PNB, DN)

Trzy klasyczne metody liczenia dochodu narodowego:

Suma wydatków na dobra i usługi (finalne) ró Ň nych podmiotów gospodarczych:

gospodarstw domowych, przedsi ħ biorstw pa ı stwa i cudzoziemców,

Suma wielko Ļ ci produkcji ró Ň nych gał ħ zi gospodarski (suma warto Ļ ci dodanej),

Suma dochodów czynników wytwórczych.

Ka Ň da z tych trzech metod liczenia daje identyczny wynik:

1 = 2 = 3

Jest to jednak konsekwencj Ģ przyj ħ tego systemu rachunkowo Ļ ci, a nie twierdzenia

dotycz Ģ cego funkcjonowania gospodarki.

SUMA WYDATKÓW NA DOBRA I USŁUGI (FINALNE) RÓ ņ NYCH PODMIOTÓW

GOSPODARCZYCH

Ad.1. Dochód = suma wydatków na dobra i usługi ró Ň nych podmiotów.

Faza I: Gospodarka zamkni ħ ta

GD + przeds.

KONSUMPCJA (C) – wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych:

• zakup dóbr konsumpcyjnych trwałego u Ň ytku (pralki, samochody itp…),

•

dobra konsumpcyjne nietrwałego u Ň ytku ( Ň ywno Ļę , ubrania, benzyna),

•

usługi (medyczne, kształcenie),

wydatki na zakup nowego mieszkania lub domu NIE s Ģ s Ģ zaliczane do konsumpcji lecz

do inwestycji.

Gospodarstwa domowe mog Ģ przeznaczy ę na konsumpcj ħ cały swój dochód Y, ale niekiedy

ich dochód jest dzielony na dwa elementy: konsumpcj ħ C oraz oszcz ħ dno Ļ ci S.

Y = C + S

OCZ Ħ DNO ĺ CI (S) – jest to ta cz ħĻę dochodu gospodarstwa domowego, która nie została

wydana na zakup dóbr i usług. Jest to wi ħ c nadwy Ň ka dochodu nad konsumpcj ħ .

S = Y – C

INWESTYCJE (I) – suma wydatków inwestycyjnych przedsi ħ biorstw.

Rodzaje inwestycji:

•

Inwestycje w kapitał trwały – zakupy nowych dóbr kapitałowych do długotrwałego

u Ň ytku (fabryki, maszyny, wyposa Ň enie),

•

Inwestycje w zapasy (inwestycje krótkotrwałe) – kapitał obrotowy,

Inwestycje mieszkaniowe – wydatki gospodarstw domowych na zakup domu/mieszkania.

ZAPASY to dobra trzymane obecnie w przedsi ħ biorstwie na potrzeby przyszłej produkcji lub

sprzeda Ň y (zaliczane s Ģ do inwestycji).

•

ZASÓB KAPITAŁU – jest to całkowita fizyczna ilo Ļę kapitału produkcyjnego

zaanga Ň owanego w gospodarce. Zasób ten mo Ň e wzrasta ę z roku na rok w wyniku

inwestowania. Ze wzgl ħ du na nieustanne zu Ň ywanie si ħ zasobów kapitałowych cz ħĻę

inwestycji przeznaczona jest na zast Ģ pienie zu Ň ytego zasobu kapitału i nie przyczynia si ħ

do wzrostu całkowitych zasobów kapitału.

AMORTYZACJA – ubytek roczny istniej Ģ cych zasobów kapitałowych zu Ň ycie kapitału

trwałego.

Inwestycje brutto – Amortyzacja = Inwestycje netto

Faza I: Gospodarka zamkni ħ ta

W najprostszym modelu gospodarki (bez pa ı stwa i zagranicy) według pierwszej metody

dochód to suma wydatków na dobra i usługi (finalne) ró Ň nych podmiotów gospodarczych –

gospodarstw domowych i przedsi ħ biorstw.

Y = C + I

Ale równocze Ļ nie:

Y = C + S => S = Y – C

Po podstawieniu

C + I = C + S

I = S – warunek równowagi w najprostszym modelu gospodarki (bez pa ı stwa i zagranicy).

Oznacza on, Ň e faktyczne oszcz ħ dno Ļ ci musz Ģ by ę równe faktycznym inwestycjom.

Faza II: Gospodarka zamkni ħ ta z udziałem pa ı stwa (bez zagranicy)

Pa ı stwo jest obecne w gospodarce jako podmiot zgłaszaj Ģ cy zapotrzebowanie na ró Ň nego

rodzaju produkty i usługi, które nabywa.

WYDATKI RZ ġ DOWE G – s Ģ to wydatki na dobra i usługi ró Ň nego szczebla od

centralnego poprzez regionalny, samorz Ģ dowy do lokalnego.

Y = C + S – B + Td – dochód mierzony od strony wydatków

Równocze Ļ nie:

Y = C + I + G + X – Z – Te - dochód mierzony od strony wydatków

Porównuj Ģ c te równania:

C + S – B + Td = C + I + G + X – Z – Te

Uzyskamy warunek równowagi:

S – I = (G + B – Td – Te) + X – Z

Ad.2. Dochód mierzony od strony wydatków

PKB (Produkt Krajowy Brutto) – miara wielko Ļ ci produkcji wytworzonej przez czynniki

wytwórcze zlokalizowane na terytorium danego kraju (miara warto Ļ ci produkcji wytworzonej

w gospodarce kraju).

PKB w cenach rynkowych – PKB mp (ł Ģ cznie z podatkami po Ļ rednimi):

PKB mp = C + I + G + NX

PKB w cenach czynników wytwórczych – PKB fp

PKB fp = C + I + G + NX – Te

PKB fp = PKB mp – Te

PNB (Produkt Narodowy Brutto) – miara całkowitego dochodu gospodarki narodowej

(całkowitych dochodów osi Ģ ganych przez obywateli danego kraju, niezale Ň nie od

miejsca/kraju Ļ wiadczenie usług przez czynniki produkcji).

PNB w cenach rynkowych – PNB mp

PNB mp = C + I + G + NX + Dw

PNB mp = PKB mp + Dw

Dw – dochody netto z tytułu własno Ļ ci za granic Ģ

PNB w cenach czynników wytwórczych – PNB fp

PNB fp = C + I + G + NX + Dw - Te

PNB fp = PNB mp – Te

PNB fp = PKB fp + Dw

Dochód Narodowy (DN) inaczej Produkt Narodowy Netto (PNN)

PNN fp = PNB fp - Amortyzacja

fp = mp – Te

N = K + Dw

Dochód rozporz Ģ dzalny:

Yd = Y + B – Td gdzie Y = PKB fp

Dochód to suma wielko Ļ ci produkcji ró Ň nych gał ħ zi gospodarki (suma warto Ļ ci dodanej)

Dobra finalne = dobra nabyte przez ostatecznego u Ň ytkownika

•

dobra konsumpcyjne gospodarstw domowych

dobra kapitałowe (inwestycyjne) nabywane przez przedsi ħ biorstwa np. maszyny (ale te Ň

zaliczamy tu mieszkania/domy nabywane przez gospodarstwa domowe)

Dobra po Ļ rednie = dobra cz ħĻ ciowo przetworzone, stanowi Ģ nakład w procesie produkcji

w innych przedsi ħ biorstwach gdzie s Ģ w cało Ļ ci zu Ň ywane

WARTO ĺĘ DODANA – przyrost warto Ļ ci dóbr w wyniku okre Ļ lonego (danego) procesu

produkcji – warto Ļę dodan Ģ tworz Ģ tylko przedsi ħ biorstwa.

Konsumpcja C, inwestycje oraz wydatki rz Ģ dowe G ró Ň ni Ģ si ħ mi ħ dzy sob Ģ tylko typem

podmiotu gospodarczego dokonuj Ģ cego zakupu, a nie rodzajem kupowanego produktu.

Jedynym wyj Ģ tkiem s Ģ zakupy mieszkaniowe, które s Ģ inwestycjami niezale Ň nie od tego kto

jest nabywc Ģ .

Pa ı stwo jest obecne w gospodarce tak Ň e jako podmiot pobieraj Ģ cy podatki:

−

podatki bezpo Ļ rednie Td – nakładane na dochody (czynsze, płace, odsetki, zyski)

−

podatki po Ļ rednie Te – nazywane podatkami od wydatków (VAT, akcyza).

•

Pa ı stwo dokonuje tak Ň e płatno Ļ ci transferowych B – s Ģ to wpłaty ( Ļ wiadczenia społeczne),

które nie wi ĢŇĢ si ħ z konieczno Ļ ci Ģ Ļ wiadczenia w zamian jakichkolwiek dóbr czy czynno Ļ ci

(emerytury, zasiłki dla bezrobotnych).

W gospodarce zamkni ħ tej z udziałem pa ı stwa według pierwszej metody (dochód to suma

wydatków na dobra i usługi finalne) ró Ň nych podmiotów gospodarczych:

Y = C + I + G – Te

Po wprowadzeniu pa ı stwa do gospodarki dochód gospodarstw domowych nale Ň y

rozpatrywa ę jako dochód gospodarstwa domowego Yd . Jest do dochód gospodarstwa

domowego po uwzgl ħ dnieniu podatków bezpo Ļ rednich oraz płatno Ļ ci transferowych.

Informuje on ile gospodarstwo domowe mo Ň e przeznaczy ę na wydatki i oszcz ħ dno Ļ ci.

Yd = Y + B – Td

Po podstawieniu (do Yd = C + S) i przekształceniu otrzymujemy:

Y = C + S – B + Td – dochód mierzony od strony dochodów

Równocze Ļ nie:

Y = C + I + G – Te – dochód mierzony od strony wydatków

Porównuj Ģ c te równania uzyskamy:

C + S – B + Td = C + I + G – Te

S – I = G + B – Td - Te

Faza III: Gospodarka otwarta z udziałem pa ı stwa

EKSPORT X – wywóz za granic ħ towarów pochodzenia krajowego lub w znacznym stopniu

przetwarzanych w kraju w celu ich sprzeda Ň y i Ļ wiadczenia usług cudzoziemcom.

IMPORT Z – polega na przywozie towarów z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku

wewn ħ trznym oraz na przyj ħ ciu usług od cudzoziemców.

EKSPORT NETTO NX – jest to ró Ň nica pomi ħ dzy eksportem a importem. Jest to inaczej

saldo bilansu handlowego.

NX = X – Z

−

X – Z > 0 => NX > 0 - nadwy Ň ka bilansu handlowego

−

X – Z < 0 => NX < 0 - deficyt bilansu handlowego

X – Z = 0 => NX > 0 - równowaga bilansu handlowego

Przychód ze sprzeda Ň y dóbr wyprodukowanych w danym przedsi ħ biorstwie – suma, jak Ģ

przedsi ħ biorstwo musi zapłaci ę innym przedsi ħ biorstwom za zu Ň yte przez siebie dobra

po Ļ rednie (nakłady w procesie produkcji swoich dóbr).

PKB w tej metodzie jest sum Ģ warto Ļ ci dodanej wytworzonej przez wszystkie

przedsi ħ biorstwa.

Ad.3. Suma dochodów czynników wytwórczych

Czynniki wytwórcze to inaczej nakłady niezb ħ dne w procesie produkcji (praca, kapitał,

ziemia)

Czynnikami produkcji w ostatecznym rozrachunku dysponuj Ģ gospodarstwa domowe i

dysponuj Ģ własn Ģ prac Ģ , ale tak Ň e s Ģ faktycznymi wła Ļ cicielami przedsi ħ biorstw (wykładaj Ģ

−

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: