Próbny sprawdzian 6 SP 2010 r.pdf

WPISUJE UCZEŃ

IMIĘ I NAZWISKO UCZNIA

NUMER UCZNIA W DZIENNIKU

dysleksja

PRÓBNY SPRAWDZIAN

WSZÓSTEJKLASIE

SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Instrukcja dla ucznia

1. Sprawdź, czy zestaw egzaminacyjny zawiera 9 stron. Ewentu-

alny brak stron lub inne usterki zgłoś nauczycielowi.

2. Na tej stronie i na karcie odpowiedzi wpisz swoje imię i nazwi-

sko oraz swój numer w dzienniku.

3. Czytaj uważnie wszystkie teksty i zadania.

4. Rozwiązania zapisuj długopisem lub piórem z czarnym tu-

szem/atramentem. Nie używaj korektora.

5. W zadaniach od 1. do 20. są podane cztery odpowiedzi:

A, B, C, D. Odpowiada im następujący układ na karcie odpo-

wiedzi:

ROK 2010

6. Wybierz tylko jedną odpowiedź i zamaluj kratkę z odpowiada-

jącą jej literą – np. gdy wybrałeś odpowiedź „A”:

Czas pracy:

60 minut

7. Staraj się nie popełniać błędów przy zaznaczaniu odpowiedzi,

ale jeśli się pomylisz,

błędne zaznaczenie otocz kółkiem i zaznacz inną odpowiedź.

Liczba punktów

do uzyskania: 40

8. Rozwiązania zadań od 21. do 25. zapisz czytelnie i starannie

w wyznaczonych miejscach. Pomyłki przekreślaj.

9. Ostatnia strona arkusza jest przeznaczona na brudnopis. Za-

pisy w brudnopisie nie będą sprawdzane.

Powodzenia!

Strona 1 z 9

Morza i oceany

Tekst do zadań od 1. do 3.

Przez długi czas bałtycka ﬂądra kojarzyła się ludziom z czymś wstrętnym i odra-

żającym. Może było tak ze względu na jej brzydotę. Ma ona bowiem, jak wiadomo,

krzywy pyszczek i nieco wyłupiaste, blisko siebie położone oczy. Jej płaskie ciało

jest od spodu trupioblade i gładkie w przeciwieństwie do części górnej, którą po-

krywa szorstka, nakrapiana czymś w rodzaju kamyczków i piasku, a ponadto pla-

mista skóra. W odróżnieniu od innych ryb, ﬂądra nie ma na sobie ani jednej łuski.

Gdy inne poruszają się w wodzie zwinnie i szybko, ona czyni to jakoś pokracznie.

Wszystko jest w niej niesymetryczne i przyglądając się uważnie temu stworzeniu,

można odnieść wrażenie, że gdy Pan Bóg powoływał do życia świat fauny, przeje-

chał przez pomyłkę wałkiem do ciasta po ﬂądrze.

Tak naprawdę było z nią jednak całkiem inaczej. Jak bowiem powiadają starzy

kaszubscy rybacy, ﬂądra była niegdyś całkiem urodziwą rybą.

Pewnego razu ryby ze wszystkich wód zgromadziły się w Bałtyku na naradzie.

Doszły one bowiem do wniosku, że źle się dzieje w ich mokrym państwie. Ptaki mają

swego króla. Jest nim potężny orzeł. Ssaki również wiedzą, kto jest ich przywódcą,

drżąc ze strachu przed ryczącym lwem na sam dźwięk jego głosu. Nawet ludzie ma-

ją swojego króla. Tylko w naszym wodnym świecie wciąż jeszcze nie wiemy, kto jest

tu prawdziwym władcą – stwierdziły. Postanowiły więc i one wybrać własnego króla.

Po długich rozważaniach i sporach zdecydowano, że koronę otrzyma ta ryba,

która wygra wyścig przez zatokę z Helu do Gdańska. W szerokim rzędzie ustawiły

się więc na starcie: sandacze i płotki, łososie i szproty, węgorze i szczupaki, dorsze,

śledzie oraz przedstawiciele wszystkich innych gatunków. Jedynie ﬂądra nie mogła

zdążyć na czas. Nie czekano na spóźnialską i wyścig się rozpoczął.

Kiedy więc ﬂądra przybyła na start, wszystkie ryby od dawna się zmagały. Gdy

zaś dowiedziała się, że zwycięzcą został śledź, z zazdrości wybałuszyła oczy, przy-

padła całym ciałem do dna i wykrzywiła ironicznie i z odrazą pyszczek. Spotkała ją

sroga kara – na zawsze zachowała ten swój ohydny grymas.

Na podstawie: Jerzy Samp, Uczta stulecia , Gdańsk 1994, s. 80–81.

1. Przyczyną zorganizowania wyścigu ryb była chęć

A. wyłonienia najszybszej ryby.

B. wybrania władcy ryb.

C. ośmieszenia ﬂądry.

D. uprzyjemnienia sobie czasu.

2. Tekst mówi o

A. zwyczajach ryb.

B. prawdopodobnej przyczynie wyglądu ﬂądry.

C. zwyczajach ptaków i ssaków.

D. warunkach panujących w podwodnym świecie.

3. Podkreślony wyraz w sformułowaniu: plamista skóra to

A. epitet.

B. porównanie.

C. uosobienie.

D. ożywienie.

Strona 2 z 9

4. Bałtyk w najdłuższym miejscu ma około 1500 km, a w najszerszym – około

600 km. Oznacza to, że

A. jego szerokość jest około 2,5 raza większa niż długość.

B. jego długość jest około 2,5 raza większa niż szerokość.

C. jego szerokość jest o około2,5kmwiększaniżdługość.

D. jego długość jest o około 2,5 km większa niż szerokość.

5. Największą głębią Bałtyku jest

A. Głębia Arkońska.

B. Głębia Bornholmska.

C. Głębia Gdańska.

D. Głębia Landsort.

Nazwa głębi

Głębie Bałtyku

Maksymalna

głębokość [m p.p.m.]

Głębia Arkońska

50 m

Głębia Bornholmska

105 m

Głębia Gdańska

118 m

Głębia Gotlandzka

249 m

Głębia Landsort

459 m

Głębia Alandzka

405 m

Głębia Botnicka

294 m

6. Latarnia morska w Rozewiu wysyła światło z wysokości 83 m n.p.m. Jak wysoko

jest to światło nad głębią leżącą najbliżej Polski (Głębią Gdańską)?

A. 201 m

C. 35 m

D. 542 m

7. Tata Ali jest rybakiem. Wypłynął na połów ryb w środę o godz. 2 30 ,awrócił

wczwartekogodz.5 10 . Jak długo był na morzu?

A. 3 godz. 10 min

B. 2 godz. 40 min

C. 26 godz. 40 min

D. 27 godz. 10 min

Tekst do zadań od 8. do 10.

Uniwersalny słownik języka polskiego , pod red. Stanisława Dubisza, Warszawa 2003, tom 1, s. 918–919.

8. W podanej deﬁnicji słownikowej znajdują się informacje o

A. zwyczajach i sposobie życia ﬂądry.

B. występowaniu i sposobie życia ﬂądry.

C. występowaniu i wyglądzie ﬂądry.

D. wyglądzie i zwyczajach ﬂądry.

Strona 3 z 9

B. 83 m

9. Korzystając z informacji zawartych w deﬁnicji słownikowej, zaznacz poprawnie

sformułowane zdanie.

A. Tuż po starcie jednemu ﬂądrze zaplątał się ogon.

B. Sześć ﬂądr płynęło obok siebie.

C. Potrawa z ﬂądra okazała się niesmaczna.

D. Gromada ﬂąder wybrała swojego króla.

10. Flądra to ryba żyjąca w

A. źródłach.

C. stawach i jeziorach.

D. morzach.

Tekst do zadań od 11. do 14.

W staropolskiej kuchni podstawę stanowiła dziczyzna, potrawy z grzybów, z kasz,

klusek i przeróżnych polewek. Należy podkreślić, że słynęliśmy na całą Europę

z przygotowywania ryb słodkowodnych. Wszyscy cudzoziemcy, począwszy od XVI,

a skończywszy na XIX wieku, chwalili polskie przygotowanie ryb.

Dla przykładu podstawą kuchni wigilijnej był lin w śmietanie, karasie w sosie bu-

rakowym, karasie w czerwonej kapuście, sandacz z jajami czy szczupak na szaro

(przyrządzony w sosie z krwi ryby, piernika, karmelu, wina i korzeni). Ryby słodko-

wodne były sporządzane na dziesiątki sposobów, a przyczyną takiej różnorodności

były posty 1 . W Polsce przestrzegane bardzo skrupulatnie. Było ich (w średniowie-

czu, ale zakorzeniły się mocno w polskiej kuchni) 192 dni rocznie, z tego 51 dni,

gdzie oprócz mięsa nie można było spożywać mleka, masła i jaj. W związku z tym

rozwinęła się sztuka przyrządzania ryb, które można było jeść bez ograniczeń. Były

to przeważnie ryby słodkowodne, chociaż lubiano również śledzie.

Obecnie w Polsce ryby przyrządza się bardzo prosto. Najczęściej je smażymy,

pieczemy lub podajemy w galarecie. Nie jada ich się tak często jak dawniej. Nawet

osoby przestrzegające postu (obecnie około 54 dni w roku, z tego tylko 2 lub 3 dni

postu ścisłego) spożywają częściej ryby morskie niż słodkowodne.

Powrót do regionalnej kuchni i wygrzebywanie starych przepisów mogą odkryć

przed nami uroki starej polskiej kuchni, dawno zapomnianej, która warta jest, aby

ją przywrócić, a tym samym ocalić od zapomnienia.

Na podstawie: www.produktyregionalne.edu.pl/czytelnia/Sieczko refer korekta.pdf.

1 post – religijny zakaz spożywania pewnych potraw w wyznaczonym okresie

11. Na której osi czasu zaznaczono okres, w jakim Polska słynęła w całej Europie

z przyrządzania ryb słodkowodnych?

12. Co było przyczyną rozwinięcia się w Polsce sztuki przyrządzania potraw z ryb?

A. Moda przywieziona przez cudzoziemców.

B. Nakaz powstrzymywania się od jedzenia potraw mięsnych.

C. Chęć zdrowego odżywiania się.

D. Konieczność stosowania zróżnicowanej diety.

Strona 4 z 9

B. potokach i rzekach.

13. Ostatnie zdanie tekstu zachęca do

A. powrotu do tradycyjnych dań regionalnych.

B. poznawania potraw z różnych regionów.

C. poznawania różnych tradycji staropolskich.

D. zbierania przepisów ulubionych dań.

14. Na podstawie tekstu można ustalić, że w średniowieczu

A. w ciągu roku było więcej dni, w których można było jeść mięso, niż dni, w których

poszczono.

B. w ciągu roku było więcej dni, w których poszczono, niż dni, w których nie po-

szczono.

C. w ciągu roku było tyle samo dni, w których poszczono i nie poszczono.

D. w ciągu roku przestępnego było więcej dni, w których można było jeść mięso,

niż dni, w których poszczono.

Tekst do zadań od 15. do 17.

Człowieczek

Słuchajcie panowie, słuchajcie i panie,

Maleńka łódeczka gdzieś na oceanie,

Maleńki żagielek, człowieczek malutki,

I jego malutkie radości i smutki.

Ocean ogromny, potężny i groźny,

I wicher, co hula, porywisty i mroźny,

A pyłek człowieczy skulony, zziębnięty,

Chce równać się z nimi, a sięga do pięty. (. . .)

Słuchajcie panowie, słuchajcie i panie,

Żegluje człowieczek gdzieś na oceanie,

A hardy i dumny, choć taki malutki,

Ma wzrok przenikliwy, lecz horyzont krótki.

I walczy z żywiołem, i bardzo się stara,

A dobry ocean mu płynąć pozwala,

I Neptun łaskawie odpędza wietrzysko,

A on sobie myśli, że jego jest wszystko. (. . .)

Lucjusz M. Kowalczyk

15. Jaką postawę przyjmuje żeglarz wobec żywiołu?

A. Jest pewny siebie i walczy do końca.

B. Walczy uparcie, ale w końcu się poddaje.

C. Po chwilowych zmaganiach rezygnuje z walki.

D. W ogóle nie podejmuje walki.

Strona 5 z 9

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: