Skały wulkaniczne w kamieniołomie w Miękini.pdf
(
272 KB
)
Pobierz
274400829 UNPDF
Ska³y wulkaniczne w kamienio³omie
w Miêkini
Olkusz
Lokalizacja:
województwo ma³opolskie
powiat krakowski
gmina Krzeszowice
miejscowoœæ Miêkinia
5560
Rejon geograiczny:
Wy¿yna Œl¹sko-Krakowska
Wy¿yna Krakowsko-Czêstochowska
Wy¿yna Olkuska
Jednostka geologiczna:
monoklina œl¹sko-krakowska
4400
Krzeszowice
1
Obiektem jest nieczynny kamienio³om ska³ wulkanicz-
nych w Miêkini, zlokalizowany oko³o 3 km na pó³nocny-
zachód od Krzeszowic, w po³udniowo-wschodniej czêœci
wzgórza, które oddziela dolinê Miêkini od doliny Kamienic.
Wyrobisko kamienio³omu ma oko³o 800 m d³ugoœci i 400 m
szerokoœci. Z wielu stron ograniczone jest stromymi, czêsto
skalnymi œcianami dochodz¹cymi do 40 m wysokoœci. W re-
jonie Miêkini znajduje siê niewielka antyklina zbudowana ze
ska³ klastycznych karbonu górnego. Na nich niezgodnie le¿y
pokrywa dolnopermskich zlepieñców myœlachowickich.
Ska³y wulkaniczne ods³aniaj¹ce siê w kamienio³omie
(znane ju¿ Staszicowi w 1815 roku) nale¿¹ do dolnego
permu (oko³o 290 mln lat temu) i przykryte s¹ utworami
triasu (oko³o 245 mln lat temu). Najczêœciej nazywane s¹
porirami, w nowszych klasyikacjach to ryodacyty lub ryoda-
cyty porirowe. Œwie¿e, nie zwietrza³e ska³y maj¹ ciemno-
czerwon¹ barwê z odcieniem wiœniowym lub rdzawym. Na
powierzchni ska³y, w tle jednorodnej masy ciasta skalnego,
widaæ bia³e lub ró¿owe du¿e kryszta³y (tzw. prakryszta³y)
skaleni o tabliczkowym kszta³cie oraz mniejsze szare
kryszta³y kwarcu i ciemnobrunatne blaszki biotytu. Niekie-
dy w porirach widoczne s¹ niewielkie fragmenty wapieni i
diabazów karboñskich, wch³oniête przez lawê wulkaniczn¹
(tzw. ksenolity). Ska³y pociête s¹ spêkaniami ciosowymi,
które czasami dziel¹ je na wieloboczne s³upy. Miejscami
ska³y staj¹ siê wskutek wietrzenia ró¿owawe i s³abo zwiêz³e.
Ska³y wulkaniczne Miêkini powsta³y w wyniku krzepniêcia
potoku lawowego, a w pobli¿u znane s¹ wyst¹pienia ska³
piroklastycznych (tufy, tuity), czyli powsta³ych w wyniku
nagromadzenia py³ów i popio³ów wulkanicznych.
W pó³nocno-zachodniej czêœci kamienio³omu, nad por-
irami le¿¹ wêglanowe ska³y triasowe. W niektórych miej-
scach na porirach widoczne s¹ soczewki s³abo zwiêz³ego
zlepieñca, z³o¿onego z otoczaków ska³y wulkanicznej i kwar-
cu. Najczêœciej s¹ to ¿ó³te, kremowe lub jasno-brunatne wa-
pienie jamiste, w których widaæ liczne jamki ró¿nej wielkoœci
i kszta³tu, najwiêksze wielkoœci piêœci. Powsta³y one na
skutek rozpuszczania wystêpuj¹cych w osadzie kryszta³ów
ewaporatów. Œciany jamek doœæ czêsto pokrywaj¹ szczotki
kryszta³ów kalcytu. Oprócz wapieni jamistych wystêpuj¹
te¿ ¿ó³tawo-szarawe, masywne wapienie dolomityczne z
nalotami manganowymi.
Poriry by³y w Miêkini eksploatowane przez ponad 100
lat, pocz¹wszy od 1852 roku, dla potrzeb budownictwa
drogowego i kolejowego.
W pobli¿u kamienio³omu biegnie zielony szlak turystycz-
ny (z Miêkini do Nowej Góry). Obiekt ma du¿e znaczenie
poznawcze i dydaktyczne.
2
The Volcanic rocks in the Miêkinia quarry
The inactive quarry in Miêkinia village is located about
3 kilometers northwest from Krzeszowice town, in the
northeastern part of a hill which separates the Miêkinia and
the Kamienice valleys.
The rocks exposed in the quarry are Lower Permian volca-
nics formed about 290 Ma ago, covered by Triassic sediments
(about 245 Ma ago). The volcanics are commonly known as
“porphyries” but, according to modern classiications, these
are ryodacites or porphyry ryodacites. At the fresh fracture
the rocks are dark-red with cherry-red or rusty shade. In hand
specimens phenocrysts of white or pink, tabular feldspars,
grey quartz and dark-brown biotite are embedded within
homogenous matrix. Locally, small xenoliths of Carboniferous
limestones and diabases can be found. Rocks are cut by joint
systems which sometimes produce polygonal columns.
Volcanics from Miêkinia originated from the cooling of
lava lobe. In the vicinity the exposures of pyroclastic rocks
are known (tuffs, tufites).
In the northwestern part of the quarry the porphyres
are overlain by Triassic carbonates – yellow, creamy or light-
brown, cavernous limestones in which cavities of various size
and shape are visible (the largest of ist size). The cavities
were produced by dissolution of evaporitic minerals.
The porphyries from Miêkinia have been known to
Stanis³aw Staszic in 1815 and worked since 1852 as ag-
gregate for road and railway construction.
3
94
Miêkinia
1
2
Wybrana literatura: 90, 162, 302, 334
3
Autor karty stanowiska dokumentacyjnego i fotograii:
R. Gradziñski (2005)
95
Plik z chomika:
transferfree1
Inne pliki z tego folderu:
Żwirownia w Paplinie.pdf
(266 KB)
Żwirownia osadów polodowcowych w Zwierzynie.pdf
(268 KB)
Żwirownia osadów polodowcowych w Wyrzysku-Hetkach.pdf
(392 KB)
Żwirownia osadów polodowcowych w Kanigowie.pdf
(218 KB)
Zrąb Krzemionek Dębnickich.pdf
(197 KB)
Inne foldery tego chomika:
❶ Windows 7 Ultimate 32 bit 64 bit PL
100 najciekawszych miejsc w Polsce
Adolf Dymsza - Komedie
Akademia Policyjna - Kolekcja
Alien - Kolekcja
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin