(Przekład: Aleksandra Jagiełowicz)
Ludzki system nerwowy potencjalnie góruje nad umysłem
każdego zwierzęcia. W imię rozumu i zrównoważonego rozwoju
każdy osobnik musi nauczyć się orientować w otaczającym
go rzeczywistym świecie. Istnieją metody szkolenia, dzięki
którym można to osiągnąć.
Cienie. Ruch na zrujnowanym wzgórzu, gdzie niegdyś wznosiła się Maszyna Igrzysk, a teraz panował chaos. Dwie sylwetki, jedna dziwnie bezkształtna, powoli spacerowały wśród drzew. Wynurzyły się z cienia w krąg światła rzucany przez lampę, która jak samotny strażnik górowała nad miastem, i wówczas jedna z nich przybrała kształt człowieka.
Druga pozostała cieniem, utkanym z mroku, z ciemności, przez którą przeświecał blask ulicznej lampy.
Człowiek i cień, który poruszał się jak człowiek, a jednak nim nie był. Cień człowieka, który zatrzymał się przy ogrodzeniu otaczającym wzgórze. Cienistym ramieniem zatoczył krąg nad miastem i przemówił nagle głosem, który wcale nie był głosem cienia, lecz człowieka.
-Powtórz instrukcje, Janasen.
Jeśli mężczyzna odczuwał lęk przed swym dziwnym kompanem, nie okazał go. Ziewnął lekko.
- Spać mi się chce - rzekł.
-Instrukcje!
Człowiek zirytowany machnął ręką.
- Słuchaj no, panie Wyznawco - odezwał się znużonym głosem -bądź łaskaw tak do mnie nie mówić. Nie boję się tej twojej maskarady. Znasz mnie. Wykonam zadanie.
-Cierpliwość, z jaką wysłuchuję twoich bezczelnych uwag, kiedyś może się skończyć - odparł Wyznawca. - Wiesz, że moje własne działania zawierają w sobie energię czasu. Zwlekasz, żeby mnie obrazić, a ja ci powiem tylko tyle: jeśli kiedyś z tego powodu znajdę się w tarapatach, zakończę naszą znajomość.
W głosie Wyznawcy zabrzmiała tak groźna nuta, że mężczyzna już się nie odezwał. Zaczął się zastanawiać, dlaczego właściwie drażni się z tym wyjątkowo niebezpiecznym osobnikiem. Doszedł do jednego tylko wniosku: czuł się przytłoczony tym, że jest płatnym agentem na usługach osoby, która ma go całkowicie w swojej władzy.
-A teraz szybko, powtarzaj instrukcje -ponaglił Wyznawca.
Mężczyzna niechętnie usłuchał. Słowa nie miały znaczenia, jak wietrzyk, który wiał im w plecy. Unosiły się w nocnym powietrzu niczym fantomy ze snu, jak cienie, które rozproszy słońce. Było tam coś o wykorzystaniu walk ulicznych, które i tak wkrótce miały się skończyć. W Instytucie Emigracji pojawi się wolne stanowisko. „Fałszywe papiery, które posiadam, pozwolą mi na jego objęcie we właściwym czasie”. A cały ten spisek miał jeden cel: nie dopuścić, by Gilbert Gosseyn wyjechał na Wenus. Człowiek nie miał pojęcia, kim jest Gosseyn ani na co się ma spóźnić, ale sama metoda była dość jasna. „Wykorzystam każdą władzę w Instytucie, a za czternaście dni, w czwartek, kiedy »Prezydent Hardie« będzie odlatywał na Wenus, zajmę się pewnym wypadkiem, który ma się zdarzyć we właściwym miejscu i czasie... ty zaś sprawisz, że on tam będzie, aby mu ulec.
-Niczego nie mam zamiaru sprawiać - odparł Wyznawca odległym głosem. - Przewiduję jedynie, że się tam znajdzie w odpowiednim momencie. A kiedy ma się zdarzyć ten wypadek?
- O dziewiątej dwadzieścia osiem, czasu strefy dziesiątej. Nastała cisza. Wyznawca zdawał się pogrążony w medytacjach.
- Muszę cię ostrzec - rzekł wreszcie. - Gosseyn to niezwykła istota. Nie wiem, czy to coś zmieni czy nie. W każdym razie nie widzę przyczyny, dla której cokolwiek miałoby ulec zmianie. Zawsze jednak istnieje taka możliwość. Uważaj.
Mężczyzna wzruszył ramionami.
- Zrobię tylko to, co będę mógł. Nie boję się.
- Zostaniesz zabrany w odpowiednim momencie, w zwykły sposób. Możesz poczekać tu albo na Wenus.
- Na Wenus - mruknął mężczyzna.
-Znakomicie.
Zapadło milczenie. Wyznawca poruszył się lekko, jakby chciał się uwolnić od więzów obecności tamtego. Cienisty kształt stracił nagle na konsystencji. Lampa uliczna lśniła ostrym blaskiem poprzez czarną materię jego ciała, ale nawet teraz, kiedy stał się bardziej mglisty, ulotny, zatarty, pozostawał spójny i nie tracił kształtu. Zniknął cały, jakby go tam nigdy nie było.
Janasen czekał. Był człowiekiem praktycznymi ciekawskim. Już wcześniej widywał złudy i teraz był przekonany, że ma do czynienia zjedna z nich. Po trzech minutach ziemia zapłonęła. Janasen wycofał się ostrożnie.
Ogień szalał, ale nie na tyle, żeby nie było widać wewnętrznych części maszyny ze skomplikowanymi obwodami, które biały, syczący płomień pożerał i trawił w bezkształtną masę. Mężczyzna nie czekał do samego końca. Ruszył ścieżką prowadzącą do stacji robokarów.
Kilka minut potem był już w mieście.
Transformacja energii czasowej ciągnęła się w nieokreślonym bliżej tempie aż do ósmej czterdzieści trzy rano pierwszego czwartku marca 2561 roku. Wypadek Gilberta Gosseyna zaplanowany był na dziewiątą dwadzieścia osiem.
8.43 rano. W porcie kosmicznym na szczycie góry nad miastem statek na Wenus „Prezydent Hardie” unosił się w pozycji startowej. Odlot zaplanowano na pierwszą po południu.
Dwa tygodnie minęły od dnia, gdy Wyznawca i jego najemnik ze skąpanego w mroku wzgórza spoglądali w dół na miasto. Dwa tygodnie i jeden dzień upłynęły od chwili, gdy strumień energii elektrycznej wystrzelił z czary energetycznej w Instytucie Semantyki Ogólnej i dokonał krwawej egzekucji Thorsona. W rezultacie, walki w centrum miasta zakończyły się w ciągu trzech dni.
Robonarzędzia warczały, brzęczały, syczały i pracowały pod kierunkiem własnych elektronicznych mózgów. W ciągu jedenastu dni gigantyczne miasto wróciło do życia, nie bez wysiłku, nie bez zginania ludzkich karków ramię w ramię z maszynami. Wyniki były olśniewające. Przywrócono dostawy żywności. Większość blizn po bitwie zniknęła. A co najważniejsze, wraz z każdym kolejnym komunikatem z Wenus, z upływem każdego kolejnego dnia znikał lęk przed nieznanymi siłami, które uderzyły w system słoneczny.
8.30 rano. Na Wenus, w kraterze, który kiedyś był tajną bazą galaktyczną Największego Imperium Układu Słonecznego, Patricia Hardie siedziała w swym drzewnym apartamencie, studiując skróconą wersję przewodnika gwiezdnego. Miała na sobie trzydniowej trwałości strój domowy; będzie go nosić tylko dzisiaj, a potem wyrzuci. Była młodą i ładną kobietą, ale jej urodę przyćmiewała inna, bardziej niezwykła cecha -władczość. Mężczyzna, który otworzył drzwi i wszedł, zatrzymał się na chwilę, aby na nią popatrzeć. Jeśli nawet usłyszała kroki, nie zareagowała.
EIdred Crang czekał z lekkim rozbawieniem, ale bez urazy. Podziwiał i szanował Patricię Hardie, ale młoda kobieta do tej pory nie przeszła pełnego treningu nie-A. Jej odruchowe i z dawna wpojone reakcje dawały więc jeszcze o sobie znać. W czasie gdy jej się przyglądał, prawdopodobnie zdołała przebyć cały podświadomy proces akceptacji jego wtargnięcia. Podniosła głowę.
- No i co? - spytała.
Szczupły mężczyzna zrobił krok do przodu.
- Nic z tego - odparł.
- Ile informacji to oznacza?
- Siedemnaście - pokręcił głową. - Obawiam się, że działaliśmy zbyt powoli. Przyjęliśmy za pewnik, że Gosseyn spróbuje tu wrócić. Teraz nasza jedyna nadzieja w tym, że będzie na statku, który dziś odlatuje z Ziemi na Wenus.
Przez chwilę panowało milczenie. Kobieta zaznaczyła pewne ustępy w przewodniku ostrym jak igła przyrządem. Za każdym razem, kiedy dotykała strony, materiał rozjaśniał się bladoniebieskim światłem. Wreszcie wzruszyła ramionami.
- Nie można na to nic poradzić. Kto by pomyślał, że Enro tak szybko odkryje, co robisz? Na szczęście działałaś szybko i jego żołnierze w tym obszarze zostali rozproszeni na tuziny baz i już są wykorzystywani do innych celów.
Uśmiechnęła się z podziwem.
- Mój drogi, wykazałeś ogromny spryt, powierzając ich czułej opiece komendantów baz. Tak bardzo pragną mieć pod swoją komendą jak najwięcej żołnierzy, że kiedy jakiś odpowiedzialny oficer przekaże im kilka milionów, po prostu ich ukrywają. Kilka lat temu Enro musiał opracować cały system wykrywania armii, które zaginęły w ten właśnie sposób.
Nagle zmieniła temat.
- Czy wiesz już, jak długo będziemy musieli tu pozostać?
- W tym punkcie nowiny są kiepskie - odparł Crang. - Na Geli 30 mają polecenie odcięcia Wenus od indywidualnej „matrycy” natychmiast po tym, gdy się tam znajdziemy Pozostawiają otwartą drogę dla statków, co już jest dużym ustępstwem, ale dowiedziałem się, że zamykają drogę dla prywatnych deformatorów, czy zdążymy na Gelę czy nie.
Zmarszczył brwi.
- Gdyby tylko Gosseyn się spieszył, zdołałbym ich przetrzymać jeszcze dzień lub dwa, nie ujawniając twojej tożsamości. Myślę, że musimy podjąć ryzyko. Wygląda na to, że Gosseyn jest ważniejszy od nas.
- Mówisz jakoś dziwnie - zauważyła nagle Patricia Hardie. - Coś się stało. Czy wybuchła wojna? Crang zawahał się:
- Kiedy przesyłałem komunikat, dostroiłem się do jakiegoś wielkiego zamieszania rozmów z miejsca w pobliżu centrum Galaktyki. Około dziewięciuset tysięcy statków wojennych atakuje główne siły Ligi w Szóstym Dekancie.
Młoda kobieta milczała przez dłuższy czas. Gdy wreszcie się odezwała, w oczach miała łzy.
- A zatem Enro rzucił się na łeb, na szyję. To załatwia sprawę. Skończyłam z nim. Możesz z nim zrobić, co zechcesz, oczywiście, jeśli uda ci się go dopaść.
Crang był nieporuszony.
- To było nie do uniknięcia. Martwi mnie jedynie szybkość, z jaką to nastąpiło. Wyobraź sobie, czekać aż do wczoraj z wysłaniem doktora Kaira na Ziemię w poszukiwaniu Gosseyna.
- Kiedy on tam dotrze? - machnęła niecierpliwie ręką. - Ach, prawda, przecież mi mówiłeś. Pojutrze, czyż nie? Eldredzie, my nie możemy czekać.
Wstała i podeszła do niego. Zmrużonymi w zamyśleniu oczami wpatrywała się w jego twarz.
-Nie będziemy chyba musieli podejmować jakiegoś straszliwego ryzyka?
- Jeśli nie będziemy czekać - przerwał jej Crang - Gosseyn znajdzie się w odległości dziewięciuset siedemdziesięciu jeden lat świetlnych od najbliższego transportu międzygwiezdnego.
- Enro może w każdej chwili „upodobnić” bombę atomową do doku - szybko wtrąciła Patricia.
-Nie sądzę, aby chciał zburzyć bazę. Zbyt wiele czasu zajęło jej założenie, a poza tym wydaje mi się, że on wie o twojej obecności tutaj. Spojrzała na niego podejrzliwie.
- Skąd miałby uzyskać tę informację?
- Ode mnie - uśmiechnął się Crang. - Musiałem powiedzieć Thorsonowi, kim jesteś, aby ocalić ci życie. Powiedziałem też przy okazji jednemu z agentów Enro.
-I tak wszystko to są tylko pobożne życzenia - odparła. - Jeśli uda nam się stąd wyrwać, zawsze możemy wrócić po Gosseyna. Crang przyglądał się jej w zadumie.
- Mam wrażenie, że to jeszcze nie wszystko. Zapominasz, że Gosseyn zawsze przyjmował, iż za nim lub u jego boku stoi istota, którą z braku lepszej nazwy określał mianem kosmicznego szachisty. Naturalnie, nie jest to odpowiednie porównanie, ale jeśli już je przyjmiemy, musimy liczyć się z drugim graczem. Szachy nie są grą jednoosobową. I jeszcze jedno: Gosseyn uważał się za pionka mniej więcej z ostatniego rzędu. Sądzę, że teraz, kiedy zabił Thorsona, stał się hetmanem. A niebezpiecznie jest pozostawać hetmanem w miejscu, z którego nie można się ruszyć. Powinien znajdować siew przestrzeni, pośród gwiazd, gdzie będzie miał możliwie największą swobodę manewrów. Dopóki gracze mogą planować i wykonywać ruchy, nie zdradzając się i nie narażając na odkrycie, Gosseyn znajduje się w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Uważam, że opóźnienie nawet o kilka miesięcy może mieć fatalne skutki.
- Właściwie dokąd się wybieramy? - zapytała po krótkim milczeniu.
- Użyjemy normalnych przekaźników, ale zatrzymamy się gdzieś, żeby zasięgnąć języka. Jeśli moje obawy się potwierdzą, jest tylko jedno miejsce, do którego możemy się udać.
- Więc jak długo zamierzasz czekać? Crang spojrzał na nią poważnie.
- Jeśli nazwisko Gosseyna znajduje się na liście pasażerów „Prezydenta Hardie”... a otrzymam tę listę natychmiast po starcie statku z Ziemi... będziemy czekać na jego przybycie, to znaczy trzy dni i dwie noce od dziś.
- A jeśli jego nazwiska nie ma na liście?
- Wtedy wiejemy stąd, gdy tylko się o tym przekonamy. Okazało się, że nazwiska Gilberta Gosseyna nie było na liście pasażerów „Prezydenta Hardie”.
8.43 rano. Gosseyn gwałtownie zerwał się z łóżka i niemal natychmiast uświadomił sobie trzy rzeczy: która jest godzina, że słońce świeci przez okno pokoju hotelowego oraz że wideofon obok wezgłowia brzęczy cicho, ale natrętnie.
Nagle przypomniało mu się, że właśnie dziś „Prezydent Hardie” odlatuje na Wenus. Ta myśl poraziła go. Wskutek walk transport międzyplanetarny zredukowano do jednego statku na tydzień, a on wciąż miał problemy z uzyskaniem zezwolenia na wylot właśnie dziś. Pochylił się i włączył odbiornik, ale ponieważ wciąż był w piżamie, ekran pozostawił wyłączony.
- Tu Gosseyn - rzekł.
- Panie Gosseyn - rozległ się męski głos - tu Instytut Emigracji.
Gosseyn zesztywniał. Wiedział, że to dzień podjęcia decyzji, a
w głosie jego rozmówcy brzmiał ton, który wcale mu się nie spodobał.
- Kto mówi? - rzucił ostro.
- Janasen.
- Och - skrzywił się Gosseyn. Właśnie ten człowiek przez cały czas rzucał mu kłody pod nogi, żądał do niego świadectwa urodzenia i różnych innych dokumentów, aż wreszcie odmówił przyjęcia pozytywnego dla Gosseyna wyniku testu wykrywaczem kłamstw. Janasen był niższym urzędnikiem. Nie wiadomo, jak doszedł do tego stanowiska, biorąc pod uwagę jego niemal patologiczną niechęć do wykazywania własnej inicjatywy. Nie był to partner do rozmowy w dniu odlotu statku na Wenus.
Gosseyn sięgnął do wyłącznika i włączył ekran. Czekał, aż obraz ustabilizuje się nieco, po czym rzekł:
- Słuchaj no, Janasen, chcę rozmawiać z Yorke’em.
- Otrzymałem instrukcje od pana Yorke’a - odparł Janasen. Pomimo chudości jego twarz wyglądała zdumiewająco gładko.
- Połącz mnie z Yorke’em - nalegał Gosseyn. Janasen udał, że nie słyszy.
- Zdecydowano, że ze względu na niespokojną sytuację na Wenus... - zaczął.
-Wyłącz się! -rozkazał Gosseyn niebezpiecznym tonem. -Będę rozmawiał tylko i wyłącznie z Yorke’em.
-... ze względu na nieustabilizowaną sytuację na Wenus, pański wniosek został odrzucony - kontynuował Janasen.
Gosseyn był wściekły. Przez dwa tygodnie ten urzędas wodził go za nos, a teraz, w dniu odlotu, przekazał mu decyzję odmowną.
- Odmowa ta - ciągnął Janasen - nie pozbawia pana prawa do złożenia ponownego wniosku, kiedy sytuacja na Wenus zostanie wyjaśniona, dzięki dyrektywom Wenusjańskiej Rady Imigracyjnej.
- Powiedz Yorke’owi, że zjawię się u niego zaraz po śniadaniu -odburknął Gosseyn.
Lekko uderzył placami w klawisz, przerywając połączenie. Ubrał się szybko i przystanął na chwilę, żeby obejrzeć się w dużym lustrze, wiszącym w jego pokoju. Ujrzał wysokiego człowieka w wieku około trzydziestu pięciu lat, o poważnej twarzy. Na pierwszy rzut oka wyglądał normalnie, ale sam uważał, że ma głowę zbyt dużą w stosunku do reszty ciała. Wprawdzie masywne ramiona, barki i muskularna pierś czyniły jej wielkość niezauważalną, ale i tak zaliczyłby ją do kategorii „lwich”. Włożył kapelusz; teraz wyglądał jak potężnie zbudowany mężczyzna o szerokiej twarzy, co go zupełnie zadowalało. Pragnął tylko jednego - w miarę możliwości nie rzucać się w oczy. Dodatkowy mózg, który sprawiał, że jego głowa była niemal o jedną szóstą większa niż u normalnego człowieka, miał pewne ograniczenia. W ciągu ostatnich dwóch tygodni, jakie minęły od śmierci Thorsona, Gosseyn po raz pierwszy mógł swobodnie przetestować swoje wspaniałe skądinąd możliwości. Uzyskane wyniki w znacznym stopniu nadszarpnęły jego poprzednie mniemanie, iż jest niezwyciężony.
„Zapamiętana” wersja wzorca części podłogi była aktualna tylko przez około dwudziestu sześciu godzin. Na samej podłodze nie zachodziły żadne widoczne zmiany, ale widocznie w jakiś sposób ulegała ona modyfikacji, ponieważ po upływie tego czasu nie był w stanie „upodobnić” się do niej w zwykły, natychmiastowy sposób.
Oznaczało to, że musi dosłownie odbudowywać swoje linie obrony rano i wieczorem, w nakładających się seriach, tak aby nigdy nie dać się zaskoczyć bez kilku kluczowych punktów, do których mógłby uciec w razie potrzeby. Granice czasowe obejmowały wiele zastanawiających aspektów, ale będzie miał czas na ich zbadanie dopiero, gdy znajdzie się na Wenus.
Chwilę później był już przy windzie. Spojrzał na zegarek.
Była dokładnie 9.27.
Minutę później, zgodnie z planem, winda spadła z hukiem, by rozbić się na kawałki na dnie szybu.
Dzięki semantyce ogólnej dana osoba ułatwia sobie życie poprzez
następujące zmiany: 1) może ona logicznie przewidywać
przyszłość; 2) może działać zgodnie ze swoimi możliwościami;
3) jej zachowanie pozostaje w zgodzie z otoczeniem.
Gosseyn dotarł do stanowiska startowego na szczycie góry nieco przed jedenastą. Powietrze na tej wysokości było chłodne. Wywoływało coś w rodzaju euforii. Przez chwilę stał pod ogrodzeniem, za którym spoczywał w swej kolebce ogromny statek. Pierwszym krokiem było pokonanie ogrodzenia.
Dziecinnie proste. Plac aż roił się od ludzi, więc gdy już się tam znajdzie, nie zostanie dostrzeżony. Problem polegał na tym, aby nikt nie zauważył momentu materializacji.
Nie czuł żalu, przynajmniej teraz, kiedy już podjął decyzję. Niewielkie opóźnienie spowodowane wypadkiem - umknął z windy w najprostszy sposób, upodabniając się z powrotem do pokoju hotelowego - sprawił, że nagle i boleśnie uświadomił sobie, jak niewiele czasu mu pozostało. Widział sam siebie, próbującego uzyskać certyfikat zezwolenia Instytutu Emigracyjnego. Wystarczyło, że sobie to przypomniał. Czas legalnych prób minął.
Wybrał punkt po drugiej stronie siatki, tuż za stertą skrzyń. Zapamiętał go, skrył się za ciężarówką, a już po chwili wyłonił się spoza skrzyń i skierował się w stronę statku. Nikt go nie zatrzymał, nikt nie poświęcił mu nawet przelotnego spojrzenia. Wyglądało na to, że sam fakt znajdowania się po tej stronie siatki był wystarczającym paszportem.
Wszedł na pokład i pierwsze dziesięć minut spędził na zapamiętywaniu dodatkowym mózgiem około tuzina fragmentów podłogi. O to chodziło. W czasie startu leżał wygodnie na łożu w jednym z najlepszych apartamentów. Mniej więcej godzinę potem w zamku zgrzytnął klucz. Gosseyn dostroił się do zapamiętanego obszaru i został tam błyskawicznie przeniesiony.
Bardzo starannie dobrał pozycje materializacji. Trzy osoby, które spostrzegły go wychodzącego zza ciężkiego filaru, uznały za oczywiste, że był tam co najmniej od kilkunastu minut, więc ledwie zaszczyciły go spojrzeniem. Spokojnie przeszedł na tył statku i podziwiał Ziemię zza ogromnego pleksiglasowego okna.
Planeta była ogromna i wciąż pełna kolorów. Na jego oczach powoli pogrążała się w szarawej ciemności, z każdą chwilą przybierając coraz doskonalszy kształt kuli. Nagle zaczęła się kurczyć i wreszcie ujrzał ją jako ogromną, zamgloną sferę zawieszoną w mrocznej pustce.
Wydawała się dziwnie nierealna.
Pierwszą noc spędził w jednej z wolnych kajut. Sen nie chciał nadejść, gdyż myśli Gosseyna wciąż drążył niepokój. Dwa tygodnie minęły od śmierci potężnego Thorsona, a on nie miał żadnej wiadomości ani od Patricii, ani od Eldreda Cranga. Wszelkie próby skontaktowania się z nimi poprzez Instytut Emigracji kończyły się jedną odpowiedzią: „ Nasze biuro na Wenus informuje, że pańska wiadomość nie może teraz być przekazana”. Raz czy dwa przyszło mu nawet do głowy, że Janasen, urzędnik Instytutu, odczuwa osobistą satysfakcję, przekazując mu tę odpowiedź, choć w zasadzie wydawało się to niemożliwe.
Bezsprzeczny wydawał się Gosseynowi jedynie fakt, że tego samego dnia, kiedy zginął Thorson, Crang przejął kontrolę nad armią galaktyczną. Gazety pełne były informacji o wycofywaniu się wojsk z miast nie-Arystotelesowskiej Wenus. Powody tej masowej rejterady nie były całkiem jasne, a wydawcy sami nie mieli pewności, co się naprawdę dzieje. Crang dowodził. Crang dostarczał galaktyczne wojska z Układu Słonecznego tak szybko, jak szybko jego dwumilowej długości, napędzane podobieństwem statki mogły je unieść. A wszystko to, zanim Enro Czerwony, militarny władca Najwyższego Imperium, odkrył, że ktoś sabotuje jego inwazję.
Dlaczego jednak Crang nie oddelegował kogoś, kto skontaktowałby się z Gilbertem Gosseynem - człowiekiem, który zabił Thorsona i tym samym wszystko to umożliwił?
Wprawdzie bezpośrednie niebezpieczeństwo inwazji zostało tymczasowo zażegnane, ale jego osobisty problem pozostał nierozwiązany. - On, Gilbert Gosseyn, posiadający dodatkowy mózg, który w dodatku umarł i dalej żył w bardzo podobnym ciele, pragnął dowiedzieć się czegoś o sobie, a także o tej dziwnej i niezrozumiałej metodzie nieśmiertelności. Jakąkolwiek grę rozgrywano wokół niego, wydawało się, że i on należy do najsilniejszych figur. Musiał pozostawać zbyt długo w napięciu, zmęczony ohydną walką z uzbrojonymi strażnikami Thorsona, gdyż w przeciwnym wypadku wcześniej zorientowałby się, że czy chce, czy nie, czy mu się to podoba, czy nie, pozostaje poza prawem. Nie powinien był w ogóle tracić czasu w Instytucie Emigracji.
Nikt go o nic nie pytał. Kiedy oficerowie zbliżyli się do niego, po prostu usunął się z pola widzenia i zniknął w jednym z wcześniej zapamiętanych obszarów. Po trzech dniach i dwóch nocach statek zanurzył się w mgliste niebiosa Wenus. Gosseyn ujrzał ogromne drzewa i majaczące na horyzoncie miasta. Zszedł z trapu wraz z resztą pasażerów. Ze swojego miejsca w szybko posuwającej się kolejce mógł obserwować proces lądowania. Kolejne osoby podchodziły do wykrywacza kłamstw, mówiły coś do niego, uzyskiwały potwierdzenie, po czym przechodziły przez bramkę do głównego holu Imigracji.
Gosseyn miał już jasny obraz procedury. Zapamiętał niewielki obszar podłogi za bramką, po czym zawrócił na statek, jakby czegoś zapomniał, i ukrył się, czekając zmroku. Gdy na ziemię w dole kładły się już głębokie i długie cienie, zmaterializował się za filarem budynku imigracyjnego i spokojnie ruszył w stronę najbliższego wyjścia. Kilka sekund potem znalazł się na brukowanym chodniku i rozejrzał się po ulicy lśniącej milionem świateł.
Miał wyraźne wrażenie, że znajduje się u progu, a nie u kresu swej przygody. On, Gilbert Gosseyn, który wie o sobie akurat tyle, by być niezadowolonym.
Kotliny strzegła dywizja uzbrojonych wenusjańskich nie-A, ale to nie zakłócało równego, choć cienkiego strumienia odwiedzających. Gosseyn w ponurym nastroju wędrował po jasno oświetlonych korytarzach podziemnego miasta. Ogrom pozostałości tajnej bazy Najwyższego Imperium w Układzie Słonecznym przytłaczał go. Bezszelestne, deformatorowe windy przeniosły Gilberta na wyższe poziomy, poprzez błyszczące od maszynerii pomieszczenia, gdzie część urządzeń wciąż jeszcze działała. Od czasu do czasu zatrzymywał się, by obserwować wenusjańskich inżynierów, którzy pojedynczo lub w grupach sprawdzali przyrządy i urządzenia mechaniczne.
Gosseyn zwrócił uwagę na komunikator. Zatrzymał się i włączył urządzenie. Nastąpiła chwila ciszy, po czym głos robooperatora zapytał rzeczowo:
- Na jaką gwiazdę chce pan dzwonić? Gosseyn głęboko zaczerpnął tchu.
- Chciałbym rozmawiać albo z Eldredem Gangiem, albo z Patricią Hardie.
Czekał z narastającym podnieceniem. Pomysł przyszedł mu do głowy zupełnie nagle, nawet nie wyobrażał sobie, że mogłoby mu się udać. Jeśli jednak nie uda mu się nawiązać kontaktu, to także będzie jakaś informacja.
Po kilkunastu sekundach robot oznajmił:
- Eldred Crang pozostawił następujący komunikat: „Do wszystkich, którzy będą podejmować próby nawiązania ze mną kontaktu: »Przykro mi, ale to niemożliwe«”. To wszystko. Żadnych wyjaśnień. Czy będą jeszcze dalsze rozmowy, sir?
Gosseyn zawahał się. Był rozczarowany, ale sytuacja wciąż jeszcze nie była beznadziejna. Crang opuścił system słoneczny połączony z wielką międzygwiezdną organizacją telekomunikacyjną. Dla Wenusjan była to ogromna szansa. Gosseyn poczuł podniecenie, kiedy zaczaj się zastanawiać, jak ją wykorzystać. W jego mózgu zakiełkowało kolejne pytanie. Tym razem odpowiedź robooperatora była błyskawiczna:
- Najbliższą bazą jest Gela 30 i statek może pokonać tę drogę w cztery godziny.
Informacja ta zainteresowała Gosseyna.
- Myślałem, że transport deformatorem jest natychmiastowy...
-W przypadku transportu materii istnieje margines błędu, choć sam podróżujący nie zdaje sobie z niego sprawy. Dla niego proces ten jest istotnie natychmiastowy.
Gosseyn skinął głową. W pewnym stopniu był w stanie to zrozumieć. Podobieństwo do dwudziestego miejsca po przecinku nie było doskonałe.
- A gdybym chciał porozmawiać z Gelą? - pytał dalej. - Czy otrzymanie odpowiedzi zajmie także osiem godzin?
- O, nie! Na poziomie elektronicznym margines błędu jest nieskończenie mały. Błąd na Gelę będzie wynosił około jednej piątej sekundy. Tylko materia jest powolna.
- Rozumiem - odparł Gosseyn. - Można rozmawiać przez całą Galaktykę bez większych opóźnień.
- Zgadza się.
-A gdybym chciał porozmawiać z kimś, kto nie zna mojego języka?
-To żaden problem. Robot tłumaczy zdanie po zdaniu.
Gosseyn nie był pewien, czy przy takim przenoszeniu informacji nie pojawią się problemy. Podejście nie-A do rzeczywistości częściowo opierało się na relacjach pomiędzy słowami. Słowa były subtelne
I często niepowiązane z faktami, które miały przedstawiać. Mógł sobie wyobrazić, że w wypadku kontaktów między obywatelami Galaktyki nie mówiącymi tym samym językiem dochodziło do licznych nieporozumień. Ponieważ imperia galaktyczne nie nauczały nie-A ani jej nie praktykowały, prawdopodobnie nie zdawano sobie sprawy, że takie nieporozumienia nieuchronnie wiążą się z procesem komunikacji za pośrednictwem robotów.
Najważniejsze było, aby uświadomić sobie ten problem i pamiętać o nim.
- To wszystko, dziękuję - rzekł Gosseyn i przerwał połączenie.
Dotarł do apartamentu drzewnego, który dzielił z Patricią Hardie, gdy oboje byli więźniami Thorsona. Szukał wiadomości, którą być może dla niego zostawiono, informacji bardziej kompletnej i osobistej niż ta, jaką można powierzyć centrali telefonicznej. Znalazł kilka zapisów rozmów pomiędzy Patricią i Crangiem oraz to, czego szukał.
Informacja o tożsamości Patricii nie zdziwiła go zbytnio. Zawsze dość sceptycznie przyjmował jej wzmianki o życiu prywatnym, mimo iż okazała się całkiem godna zaufania w walce z Thorsonem. Wstrząsnęła nim wiadomość o tym, że rozpętała się wojna w przestrzeni. Pokręcił głową, kiedy usłyszał, że mają zamiar wrócić po niego „za kilka miesięcy”. Dokładnie wysłuchał dość szczegółowej relacji Cranga o próbach nawiązania z nim kontaktu na Ziemi.
Oczywiście, odpowiadał za to Janasen. Gosseyn westchnął. Co się dzieje z tym facetem, dlaczego tak uparcie próbuje uprzykrzyć życie komuś, kogo nawet nie zna? Osobista niechęć? Możliwe. Zdarzały się już dziwniejsze rzeczy. Po dłuższym namyśle doszedł jednak do wniosku, że to nie jest wystarczające wyjaśnienie.
Odsłuchał fragment, w którym Crang mówił o możliwych ukrytych graczach i grożącym z ich strony niebezpieczeństwie. Brzmiało to dziwnie przekonująco. Gosseyn znów pomyślał o Janasenie.
Od niego trzeba zacząć. Ktoś wprowadził Janasena na „szachownicę”. Być może tylko na krótką chwilę czasu kosmicznego i być może dla jednego, ulotnego celu, niczym pionek w wielkiej grze - ale pionkami też trzeba się zająć. Pojawiały się skądś, a gdy były istotami ludzkimi, wracały tam, skąd przybyły. Prawdopodobnie nie było już czasu do stracenia.
Nawet teraz, gdy zaakceptował całą logikę sytuacji, w jego umyśle narodził się inny cel. Rozważył jeszcze kilka możliwości, a następnie usiadł przy komunikatorze, aby odbyć rozmowę. Robopperator zapytał, z jaką gwiazdą chce rozmawiać.
- Połącz mnie z najwyższym dostępnym urzędnikiem w kwaterze głównej Ligi.
- Kogo mam zaanonsować?
Gosseyn podał swoje nazwisko, usiadł i czekał. Jego plan był bardzo prosty. Ani Crang, ani Patricia Hardie nie powiadomią Ligi o tym, co się stało w Układzie Słonecznym. Byłoby to zbyt wielkie ryzyko. Jednak Liga, a właściwie kilka osób z Ligi, wykorzystało swe wątłe wpływy, by ocalić Wenus przed Enro. Patricia Hardie powiedziała przy tym, że stali urzędnicy Ligi są zainteresowani nie-A z punktu widzenia edukacji. Gosseyn czuł, iż porozumienie się z Ligą może przynieść dobre efekty.
Głos robooperatora przerwał tok jego myśli:
- Madrisol, sekretarz Ligi, gotów jest z panem porozmawiać.
Zaledwie wypowiedział te słowa, na ekranie pojawiła się szczupła, wyrazista twarz. Obraz rósł, aż wypełnił cały ekran. Mężczyzna miał około czterdziestu pięciu lat i bystre niebieskie oczy. Popatrzył uważnie na Gosseyna, a potem, wyraźnie usatysfakcjonowany, coś powiedział.
- Gilbert Gosseyn? - rozległ się po chwili głos robota-tłumacza. Zabrzmiało to jak: „A kimże, u diabła, jest Gilbert Gosseyn?”
Gosseyn wolał nie zgłębiać tej kwestii. Ograniczył swoje sprawozdanie do wydarzeń w Układzie Słonecznym, które wzbudziły zainteresowanie Ligi. Jeszcze zanim skończył mówić, doznał pewnego rozczarowania. Spodziewał się, że sekretarz Ligi okaże choć trochę treningu nie-A. Tymczasem twarz tego człowieka wskazywała na typowo wzgórzową osobowość. Większość jego działań i decyzji będzie więc zależeć od emocjonalnego „nastawienia”, nie zaś od korowowzgórz...
janowiec