Polskie tłumaczenia Biblii
Jakiś czas temu trafiła w moje ręce kaseta video z wykładem pani Riplinger (w języku angielskim) na temat różnic pomiędzy nowymi tłumaczeniami Biblii (New International Version, New American Version, The Living Bible, New King James Version i inne) a siedemnastowiecznym, pisanym pięknym staroangielskim językiem tłumaczeniem, znanym jako King James Version lub Authorised Version. Autorka broniła dość trudnej do udowodnienia tezy, jakoby tłumaczenie King James było jedynym wiernym tłumaczeniem Pisma na język angielski. Jednak po obejrzeniu i wysłuchaniu argumentów pani Riplinger zacząłem się do jej tezy przychylać. Nie posunąłbym się tak daleko, żeby twierdzić, że KJV jest jedynym wiernym tłumaczeniem Pisma Świętego na język angielski, ale spokojnie mogę stwierdzić, że jest z pewnością najwierniejszym.
Różnice w tłumaczeniach układają się wg pewnego schematu. Nowe wersje Biblii często pomijają słowa: "święty", "Chrystus" i "Bóg" w odniesieniu do Jezusa, słowo "Pan" bywa pomijane, kilkakrotnie pomijane są całe wersety. Większość tych różnic występuje w Nowym Testamencie i ma związek z osobą Jezusa. Osoba Jezusa jest kluczowym punktem przesłania nowego przymierza Boga z ludźmi. Biorąc pod uwagę, że nowe przekłady często wydają się pomijać fakt boskiej tożsamości Jezusa w miejscach, gdzie stare tłumaczenie wyraźnie nazywa Jezusa Bogiem i Chrystusem (Mesjaszem), odnieść można wrażenie, że ktoś z premedytacją ocenzurował Pismo Święte tak, aby czytający mógł łatwiej podważyć fakt, że Jezus jest Bogiem i Chrystusem.
Rzeczą, ktora zwróciła moją uwagę szczególnie była wypowiedź pani Riplinger o tym, że sytuacja ma się podobnie z przekładami na inne języki - wymieniając kraje Europy wymieniła też i Polskę. Tak więc zaintrygowany zacząłem sprawdzać polskie tłumaczenia. Okazało się, że zarówno Biblia Warszawska (brytyjka) jak i tłumaczenie interlinearne (grecko-polski Nowy Testament) nie zgadzają się z tłumaczeniem King James, w większości pokrywają się natomiast ze współczesnymi tłumaczeniami angielskimi. Zwróciło moją uwagę coś jeszcze. W brytyjce pojawiały się słowa i zwroty, które w interlinii nie występowały mimo, że w obu tłumaczeniach użyto tekstu greckiego z tych samych źródeł. Tłumacze brytyjki musieli więc używać także innych tekstów greckich, o których nie ma wzmianki. Okazało się, że nie jest to wszystko takie proste (na zasadzie: jedno tłumaczenie Biblii dobre a wszystkie inne złe). Postanowiłem więc poszukać Biblii w języku polskim, któraby zgadzała się z angielską KJV.
Kilka dni po tym jak powziąłem taki zamiar, Bóg pozwolił mi znaleźć ową Biblię. Stała sobie w sklepie na półce, jeden egzemplarz, ale za to najtańszy. Nie było nawet podanej nazwy tłumaczenia, później dowiedźiałem się, że jest to Biblia Gdańska. Zacząłem porównywać tłumaczenie z KJV. Okazało się, że tłumaczenie jest niemal identyczne! Było to o tyle szokujące, że tekst Biblii Gdańskiej różnił się od Biblii Tysiąclecia, Biblii Warszawskiej (brytyjki), wszystkich nowych przekładów polskich i angielskich, również z greckim Nowym Testamentem wydanym przez Vocatio (interlinia), za to dokładnie zgadzał się z King James Version. Kupiłem ją więc natychmiast i zacząłem dalej badać.
Wyniki porównania tłumaczeń Pisma okazały się na tyle ciekawe, że postanowiłem umieścić różnice między poszczególnymi tłumaczeniami w tabelce, którą zamieszczam poniżej. Wykorzystałem przy tym częściowo materiały pani Riplinger, oczywiście po sprawdzeniu ich wiarygodności. Różnic jest dużo więcej (zwłaszcza w Starym Testamencie), zamieszczam te, które są wg mnie najistotniejsze lub, które szczególnie mi wpadły w oko.
Oto ta tabelka.
|=======================================================================================================================================|
| | | | | |
| Werset | Biblia Gdańska | B. Warszawska (brytyjka) | King James Version | New International Version |
|===============|=============================|=============================|=============================|=============================|
|---------------+-----------------------------+-----------------------------+-----------------------------+-----------------------------|
| 2Pio. 1:21 | święci Boży ludzie | ludzie Boży | holy men | men |
| Mat. 25:31 | wszyscy święci Aniołowie | wszyscy aniołowie | holy angels | angels |
| 1Tes. 5:27 | braciom świętym | braciom | holy brethren | brethren |
| Obj. 22:6 | Bóg świętych proroków | Bóg duchów proroków | God of the holy prophets | God of the spirits of |
| | | | | the prophets |
| Obj. 18:20 | i święci Apostołowie | i święci, i apostołowie, | holy apostles | saints and apostles |
| | i prorocy | i prorocy | and prophets | and prophets |
| 1Kor. 2:13 | Duch Święty | Duch | Holy Ghost | Spirit |
| Mat. 12:31 | Duch Święty | Duch | Holy Ghost | Spirit |
| Dz. 8:18 | Duch Święty | Duch | Holy Ghost | Spirit |
Czyżby nowe przekłady nie lubiły słowa "święty"?
| 2Kor. 5:18 | przez Jezusa Chrystusa | przez Chrystusa | Jesus Christ | Christ |
| Dz. 8:18 | Duch Święty | Duch | the Holy Ghost | the Spirit |
| Dz. 17:29 | Bóg | bóstwo | The Godhead | divine being |
| Obj. 1:11 | Jam jest Alfa i Omega | BRAK | I am Alpha and Omega | OMIT |
| Jan. 4:42 | zbawiciel świata, | Zbawicielem świata | the Christ, the Savior | the Savior of the world |
| | Chrystus | | of the world | |
| 1Kor. 16:22 | Pana Jezusa Chrystusa | Pana | Lord Jesus Christ | the Lord |
| Dan. 3:25 | Synowi Bożemu | anioła | the Son of God | a son of the gods |
| Jan. 9:35 | w Syna Bożego | w Syna Człowieczego | Son of God | Son of Man |
| 1Jana 5:7 | Albowiem trzej są, którzy | BRAK | For there are three that | OMIT |
| | świadczą na niebie: Ojciec, | | bear record in heaven, the | |
| | Słowo, i Duch Święty, a ci | | Father, the Word, and the | |
| | trzej jedno są. | | Holy Ghost: and these three | |
| | | | are one. | |
| Ef. 5:9 | owoc Ducha | owocem światłości | fruit of the Spirit | fruit of the light |
| Obj. 21:24 | A narody, które będą | I chodzić będą narody | and the nations of them | and the nations shall |
| | zbawione, będą chodziły | w światłości jego | which are saved shall walk | walk by its light |
| | w świetle jego | | in the light of it | |
| Obj. 15:3 | królu świętych | Królu narodów | King of saints | King of the ages |
| 1Tym. 3:16 | Bóg objawiony jest | Ten, który objawił się | God was manifest in | He who was revealed in |
| | w ciele | w ciele | the flesh | the flesh |
| Dz. 4:24 | Panie! tyś jest Bóg | Panie, | Lord, thou art God | Sovereign Lord, |
| Mat. 8:29 | Jezusie | BRAK | Jesus ...
Jaqs00