Przedsiębiorca przed sądem.pdf
(
413 KB
)
Pobierz
0172gp17.pdf
NR 72 (1181)
WTOREK
13 KWIETNIA 2004
Doradca Firmy
TYGODNIK DLA WŁAŚCICIELI I PRZEDSIĘBIORCÓW
TEMAT TYGODNIA
W NUMERZE
Przedsiębiorca
Przedsiębiorca przed sądem
Właściwość sądu
i uczestnicy postępowania
. . . . . . . . . . . .
str. 3
Jak prawidłowo napisać pozew
. . . . . . . .
str. 3
Wartość przedmiotu sporu
. . . . . . . . . . . .
str. 3
Postępowanie przed sądem
. . . . . . . . . . .
str. 4
Co wyróżnia postępowanie . . . . . . . . . . . . .
str. 4
Odpowiedź na pozew . . . . . . . . . . . . . . . . str. 4
Koszty procesu
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
str. 4
Postępowanie nakazowe,
uproszczone lub upominawcze
. . . . . . . . .
str. 5
Nakaz zapłaty
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
str. 5
Wzory pozwów
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
str. 6
Opinie ekspertów
. . . . . . . . . . . . . . . . .
str. 3–6
■
Jak prawidłowo napisać pozew
■
Postępowanie przed sądem i koszty procesu
FINANSE FIRMY
■
Na czym polega postępowanie nakazowe,
uproszczone i upominawcze
Jak korzystnie leasingować samochód
Czas na leasing osobowych
. . . . . . . . . . .
str. 8
Leasing operacyjny czy finansowy
. . . . . . .
str. 8
Kosztowe korzyści
z leasingu operacyjnego
. . . . . . . . . . . . . .
str. 8
O przewadze leasingu nad kredytem
. . . . .
str. 9
Homologacja i VAT
– zmiany w przepisach
. . . . . . . . . . . . . . .
str. 9
Czytelnicy pytają
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
str. 9
■
Jakie pułapki czyhają na przedsiębiorców
w sądzie
■
Konsekwencje niewniesienia odpowiedzi
na pozew
PODATKI: VAT
Wewnątrzwspólnotowa dostawa
. . . . . . .
str. 10
Ekspert radzi:
Odliczenia samochodowe
. . .
str. 10
■
Arbitraż alternatywą dla sądownictwa
S
pory o nieuregulowane należności
czy niewykonane zobowiązanie to
sprawy, które wcześniej czy później
trafiają do sądu. Przedsiębiorcy występują
w nich zarówno po stronie powodowej, jak
i pozwanej. Niezbędna jest w takiej sytuacji
znajomość procedury cywilnej, a także – co
ważne z praktycznego punktu widzenia – po-
dzielność uwagi, warto bowiem śledzić prze-
bieg rozprawy zwracając baczną uwagę na
treść protokołu dyktowanego przez sędziego.
Pozwala to unikać nieprzyjemnych sytuacji.
Warto też pomyśleć o zaangażowaniu praw-
nika.
PRAWO SPÓŁEK
Co zrobić, by nie likwidować spółki
. . . . .
str. 11
Ekspert radzi:
Opodatkowanie
podwyższenia kapitału
. . . . . . . . . . . . . .
str. 11
Więcej czytaj na str. 3-6
FIRMA W BRANŻY
GP
PORADY
PO ZMIANACH OD 1 MAJA BR.
Jak korzystnie
leasingować samochód
Wymogi sanitarno-higieniczne
w branży spożywczej, cz. III
Jakie artykuły nie mogą
być sprzedawane w handlu obwoźnym
. . .
str. 12
Zatrudnienie przy produkcji
i handlu spożywczym
. . . . . . . . . . . . . . .
str. 12
Handel obwoźny
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
str. 12
Sprzedaż ryb
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
str. 12
Sprzedaż owoców i warzyw
. . . . . . . . . . .
str. 12
Handel produktami spożywczymi luzem
. .
str. 12
Ekspert radzi:
Czy pobierać
próbki żywności
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
str. 12
Na czym polega leasing zwrotny?
Leasing zwrotny charakteryzuje się tym, że ce-
lem tego typu umowy leasingowej jest popra-
wa płynności finansowej przedsiębiorstwa
oraz uwolnienie zamrożonego kapitału. Istota
tej umowy polega na tym, że korzystający od-
sprzedaje finansującemu swój majątek za go-
tówkę, a następnie korzysta z niego na podsta-
wie umowy leasingu. . . . . . . . . . . . str. 9
Samochodowe odliczenia
Nowa ustawa o podatku od towarów i usług
traktuje odliczenia VAT od samochodów
osobowych i paliw do nich dość restrykcyjnie,
a przy tym nie do końca konsekwentnie. O ile
od zakupu czy leasingu auta osobowego
będzie można odzyskać połowę zapłaconego
VAT, to od paliw tankowanych do takich
pojazdów odliczenie w ogóle nie będzie
przysługiwało. . . . . . . . . . . . . . . str. 10
Czy pobierać próbki żywności?
Właściciele lokali gastronomicznych nie mu-
szą pobierać próbek od serwowanych w swo-
ich zakładach potraw. Obowiązek taki mają
wyłącznie zakłady żywienia zbiorowego typu
zamkniętego. . . . . . . . . . . . . . . . str. 12
Dla rynku leasingu samochodów rok
bieżący jest kolejnym rokiem przeło-
mowym. Być może nawet w większym
zakresie niż poprzednio, kiedy umo-
wę leasingu wprowadzono do katego-
rii kodeksowych umów nazwanych,
a do ustaw o podatku dochodowym
wprowadzono odrębne regulacje.
Jak łatwo z tego wywnioskować, korzyść
odniosą ci podatnicy, którzy nie gustowali
w autach z kratką i skłonni byli zrezygno-
wać z prawa do odliczania VAT-u nawet za
cenę wyższych kosztów.
Natomiast podatnicy, którzy naprawdę
potrzebują samochodów dostawczych czy
półdostawczych, na zmianie przepisów nie
tracą. Duża grupa pojazdów o nadwoziu
wielozadaniowym, spełniająca wymagania
dotyczące ładowności, nadal będzie kwali-
fikowała się do rozliczeń VAT-u w pełnym
wymiarze.
Nie oznacza to rzecz jasna, że problem
został rozwiązany ostatecznie. Prawo do
odliczania tylko połowy VAT-u, a na doda-
tek nie więcej niż 5 tys. zł, nadal stoi
w sprzeczności z ogólną zasadą prawa po-
datkowego.
W następnym numerze
Doradcy Firmy
m.in.:
Zmiany
w podatkach
dochodowych
od 1 maja
Dokumentacja
i rozliczenie handlu
wewnątrzwspólnotowego
Przede wszystkim dlatego, że kończy się
batalia między podatnikami i fiskusem na
gruncie podatku od towarów i usług. Z jed-
nej strony już żadne mniej lub bardziej
sztuczne przeróbki aut osobowych nie da-
dzą korzyści podatkowych, a z drugiej także
zakup samochodu absolutnie osobowego –
nawet sportowego typu coupe lub kabriole-
tu – da prawo do częściowego odliczenia
VAT-u, jeśli tylko pojazd taki służył będzie
prowadzonej działalności gospodarczej.
WIĘCEJ CZYTAJ NA STR. 8–9
przed sądem
DORADCA FIRMY
GAZETA PRAWNA NR 72 (1181) 13 KWIETNIA 2004
2
Wskaźniki i stawki
www.gazetaprawna.pl
PRENUMERATA
maj 2004
&
0 801626 666
RENTOWNOŚĆ RZĄDOWYCH
PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH
Rządowe
FUNDUSZE
Wartości jednostek rozrachunkowych funduszy
emerytalnych
Zamów do 20 kwietnia
Średnia
Data
Nazwa
Zmiana
papiery wartościowe
rentowność ost. aukcji
funduszu
8.04.2004 7.04.2004
w proc.
Krótkoterminowe:
bony skarbowe z 10-tygodn.
terminem wykupu
AIG
17,26
17,28
-0,12
5,207 02.10.2003
Allianz
17,87
17,90
-0,17
bony skarbowe z 13-tygodn.
terminem wykupu
Bankowy
18,61
18,65
-0,21
5,376 08.04.2004
Commercial
Union
bony skarbowe z 26-tygodn.
terminem wykupu
18,49
18,52
-0,16
5,544 26.01.2004
DOM
18,85
18,89
-0,21
bony skarbowe z 52-tygodn.
terminem wykupu
6,116 08.04.2004
Ergo Hestia
18,36
18,39
-0,16
Kredyt Bank
15,89
15,90
-0,06
Długoterminowe:
obligacje o terminie wykupu
w dniu 12.04.2006 (zerokuponowe)
ING Nationale-
-Nederlanden
6,576 07.04.2004
19,57
19,61
-0,20
obligacje o terminie wykupu
w dniu 24.05.2009 (kupon 6 proc.)
Pekao
17,02
17,05
-0,18
6,628 17.03.2004
Pocztylion
17,09
17,11
-0,12
obligacje o terminie wykupu
w dniu 24.06.2008 (kupon 5,75 proc.) 5,805 15.10.2003
obligacje o terminie wykupu
w dniu 23.09.2022 (kupon 5,75 proc.) 6,219 11.09.2002
Polsat
19,93
19,98
-0,25
PZU
(Złota Jesień)
18,60
18,60
0,00
SAMPO
19,21
19,25
-0,21
CENY METALI STRATEGICZNYCH NA LME*
W LONDYNIE W USD/t
Metal
Skarbiec-
-Emerytura
17,21
17,23
-0,12
Credit Suisse
17,96
17,98
-0,11
Generali
18,66
18,69
-0,16
Transakcja
8.04.2004
miedź
t. nat.**
2984,50
CENY SKUPU ZŁOTA W NBP (9.04.2004)
Najczęściej występujące w skupie NBP monety i sztabki
gatunek A
3 mies.
2884,50
aluminium
t. nat.
1723,75
Codziennie to, co wa˝ne
dla przedsi´biorców i w∏aÊcicieli firm,
ksi´gowych, finansistów oraz kadrowców
99,7 proc.
3 mies.
1738,75
stopy aluminium
t. nat.
1600,00
Cena (PLN)*
od do
20 dolarów USA 1499,69 1896,27
10 dolarów USA 750,35 1184,85
10 rubli 386,15 406,50
5 rubli 193,07 203,25
20 marek niemieckich 357,21 451,22
1 funt angielski 365,19 384,45
50 dolarów kanadyjskich (1 oz) 1551,58 1633,37
2000 szylingów austriackich (1 oz) 1551,58 1633,37
sztabka 100 g/próba 999,9 4988,50 5251,47
* ceny skupu niektórych monet i sztabek zależą od ich stanu jako-
ściowego
Nominał
ze złomu
3 mies.
1630,00
cyna
t. nat.
8625,00
3 mies.
8325,00
cynk – specjalna
t. nat.
1024,50
jakość min. 98 proc.
3 mies.
1037,50
nikiel
t. nat.
13 787,50
3 mies.
13 797,50
ołów
t. nat.
762,25
3 mies.
764,50
Codziennie komentarze do zmienionych
przepisów i nowych aktów prawnych
oraz praktyczne porady,
jak przystosowaç firm´ do wymogów UE.
Codziennie bie˝àce informacje
prawno-gospodarcze niezb´dne
w podejmowaniu decyzji biznesowych.
* LME – Londyńska Giełda Metali
** t. nat. – transakcje natychmiastowe (spot); 3 mies. – transakcja
terminowa z dostawą za trzy miesiące.
KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODU W 2004 R.
koszty uzyskania przychodu miesięcznie:
102,25 zł
Nominał Cena (PLN)
20 franków francuskich, szwajcarskich 289,86
20 koron austro-węgierskich 303,83
4 dukaty austro-węgierskie 1915 r. (nowe bicie) 686,99
1 dukat austro-węgierski 1915 r. (nowe bicie)
– jeden zakład
rocznie:
1227,00 zł
koszty uzyskania
nie może prze- 1840,77 zł
przychodów
kroczyć rocznie
– kilka zakładów
koszty uzyskania przychodu miesięcznie:
171,62
127,82 zł
1 krugerrand (1 oz)
1551,58
`dla dojeżdżających
rocznie:
1533,84 zł
koszty uzyskania przychodu nie może
2300,94 zł
Cena podstawowa (w PLN) 1 g złota
monetarnego w próbie 1000
dla dojeżdżających
przekroczyć
52,52
Dla ka˝dego prenumeratora dodatkowe korzyÊci
■
– kilka zakładów
rocznie
Cena (w PLN) 1 g złomu złota monetarnego
w próbie 1000
(Dz.U. z 2003 r. nr 202, poz. 1956)
49,89
Broszura Wskaêniki i Stawki - z nowymi zmienionymi
od 1 maja wskaênikami i stawkami wa˝nymi
dla ksi´gowych, kadrowców i przedsi´biorców
TABELA KURSÓW W ZŁOTYCH
JEDNOSTEK ROZLICZENIOWYCH
(9.04.2004)
Kraj Symbol Waluta Kurs
waluty kupna sprzedaży średni
OPŁATY ZA OGŁOSZENIE W MONITORZE
SĄDOWYM I GOSPODARCZYM
■
Gwarantowane publikacje specjalne
- p∏yty CD oraz publikacje ksià˝kowe
wzbogacajàce bie˝àce wydania Gazety Prawnej
Wyszczególnienie
Wysokość opłaty
Za ogłoszenie wpisu do Krajowego
Rejestru Sądowego
– za ogłoszenie pierwszego wpisu
Kraje
101 1 rubel transf. 0,2090 0,2110 0,2100
500 zł
b. RWPG
Albania 315 1 rubel clear. 0,2090 0,2110 0,2100
Kambodża 317 1 rubel clear. 0,2090 0,2110 0,2100
KRL-D 319 1 rubel clear. 0,2090 0,2110 0,2100
Pozostałe
*)
0 1 USD clear. 3,8741 3,9131 3,8936
*) – obowiązuje w rozliczeniach clearingowych z Irakiem (545), Syrią
(563), Tunezją (564), z wyjątkiem rozliczeń clearingowych z Turcją
(528) – rozliczenia prowadzi Bank Handlowy.
Tabela nr 71/2004/BGK obowiązująca od 9.04.2004.
– za ogłoszenie kolejnych wpisów
250 zł
Za ogłoszenie dotyczące pomocy
publicznej dla przedsiębiorców
– dla jednego przedsiębiorcy 60 zł
Inne ogłoszenia i obwieszczenia za jeden
znak 0,70 zł
nie mniej niż 60 zł
za ogłoszenie
– za podkreślenia, wytłuszczenia opłatę zwiększa
się o 30%
Zamów ju˝ dziÊ
tel.
(22) 761 31 27, 0 801 626 666
pn.-pt. w godz. 7.30-17.00.
www.
gazetaprawna
.pl/zamowienie
em
15
KWIETNIA
2004
TERMINARZ PODATNIKA I PŁATNIKA
UPŁYWA TERMIN
◗
odprowadzenia składki na ubezpieczenia społeczne i ubez-
pieczenie zdrowotne przez płatników składek, którzy zatrudniają pracowników,
a nie są jednostkami budżetowymi oraz składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwa-
rantowanych Świadczeń Pracowniczych.
◗
UPŁYWA TERMIN WPŁATY
◗
zryczałtowanego podatku dochodowego od
osób fizycznych
◗
zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów
ewidencjonowanych
◗
zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych
◗
za-
liczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od przychodów ze stosunku
pracy oraz od wypłat z umów zlecenia i o dzieło
◗
zaliczki na podatek docho-
dowy od osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność
Sprawdê, jakie to proste!
20
KWIETNIA
2004
MP
@
Pytania do ekspertów prosimy kierować pod adresem:
tb@infor.pl
GAZETA PRAWNA NR 72 (1181) 13 KWIETNIA 2004
DORADCA FIRMY
Firma w sporze gospodarczym
3
www.gazetaprawna.pl
Przedsiębiorca przed sądem
Sprawy gospodarcze należą do postępowania odrębnego, będące-
go szczególnym trybem procesu, uwzględniającym specyfikę tych
spraw, a rozpoznawane są przez sądy gospodarcze. W postępowa-
niu odrębnym w pierwszej kolejności mają zastosowanie przepisy
właściwe dla tego postępowania, a dopiero w razie braku szczegól-
nych uregulowań – przepisy ogólne o procesie, jeżeli oczywiście nie
kolidują one z przepisami regulującymi postępowanie odrębne.
uzasadniających właściwość sądu. Pozew
może zawierać wnioski o zabezpieczenie po-
wództwa, nadanie wyrokowi rygoru natych-
miastowej wykonalności i prowadzenie roz-
prawy pod nieobecność powoda oraz wnio-
ski służące do przygotowania rozprawy,
ków i biegłych, dokonanie oględzin,
polecenie pozwanemu dostarczenia na
rozprawę dokumentu będącego w jego
posiadaniu, a potrzebnego do przepro-
wadzenia dowodu, lub przedmiotu
oględzin, zażądanie na rozprawę dowo-
dów znajdujących się w sądach, urzę-
dach lub u osób trzecich.
◗
a także wnioski o: wezwanie na rozpra-
wę wskazanych przez powoda świad-
Wartość przedmiotu sporu
Sprawy gospodarcze należą do funkcjonal-
nej właściwości sądów gospodarczych. Zgod-
nie z art. 479
1
kodeksu postępowania cywil-
nego, postępowanie gospodarcze stosuje się
w sprawach ze stosunków cywilnych między
przedsiębiorcami, w zakresie prowadzonej
przez nich działalności gospodarczej.
Sprawami gospodarczymi są także sprawy:
◗
ze stosunku spółki
◗
przeciwko przedsiębior-
com o zaniechanie naruszania środowiska
i przywrócenie do stanu poprzedniego lub na-
prawienie szkody z tym związanej oraz zaka-
zanie lub ograniczenie działalności zagrażają-
cej środowisku
◗
należące do właściwości są-
dów na podstawie przepisów o ochronie kon-
kurencji, prawa energetycznego, prawa tele-
komunikacyjnego, prawa pocztowego oraz
przepisów o transporcie kolejowym
◗
sprawy
przeciwko przedsiębiorcom o uznanie posta-
nowień umownych za niedozwolone.
Sądowe postępowanie w sprawach gospo-
darczych jest postępowaniem dwuinstancyj-
nym z możliwością wniesienia kasacji. Kasa-
cja nie jest jednak dopuszczalna w sprawach
o prawa majątkowe, w których wartość
przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dwa-
dzieścia tysięcy zł, oraz – niezależnie od tej
wartości – w sprawach o czynsz najmu
i dzierżawy, a także w sprawach o narusze-
nie posiadania oraz w sprawach podlegają-
cych rozpoznaniu w postępowaniu uprosz-
czonym.
W sprawach o prawa majątkowe po-
wód ma obowiązek określenia w po-
zwie wartości przedmiotu sporu. Nie
jest to konieczne tylko wtedy, gdy
przedmiotem sprawy jest określona
kwota pieniężna.
■
PRZYKŁAD.
W pozwie o najem w wy-
sokości 200 zł miesięcznie powinno się
podać wartość przedmiotu sporu jako
2400 zł (200 zł x 12 miesięcy). Jeżeli
strona dochodzi świadczeń, które trwają
krócej niż rok, wówczas podaje ich kwotę
za czas ich trwania.
Wartość przedmiotu sporu oznacza się
w kwocie pieniężnej. Nie wlicza się do niej
żadnych roszczeń oprócz głównego – tj. odse-
tek, pożytków czy kosztów. Bywa że powód
dochodzi pozwem kilku roszczeń. Nie podaje
się wtedy wartości każdego roszczenia z osob-
na, ale sumuje ich wartość. Jeśli strona docho-
dzi prawa do powtarzających się świadczeń,
powinna podać sumę świadczeń za jeden rok.
Należy pamiętać, że wartość przedmiotu
sporu rozstrzyga m.in. o właściwości sądu.
Może się więc okazać, że sąd, po sprawdze-
niu wartości przedmiotu sporu, uzna się za
niewłaściwy. Następuje wówczas przekaza-
nie sprawy sądowi właściwemu, a jeśli jest
kilka sądów właściwych – sprawa trafi do te-
go, który wybierze powód.
Właściwość sądu
i uczestnicy postępowania
EKSPERT RADZI
Piotr Nowaczyk
, partner w kancelarii prawniczej
SALANS w Warszawie
Uwaga na pułapki
Sprawy gospodarcze, w tym rozpozna-
wane w postępowaniu nakazowym
i upominawczym, należą do właściwo-
ści sądów okręgowych, z wyjątkiem
spraw, dla których zastrzeżona jest
właściwość sądów rejonowych lub są-
du antymonopolowego.
gólny – zawarty w kodeksie lub w innych
ustawach – przewiduje właściwość sądu re-
jonowego.
W postępowaniu przed sądem gospodar-
czym zdolność sądową mają także przedsię-
biorcy będący jednostkami organizacyjny-
mi, niemający osobowości prawnej, utwo-
rzonymi zgodnie z przepisami prawa, jeżeli
ich przedmiot działania obejmuje prowadze-
nie działalności gospodarczej. Zdolność są-
dowa oznacza zdolność występowania
w procesie jako strona, uczestnik postępo-
wania nieprocesowego, interwenient ubocz-
ny oraz podmiot postępowań pomocni-
czych. Zaś zdolność procesowa to zdolność
do samodzielnego dokonywania czynności
procesowych.
jest samym faktem wytoczenia przeciwko
niemu powództwa. Pozwy w sprawach gospo-
darczych wielokrotnie stanowią bardzo ob-
szerny materiał, trudny do zrozumienia na-
wet dla fachowca. Przedsiębiorca zaskoczony
takim nieoczekiwanym „prezentem” ma nie-
wiele czasu, aby ochłonąć z wrażenia, zapo-
znać się z materiałem, skonsultować ze współ-
pracownikami, z wewnętrznym prawnikiem,
wreszcie zasięgnąć porady wyspecjalizowanej
kancelarii prawniczej. W tym samym czasie
toczy się przecież normalny biznes, trwa pro-
dukcja, sprzedaż, konsultacje, negocjacje, po-
dróże służbowe itd.
Tymczasem dla tak zaskoczonego przed-
siębiorcy ustawodawca przewidział termin za-
ledwie 14 dni na złożenie odpowiedzi na po-
zew. Przepis art. 47914 par. 2 k.p.c. nakazuje
zamieścić w odpowiedzi na pozew wszystkie
twierdzenia, zarzuty oraz dowody na ich po-
parcie, pod rygorem utraty prawa powoływa-
nia ich w toku postępowania. Rozwiązanie to
ma swoje poważne konsekwencje. Przede
wszystkim każde pismo wniesione po upły-
wie 14 dni, choćby zawierało twierdzenia, za-
rzuty lub dowody na ich poparcie, nie będzie
traktowane jako odpowiedź na pozew. Twier-
dzenia i zarzuty pozwanego nie będą przez
sąd wysłuchane, a dowody wnioskowane nie
będą przeprowadzone, chyba że pozwany wy-
każe, że ich wcześniejsze powołanie nie było
możliwe albo że potrzeba powołania wynikła
później. Pułapką jest więc niewystarczająca
ilość czasu na podjęcie obrony, która stawia
pozwanego w zdecydowanie trudniejszej sy-
tuacji. Warto przypomnieć, że powód, czyli
przedsiębiorca wnoszący pozew, ma na jego
przygotowanie prawie 3 lata. Tyle wynosi bo-
wiem termin przedawnienia roszczeń związa-
nych z prowadzeniem działalności gospodar-
czej. Mamy więc do czynienia z sytuacją,
w której jedna ze stron procesu przez prawie
trzy lata może przygotować atak, a druga ma
zaledwie dwa tygodnie na przygotowanie
obrony.
Inną pułapką postępowania sądowego jest
art. 162 k.p.c., który pozwala stronom zwra-
cać uwagę sądu na uchybienia przepisom po-
stępowania przez wpisanie zastrzeżenia do
protokołu. Rozwiązanie to rodzi szereg pro-
blemów w praktyce. Z jednej strony uczestni-
cy procesu mogą zwracać uwagę sędziemu
prowadzącemu postępowanie na popełnione
przez niego błędy i domagać się ich protoko-
łowania. Z drugiej strony muszą zachować
ostrożność, aby nie naruszyć powagi sądu,
nie obrazić prowadzącego rozprawę, co sta-
nowić mogłoby nawet przestępstwo, wreszcie
by nie narazić się ze zwykłego, ludzkiego
punktu widzenia prowadzącemu postępowa-
nie. Zdanie drugie art. 162 k.p.c. stanowi jed-
nak poważne organicznie. Mianowicie stro-
nie, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przy-
sługuje prawo powoływania się na dostrzeżo-
ne uchybienia proceduralne w dalszym toku
postępowania. W praktyce od przedsiębiorcy
stającego przed sądem oczekiwać należy zna-
jomości procedury cywilnej, podzielności
uwagi pozwalającej śledzić przebieg rozprawy
i kontrolować treść dyktowanego przez sę-
dziego protokołu. Niezbędny będzie refleks
w wyłapywaniu uchybień popełnianych przez
sędziego, zdecydowanie w domaganiu się ich
korekty, umiejętność formułowania zapisów
w protokole, a ponad to wszystko takt i oby-
cie pozwalające nie narazić się sędziemu pro-
wadzącemu sprawę. Czy przedsiębiorca dzia-
łający bez doświadczonego adwokata poradzi
sobie sam w tak kłopotliwych chwilach? Zna-
ne są przypadki, gdy nawet doświadczonym
prawnikom trudno było „walczyć” o prawi-
dłowy protokół przebiegu posiedzenia, bez
narażania się sędziemu.
Do właściwości sądów rejonowych nale-
żą sprawy, w których wartość przedmiotu
sporu nie przekracza 30 tys. zł, w tym
sprawy rozpoznawane w postępowaniu na-
kazowym i upominawczym oraz inne prze-
kazane tym sądom przez odrębne przepi-
sy. Zatem rozpoznawanie spraw gospodar-
czych w I instancji należy z reguły do są-
dów okręgowych, chyba że przepis szcze-
Jak prawidłowo napisać pozew
Pozew może być wnoszony w formie pi-
sma procesowego, na formularzu (war-
tość sporu do 5 tys. zł, oraz wyjątkowo
w sprawach pracowniczych ustnie na
posiedzeniu sądu.
WYJAŚNIA
Powództwo wytacza się przed sąd
pierwszej instancji, w którego okręgu
pozwany ma miejsce zamieszkania lub
siedzibę. Jeżeli pozwany nie ma miejsca
zamieszkania w Polsce, ogólną właści-
wość oznacza się według miejsca jego
pobytu w Polsce, a gdy nie jest ono
znane lub nie leży w Polsce – według
ostatniego miejsca zamieszkania po-
zwanego w Polsce.
Wniesienie do sądu pozwu powoduje
wszczęcie postępowania. Aby jednak to na-
stąpiło, pozew musi być prawidłowo sporzą-
dzony i opłacony, złożony w biurze podaw-
czym sądu bądź wysłany pocztą.
Pozew, jak każde pismo procesowe, mu-
si odpowiadać ogólnym warunkom przewi-
dzianym w art. 126 kodeksu postępowania
cywilnego (dalej: k.p.c.). Zgodnie z nim
każde pismo procesowe powinno zawierać:
◗
oznaczenie sądu, do którego jest skiero-
wane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich
przedstawicieli ustawowych i pełnomocni-
ków
◗
oznaczenie rodzaju pisma
◗
osnowę
wniosku lub oświadczenia oraz dowody na
poparcie przytoczonych okoliczności
◗
podpis strony albo jej przedstawiciela usta-
wowego lub pełnomocnika
◗
wymienienie
załączników. Jeżeli pismo procesowe jest
pierwszym pismem w sprawie, powinno
ponadto zawierać oznaczenie zawodu
i miejsca zamieszkania lub siedziby stron,
ich przedstawicieli ustawowych i pełno-
mocników oraz przedmiotu sporu, dalsze
pisma – sygnaturę akt.
Pozew powinien, oprócz elementów zwy-
kłego pisma procesowego, zawierać także:
◗
dokładnie określone żądanie, a w spra-
wach o prawa majątkowe również wartość
przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem
sporu jest oznaczona kwota pieniężna,
◗
przytoczenie okoliczności faktycznych, uza-
sadniających żądanie, a w miarę potrzeby
B
ardzo często przedsiębiorca zaskoczony
DORADCA FIRMY
GAZETA PRAWNA NR 72 (1181) 13 KWIETNIA 2004
4
Firma w sporze gospodarczym
www.gazetaprawna.pl
Postępowanie przed sądem
Koszty procesu
Przedsiębiorca kierujący sprawę do sądu musi zdawać sobie sprawę z konieczności
uiszczenia kosztów procesu, przede wszystkim wpisu – i to już na samym początku.
Musi w tym celu zarezerwować określoną kwotę pieniędzy.
Cały wpis stosunkowy w sprawie gospodarczej wynosi:
◗
Postępowanie gospodarcze ma kilka
cech, które odróżniają go od innych
postępowań. Co więcej, aby proces
mógł się toczyć, muszą zostać spełnio-
ne określone warunki.
WYJAŚNIA
W pozwie powód jest obowiązany po-
dać wszystkie twierdzenia oraz dowody
na ich poparcie pod rygorem utraty pra-
wa powoływania ich w toku postępo-
wania, chyba że wykaże, iż ich powoła-
nie w pozwie nie było możliwe albo że
potrzeba powołania wynikła później.
do 10 000 zł – 8 proc., nie mniej jednak niż 30 zł;
◗
od 10 001 zł do 50 000 zł: od pierwszych 10 000 zł – 800 zł, a od nadwyżki ponad
10 000 zł – 7 proc.;
Jak wiadomo, każdy proces wszczyna się
przez wniesienie pozwu do sądu. W sprawie
rozpoznawanej przez sąd gospodarczy w po-
stępowaniu odrębnym pozew powinien od-
powiadać dodatkowemu warunkowi formal-
nemu – powód musi złożyć odpis wezwania
pozwanego do dobrowolnego spełnienia żą-
dania lub reklamacji. Jeżeli powód nie dołą-
czy do pozwu tych dokumentów, sędzia mo-
że wezwać strony do ich przedłożenia pod
rygorem zwrotu pozwu. Dokumentami tymi
są:
◗
odpis reklamacji
◗
odpis wezwania do
dobrowolnego spełnienia żądania
◗
odpis
(lub oryginał) odpowiedzi pozwanego na re-
klamację powoda albo na wezwanie do do-
browolnego spełnienia żądania, jeżeli –
rzecz jasna – odpowiedź taka została udzie-
lona
◗
informacje lub odpisy pism ilustrują-
cych próbę wyjaśnienia spornych kwestii
w drodze rokowań.
Konsekwencją tych wymagań ustawo-
wych jest fakt, że pozew w postępowaniu od-
rębnym w sprawach gospodarczych wniesio-
◗
od 50 001 zł do 100 000 zł: od pierwszych 50 000 zł – 3600 zł, a od nadwyżki po-
nad 50 000 zł – 6 proc.;
◗
powyżej 100 000 zł: od pierwszego 100 000 zł – 6600 zł, a od nadwyżki ponad 100 000 zł
– 5 proc., nie więcej jednak niż 100 000 zł.
ny bez wyczerpania obowiązkowego postę-
powania reklamacyjnego, bez przedstawie-
nia dokumentów dowodzących jego wyczer-
panie, może być odrzucony.
Niespełnienie wspomnianych wymagań
może wywołać dwojakie skutki. Po pierwsze,
jeśli powód zaniecha dołączenia do pozwu od-
pisu reklamacji lub wezwania do dobrowolne-
go spełnienia żądania, może być – ale nie mu-
si – wdrożony tryb uregulowany w art. 130
k.p.c., czyli wezwanie do usunięcia braków
formalnych. Finalną konsekwencją niezasto-
sowania się do wezwania sądu będzie zwrot
pozwu. Po drugie, jeśli powód nie przedstawi
informacji lub odpisów pism ilustrujących
próby wyjaśnienia spornych kwestii w drodze
rokowań, sąd będzie mógł obciążyć powoda,
niezależnie od wyniku sprawy, kosztami pro-
cesu w całości lub części.
Co wyróżnia postępowanie?
stwierdzi na ich podstawie, że sprawa zosta-
ła dostatecznie wyjaśniona do stanowczego
rozstrzygnięcia. Sąd może wydać wyrok za-
oczny na posiedzeniu niejawnym, gdy po-
zwany nie złożył odpowiedzi na pozew. Po
upływie dwóch lat od uprawomocnienia się
wyroku nie można żądać wznowienia postę-
powania gospodarczego, chyba że strona
była pozbawiona możliwości działania lub
nie była należycie reprezentowana.
Postępowanie w sprawach gospodarczych
stosuje się także do spraw z zakresu ochro-
ny konkurencji, w sprawach o uznanie po-
stanowień wzorca umowy za niedozwolone,
w sprawach z zakresu regulacji energetyki,
w sprawach z zakresu regulacji telekomuni-
kacji oraz z zakresu regulacji transportu ko-
lejowego. Sądem właściwym do rozpatrze-
nia tych spraw jest Sąd Antymonopolowy
w Warszawie.
EKSPERT RADZI
Izabela Witkowska
, Kancelaria BEITEN BURKHARDT
O czym trzeba pamiętać
N
a przedsiębiorcę, który staje przed są-
z odpisem dla strony przeciwnej w sądzie.
Następnie sąd, często po upływie długiego
czasu, doręcza dane pismo stronie przeciw-
nej. Dopiero zaś, gdy druga strona otrzyma
dane pismo procesowe, postępowanie sądo-
we może toczyć się dalej.
Przedsiębiorca wnoszący pozew ma obo-
wiązek uiścić wpis sądowy, którego wyso-
kość zależy od wartości przedmiotu sporu,
tj. od wartości dochodzonego roszczenia,
który wynosi od 30 PLN do 100 000 PLN.
Przykładowo wpis sądowy będzie wynosił
w zależności od wysokości dochodzonego
roszczenia: od 2000 PLN – 160 PLN, od 20
000 PLN – 1500 PLN, a od 200 000 PLN
– 11 600 PLN.
Wpisu sądowego nie trzeba uiszczać
wraz z wniesieniem pozwu. Wysokość wpi-
su w danej sprawie określa bowiem sam sąd
po otrzymaniu pozwu. Sąd też wzywa zobo-
wiązaną osobę do zapłaty podanej w we-
zwaniu kwoty.
Zasadą jest, że przedsiębiorca przegry-
wający sprawę zwraca wygrywającemu
koszty, jakie ten poniósł w związku z postę-
powaniem. Dotyczy to w szczególności
wniesionego wpisu sądowego, kosztów do-
jazdu na posiedzenia sądowe, ale również
kosztów zastępstwa procesowego przez ad-
wokata lub radcę prawnego. O zwrocie
kosztów orzeka sąd w orzeczeniu kończą-
cym postępowanie. Ważne jest przy tym,
aby przed zakończeniem postępowania (za-
mknięciem rozprawy) przedłożyć sądowi
spis kosztów poniesionych w związku
z prowadzoną sprawą. Jeżeli spis taki nie
zostanie przedstawiony, sąd (jeżeli przed-
siębiorca działa bez adwokata lub radcy
prawnego) zasądzi koszty postępowania na
zasadach ogólnych, nie uwzględniając np.
kosztów przejazdów, o których nie został
poinformowany.
W praktyce często zasądzone przez sąd
koszty nie pokrywają całości poniesionych
kosztów, w szczególności honorarium
uzgodnionego z adwokatem lub radcą praw-
nym. Obowiązujące przepisy przewidują bo-
wiem ograniczenie zasądzanych kosztów.
Przegrywający przedsiębiorca nie ma obo-
wiązku wyrównania przedsiębiorcy wygry-
wającemu powstałej różnicy.
Dla postępowania gospodarczego cha-
rakterystyczne jest to, że strona repre-
zentowana przez adwokata lub radcę
prawnego jest obowiązana doręczać
odpisy pism procesowych z załącznika-
mi bezpośrednio stronie przeciwnej –
do pisma procesowego wniesionego do
sądu strona dołącza dowód doręczenia
drugiej stronie odpisu pisma albo do-
wód wysłania go listem poleconym.
postępowania w sprawach gospodarczych.
Pisma procesowe dla przedsiębiorców, wpi-
sanych do rejestru sądowego, doręcza się
pod adresem podanym w rejestrze, chyba że
strona wskazała inny adres do doręczeń.
Sąd, z urzędu lub na wniosek, może zarzą-
dzić odbycie posiedzenia lub jego części
przy drzwiach zamkniętych także wtedy,
gdy mogą być ujawnione okoliczności stano-
wiące tajemnicę produkcyjną lub handlową
strony. Przez tajemnicę produkcyjną i han-
dlową należy rozumieć nie ujawnione do
wiadomości publicznej informacje technicz-
ne i technologiczne, a więc dotyczące sposo-
bów wytwarzania i metod działania, oraz
handlowe lub organizacyjne, co do których
podmiot gospodarczy podjął niezbędne
działania w celu zachowania ich poufności.
W odpowiedzi na pozew pozwany jest obo-
wiązany podać wszystkie twierdzenia, zarzuty
oraz dowody na ich poparcie pod rygorem
utraty prawa powoływania ich w toku postę-
powania, chyba że wykaże, iż ich powołanie
w odpowiedzi na pozew nie było możliwe, al-
bo że potrzeba powołania wynikła później.
dem w sprawie dotyczącej sporu po-
między nim a innym przedsiębiorcą w za-
kresie prowadzonej przez nich działalności
gospodarczej, przepisy kodeksu postępowa-
nia cywilnego nakładają szereg szczegól-
nych obowiązków.
Przedsiębiorca, który został pozwany
przez innego przedsiębiorcę, musi przede
wszystkim pamiętać, że jeżeli sąd doręczy
mu pozew, powinien w ciągu dwóch tygo-
dni od jego doręczenia przygotować
i wnieść do sądu odpowiedź na ten pozew;
w przypadku niewniesienia odpowiedzi na
pozew sąd może bez wyznaczania rozpra-
wy (na posiedzeniu niejawnym) wydać wy-
rok zaoczny przeciwko pozwanemu przed-
siębiorcy, opierając się wyłącznie na twier-
dzeniach powoda.
Zasady te obowiązują jedynie w przypad-
ku, gdy obie strony postępowania są przed-
siębiorcami, a sprawa związana jest z pro-
wadzoną przez nich działalnością gospodar-
czą. Jeżeli drugą stroną postępowania jest
osoba nie będąca przedsiębiorcą lub nie do-
tyczy działalności gospodarczej przedsię-
biorcy, postępowanie toczy się w zwykłym
trybie, w którym powyżej opisane obowiąz-
ki nie obowiązują. Z praktyki sądowej wyni-
ka jednak, że również w przypadku postę-
powania w zwykłym trybie sądy stawiają
przedsiębiorcy wyższe wymagania co do
znajomości i stosowania przepisów postę-
powania.
Przedsiębiorca może samodzielnie sta-
wać przed sądem i prowadzić sprawę bez
pomocy zawodowego pełnomocnika (adwo-
kata lub radcy prawnego). Ze względu jed-
nak na szczególne wymagania stawiane
przedsiębiorcom w postępowaniu sądo-
wym, wskazane byłoby, aby przedsiębiorca
był reprezentowany przez pełnomocnika.
Z jednej strony bowiem adwokat lub radca
prawny sformułuje w odpowiedni sposób
pozew lub odpowiedź na pozew, tak aby
przedsiębiorca nie utracił przysługujących
mu roszczeń lub zarzutów. Z drugiej strony
ma on obowiązek przesyłać pisma proceso-
we składane w imieniu tego przedsiębiorcy
bezpośrednio stronie przeciwnej. W prze-
ciwnym wypadku pismo należy złożyć wraz
Zasada ta nie dotyczy wniesienia pozwu
wzajemnego, apelacji, kasacji, zażalenia,
sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu
od nakazu zapłaty zarzutów od nakazu za-
płaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa
i skargi o wznowienie postępowania, które
strona jest obowiązana złożyć w sądzie z od-
pisami dla strony przeciwnej. Dowodem do-
ręczenia jest każdy dokument urzędowy lub
prywatny potwierdzający fakt otrzymania pi-
sma, przykładowo więc: pocztowe zwrotne
poświadczenie odbioru przesyłki lub inne pi-
semne pokwitowanie otrzymania pisma. Ma
to na celu usprawnienie oraz przyspieszenie
Odpowiedź na pozew
W postępowaniu w sprawach gospo-
darczych, odmiennie niż w procesie
„zwykłym”, wniesienie odpowiedzi na
pozew jest obowiązkiem, którego za-
niechanie może skończyć się wyda-
niem wyroku zaocznego na posiedze-
niu niejawnym.
więc w sprawach, które nie zostały skiero-
wane na posiedzenie niejawne celem wy-
dania nakazu zapłaty, przewodniczący, wy-
znaczając termin rozprawy, powinien
uwzględnić czas niezbędny do zachowania
przez pozwanego wspomnianego terminu.
Odpowiedź na pozew wnosi się wprost do
sądu, jeśli jednak pozwany zastępowany
jest przez adwokata lub radcę prawnego,
odpis odpowiedzi należy – wraz z załącz-
nikami – doręczyć powodowi. W takiej sy-
tuacji przedstawia się wraz z odpowiedzią
dowód doręczenia albo dokument poczto-
wy potwierdzający nadanie odpisu odpo-
wiedzi listem poleconym.
Wydanie wyroku na posiedzeniu niejaw-
nym jest dopuszczalne w dwu różnych, od-
rębnych – a więc nie muszących występo-
wać kumulatywnie – sytuacjach proceso-
wych: gdy pozwany skutecznie uznał po-
wództwo albo gdy po złożeniu przez strony
pism procesowych i dokumentów sąd
Obowiązek ten obciąża pozwanego nie-
zależnie od tego, czy zapewnił sobie obsłu-
gę prawną i jest reprezentowany przez ad-
wokata lub radcę prawnego. Termin dwu-
tygodniowy jest terminem ustawowym,
który nie podlega skróceniu czy przedłuże-
niu, może być natomiast przywrócony. Tak
WYJAŚNIA
Przedsiębiorcy, tak jak i osoby fizyczne,
mają prawo ubiegać się o zwolnienie od
ponoszenia kosztów sądowych. Mogą
także ubiegać się o adwokata z urzędu.
GAZETA PRAWNA NR 72 (1181) 13 KWIETNIA 2004
DORADCA FIRMY
Firma w sporze gospodarczym
5
www.gazetaprawna.pl
Postępowanie nakazowe,
uproszczone lub upominawcze
Jeżeli posiadamy dokumenty potwier-
dzające naszą wierzytelność, a nasz
wierzyciel pomimo wezwania do zapła-
ty nie ureguluje swoich należności,
możemy wystąpić do sądu z pozwem
o wydanie nakazu zapłaty.
WYJAŚNIA
Pismo zawierające zarzuty do nakazu
wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapła-
ty. W piśmie pozwany powinien wskazać,
czy zaskarża nakaz w całości czy w części,
przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich
utraty należy zgłosić przed wdaniem się
w spór, oraz pozostałe zarzuty przeciwko żą-
daniu pozwu, a także wszystkie okoliczności
faktyczne i dowody na ich potwierdzenie. Je-
żeli pozew wniesiono na urzędowym formu-
larzu, wniesienie zarzutów wymaga również
zachowania tej formy. Powództwo wzajem-
ne jest niedopuszczalne. Natomiast w postę-
powaniu upominawczym sądu od nakazu
można wnieść sprzeciw, a wnosi się go do
sądu, który wydał nakaz zapłaty. W postę-
powaniu uproszczonym zapada wyrok. Od
niego przysługuje apelacja. W przypadku
postępowania odwoławczego uproszczone-
go wprowadzono zamknięty katalog zarzu-
tów apelacji. Uzasadnieniem takiego roz-
wiązania był zamiar przyspieszenia postę-
powania odwoławczego w sprawach o ni-
skiej wartości przedmiotu sporu i nieskom-
plikowanym stanie faktycznym.
Poza elementami wskazanymi wyżej pod-
stawą apelacji może być również później-
sze wykrycie okoliczności faktycznych lub
środków dowodowych, których strona nie
mogła powołać przed sądem I instancji.
W sprawach:
◗
o roszczenia wynikające z umów, jeże-
li wartość przedmiotu sporu nie prze-
kracza pięciu tysięcy złotych, a w spra-
wach o roszczenia wynikające z rękoj-
mi lub gwarancji jakości, jeżeli war-
tość przedmiotu umowy nie przekra-
cza tej kwoty,
Wierzyciel może wnieść o wydanie nakazu
zapłaty w postępowaniu nakazowym, jeżeli
okoliczności uzasadniające dochodzone żąda-
nie roszczenia pieniężnego albo świadczenia
innych rzeczy zamiennych są udowodnione:
◗
dokumentem urzędowym,
◗
zaakceptowanym przez dłużnika rachun-
kiem,
◗
wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym
oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu,
◗
zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem
zapłaty, zwróconym przez bank i niezapła-
conym z powodu braku środków na rachun-
ku bankowym. Dopuszczalne jest złożenie
odpisów tych dokumentów, jeżeli ich zgod-
ność z oryginałem jest poświadczona przez
notariusza albo występujących w sprawie –
adwokata lub radcę prawnego, z wyjątkiem
weksla, czeku i wyciągu z ksiąg bankowych,
które muszą być złożone w oryginale.
Ponadto dowodem może być:
◗
weksel, czek; jeżeli przejście na powoda
praw z weksla lub z czeku nie wynika bez-
pośrednio z ich treści, podstawę wydania
nakazu stanowi dokument wykazujący ta-
kie przejście,
◗
wyciąg z ksiąg bankowych podpisany przez
osoby upoważnione do składania oświad-
czeń w zakresie praw i obowiązków mająt-
kowych banku i opatrzony pieczęcią banku
plus dowód doręczenia dłużnikowi pisem-
nego wezwania do zapłaty.
Sąd wydaje nakaz zapłaty także na podsta-
wie dołączonej do pozwu umowy, dowodu
spełnienia wzajemnego świadczenia niepie-
niężnego oraz dowodu doręczenia dłużnikowi
faktury lub rachunku, jeżeli powód dochodzi
należności zapłaty świadczenia pieniężnego
lub odsetek w transakcjach handlowych okre-
ślonych w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r.
o terminach zapłaty w transakcjach handlo-
wych (Dz.U. nr 139, poz. 1323).
o zapłatę czynszu najmu lokali miesz-
kalnych i opłat obciążających najemcę
oraz opłat z tytułu korzystania z loka-
lu mieszkalnego w spółdzielni miesz-
kaniowej bez względu na wartość
przedmiotu sporu;
stosujemy przepisy o postępowaniu
uproszczonym, co oznacza, że pozew
wnosimy na urzędowym formularzu,
który można dostać w sądzie i na stro-
nach internetowych www.ms.gov.pl.
EKSPERT RADZI
Gerard Górecki
, Baker&McKenzie
Załatw sprawę szybko
P
ostępowanie nakazowe należy do tzw. po-
upływu terminu przedawnienia roszczenia
może mieć kluczowe znaczenie.
Jeśli pozew zawiera odpowiedni wniosek,
towarzyszy mu jeden ze wskazanych wyżej
dokumentów i został wniesiony do właści-
wego sądu oraz został należycie opłacony,
istnieją podstawy do wydania nakazu zapła-
ty, który zawiera wezwanie dłużnika do za-
spokojenia roszczenia w ciągu dwóch tygo-
dni od doręczenia nakazu, względnie do
wniesienia zarzutów w tym samym terminie.
Sąd wydaje nakaz zapłaty na posiedzeniu
niejawnym, tak iż dłużnik może się o nim
dowiedzieć dopiero z chwilą doręczenia.
Przy okazji warto zwrócić uwagę na to, iż
nakaz, o ile przesłany na właściwy adres, zo-
stanie uznany za doręczony nawet, jeśli dłuż-
nik uchyla się od jego odebrania. Wystarczy,
by organ, który dokonuje doręczenia po-
dwójnie, w odstępach tygodniowych, awizo-
wał przesyłkę.
Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu
nakazowym stanowi jednocześnie tzw. tytuł
zabezpieczenia, wykonalny bez konieczno-
ści nadawania mu klauzuli wykonalności.
Stawia to oczywiście wierzyciela w bardzo
uprzywilejowanej pozycji. Ostatnio Sąd Naj-
wyższy wyraził pogląd, iż na podstawie ta-
kiego nakazu można nawet wnosić do sądu
wieczystoksięgowego o wpis hipoteki przy-
musowej kaucyjnej na nieruchomości dłuż-
nika. Ponadto, nakaz wydany na podstawie
weksla korzysta z rygoru natychmiastowej
wykonalności, co oznacza, iż po nadaniu mu
klauzuli wykonalności można na jego pod-
stawie wszcząć i prowadzić postępowanie
egzekucyjne.
Jeśli dłużnik nie znajdzie podstaw do kwe-
stionowania nakazu i zdecyduje się zaspoko-
ić roszczenie, uniknie tym samym niepo-
trzebnych kosztów. Dłużnik, który postano-
wi wnieść zarzuty od nakazu zapłaty, powi-
nien złożyć je najpóźniej w czternastym
dniu od jego doręczenia, na biurze podaw-
czym sądu względnie wysłać je listem pole-
conym w polskim urzędzie pocztowym.
W wyniku skutecznego wniesienia zarzu-
tów sąd rozpozna je na rozprawie, a następ-
nie wyrokiem utrzyma nakaz w mocy albo
go uchyli i orzeknie o roszczeniu zgłoszo-
nym w pozwie raz jeszcze.
Jeżeli jednak nie mamy stosownych doku-
mentów, to sąd w każdej sprawie, w której
dochodzone jest roszczenie pieniężne, jest
i tak obowiązany rozważyć możliwość wyda-
nia nakazu zapłaty – mówimy wówczas o po-
stępowaniu upominawczym. Również sam
powód może wnosić o rozpoznanie sprawy
w tym trybie.
Sąd nie wyda nakazu, jeśli roszczenie jest
oczywiście bezzasadne, przytoczone oko-
liczności budzą wątpliwości co do zgodno-
ści z prawdziwym stanem rzeczy, zaspokoje-
nie roszczenia zależy od świadczenia wza-
jemnego, miejsce pobytu pozwanego nie jest
znane albo gdy doręczenie mu nakazu nie
mogło nastąpić w kraju.
Wybór drogi postępowania nakazowego
czy zwykłego należy do pozwanego, ale jeże-
li mamy wszystkie niezbędne dokumenty, na
pewno lepiej zwrócić się do sądu o wydanie
nakazu zapłaty, który będzie od razu tytu-
łem zabezpieczenia wierzytelności. Wniesie-
my wtedy też mniejszy wpis sądowy (tylko
1/4). Jeżeli sąd uzna, że sprawa nie nadaje
się do rozpoznania w trybie upominawczym
lub nakazowym, skieruje ją do rozpoznania
w trybie zwykłym.
stępowań odrębnych, obejmujących pew-
ne szczególne kategorie spraw załatwianych
w ramach procesu cywilnego. W wypadku
postępowania nakazowego są to sprawy,
w których powód dochodzi świadczenia pie-
niężnego albo innych rzeczy oznaczonych co
do gatunku, przy czym okoliczności stano-
wiące podstawę dochodzonego roszczenia są
udowodnione za pomocą ściśle określonych
dowodów. Należą do nich: dokument urzędo-
wy, rachunek zaakceptowany przez dłużnika
(np. faktura VAT), wezwanie dłużnika do za-
płaty wraz z pisemnym oświadczeniem dłuż-
nika o uznaniu długu, zaakceptowane przez
dłużnika wezwanie do zapłaty zwrócone
przez bank i niezapłacone z powodu braku
wystarczających środków na rachunku ban-
kowym. W praktyce dowodem takim jest tak-
że bardzo często weksel, czek, a poza tym
warrant lub rewers domu składowego.
Dokumenty wskazane powyżej należy do-
łączyć do pozwu w oryginale lub w uwierzy-
telnionych odpisach. Wyjątek stanowią we-
ksle, czeki, warranty lub rewersy, które mogą
być złożone tylko w oryginale. Należy pod-
kreślić, że dokumenty te powinny być należy-
cie wypełnione. Często bowiem zdarza się,
że np. popularny w obrocie weksel in blanco
nie zawiera elementów koniecznych do jego
ważności lub przeciwnie, zawiera postano-
wienia, które czynią go nieważnym (np. za-
strzeżenie warunku). Złożenie niewypełnio-
nego weksla in blanco wraz z deklaracją we-
kslową nie czyni zadość wymogom postępo-
wania nakazowego. Motywem przewodnim
postępowania nakazowego jest szybkie zała-
twienie sprawy. Konieczne jest jednak,
w szczególności w przypadku przedsiębior-
ców, aby strony współdziałały z sądem w tym
zakresie. Przede wszystkim sam powód musi
zażądać w pozwie rozpoznania sprawy
w tym trybie. Ważne jest ponadto, żeby po-
zew był skierowany do sądu właściwego miej-
scowo i rzeczowo. W razie złożenia pisma
w niewłaściwym sądzie, zostanie ono przeka-
zane do sądu właściwego, jednakże zostanie
ono uznane za skutecznie wniesione dopiero
z chwilą jego przekazania sądowi właściwe-
mu. W praktyce oznacza to, iż powód może
stracić cenne dni, co choćby w przypadku
Nakaz zapłaty
Wydając nakaz zapłaty sąd orzeka, że
pozwany ma w ciągu dwóch tygodni
od dnia doręczenia nakazu zaspokoić
roszczenie w całości wraz z kosztami
albo wnieść w tym terminie zarzuty.
WYJAŚNIA
Apelację w postępowaniu uproszczo-
nym można oprzeć wyłącznie na zarzu-
tach: nieważności postępowania, rażą-
cego naruszenia prawa materialnego
przez błędną jego wykładnię lub nie-
właściwe zastosowanie, oraz rażącego
naruszenia istotnych przepisów postę-
powania, jeżeli uchybienia te mogły
mieć wpływ na wynik sprawy.
Nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi
tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nada-
wania mu klauzuli wykonalności. Kwota za-
sądzona nakazem wraz z wymagalnymi od-
setkami stanowi sumę, której złożenie przez
dłużnika do depozytu sądowego wystarczy
do zabezpieczenia. Jeżeli nakaz zobowiązu-
je do wydania rzeczy zamiennych, do zabez-
pieczenia wystarczy złożenie sumy równej
wartości przedmiotu sporu. Powód wnosząc
o dokonanie zabezpieczenia jest obowiąza-
ny wskazać sposób zabezpieczenia. Sąd na
wniosek pozwanego może ograniczyć za-
bezpieczenie według swego uznania. Nakaz
zapłaty wydany na podstawie weksla, war-
rantu, rewersu lub czeku staje się natych-
miast wykonalny po upływie terminu do za-
spokojenia roszczenia. W razie wniesienia
zarzutów sąd może na wniosek pozwanego
wstrzymać wykonanie nakazu.
Jak zamówiç prenumerat´
SPRAWDè
W INTERNECIE
www.gazetaprawna.pl/prenumerata
◗
Plik z chomika:
monakpl
Inne pliki z tego folderu:
Spóldzielnia przed walnym zgromadzeniem.pdf
(649 KB)
Pułapki przy kupnie i sprzedaży mieszkania.pdf
(653 KB)
Przedsiębiorca przed sądem.pdf
(413 KB)
Inne foldery tego chomika:
Kadry
Księgowe
pisam do wydziału komunikacji
Pozostałe
Wzory umów
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin