Dzieje Polski późnośredniowiecznej
(1370 - 1506)
Krzysztof Baczkowski
•O-
ŚWIAT KSIĄŻKI
Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media
KOLEGIUM REDAKCYJNE
KOREKTA
PROJEKT GRAFICZNY KSIĄŻKI
PROJEKT OKŁADKI GRAFIKA
WYBÓR ILUSTRACJI
Jan Picszczachowicz - redaktor naczelny,
Piotr Turkot - koordynator projektu,
Piotr Rabiej - redaktor odpowiedzialny,
Ałła Sarachanowa - redaktor,
Andrzej Najdcr, Jacek Słowiński - redakcja techniczna
Krystyna Dębska-Soja, Lucyna Nowak Piotr Turkot
Cecylia Staniszcwska, Ewa Łukasik
Rafał Gadowski, Andrzej Kowalczyk, Andrzej Najdcr, Tomasz Salwicrz, Jacek Słowiński
Krzysztof Baczkowski, Piotr Rabiej, Piotr Turkot
ZDJĘCIA Archiwum FOGRY, Archiwum Państwowe w Krakowie, ArchiwumUniwersytetu Jagiellońskiego, Biblioteka Krakowskiej Kapituły Katedralnej na Wawelu, Biblioteka Narodowa w Warszawie, Biblioteka Jagiellońska w Krakowie, Muzeum Zamku Królewskiegona Wawelu, Muzeum Narodowe w Krakowie (monety), Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Lubelskie w Lublinie, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Fundacja XX Czartoryskichprzy Muzeum Narodowym w Krakowie, Zakład Nauk Pomocniczych Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego (odlewy pieczęci, także w tomie 2. WHP), Paweł Czernicki, Janusz Kozina, MichałLeszczyński, Piotr Maciuk, Stanisław Michta, Grzegorz Morek, Andrzej Najder, Jerzy Najdcr,Piotr Rabiej, Dariusz Rosół, Łukasz Schuster, Wojciech Słowakiewicz, Roman Stasiuk, Piotr Turkot,Adam Wierzba, Paweł Zechenter, Maciej Zybała, Grzegorz Zygier, Teresa Żółtowska-Huszcza
PRZYGOTOWANIE Krzysztof Baczkowski, Piotr Rabiej (kapsuła - str. 219)KAPSUŁ i WYKRESÓW
PRZYGOTOWANIE TABLIC GENEALOGICZNYCH
MAPY
Rafał Gadowski, Piotr Rabiej
Krzysztof Baczkowski, Rafał Gadowski, Jacek Kozak (mapy satelitarne na podstawie Global Digital Elevation Model, „U.S. Geological Survey", EROS Data Centre, 1993), Tomasz Salwierz, Jacek Słowiński
Rozstrzygnięcie na Walka o koronę czeską , Władysław III królem p,
© by FOGRA OFICYNA WYDAWNICZA, KRAKÓW 1999
ISBN 83-85719-35-0 komplet ISBN 83-85719-40-7 T. 3. ISBN 83-7311-075-5
OFICYNA WYDAWNICZA
KRAKÓW, ul. Marszałka Jó/efa Piłsudskicgo 19
l\ Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media Warszawa, ul. Rosoła 10
Spis treści
I. Wstęp 9
II. Dziedzictwo piastowskie 11
Obszar i ludność 11
Podziały społeczne 14
Ustrój państwa 2 \
Życie gospodarcze 26
Kultura 29
III. Czasy andegaweńskie 35
Początek panowania Ludwika 35
Rządy regentów 40
Sprawa sukcesji córek Ludwika w Polsce. Przywilej koszycki 44
Sprawy zagraniczne. Stosunki z Rusią i Litwą 48
Bezkrólewie (1382-1384) 51
IV. Unia Polski z Litwą i wielka wojna z zakonem krzyżackim 55
Geneza unii polsko-łitewskiej 55
Unia w Krewię 61Bezpośrednie następstwa unii. Konflikt z Krzyżakami
i rozluźnienie związku z Litwą 68
Między Luksemburgami a zakonem krzyżackim 74
Nowe ułożenie stosunków z Litwą 76
Śmierć Jadwigi. Odnowienie Uniwersytetu Krakowskiego 79
W przededniu wielkiego konfliktu (1401-1409) 85
Wielka wojna z zakonem krzyżackim (1409-1411) 90
V. Unia jagiellońska mocarstwem europejskim 101
Wałka o zacieśnienie unii i rewizję granic
na północy (1412-1414) 101
Polityka polska w dobie soboru w Konstancji (1414-1418) 109
Między zakonem krzyżackim a husyckimi Czechami 115Kwestia następstwa tronu w Polsce i rozwój
przywilejów szlacheckich 123
Ostatnie lata Jagiełły (1430-1434). Powstanie Świdrygiełły 133
VI. Czasy Władysława III Warneńczyka 139
Rządy oligarchiczne. Pokój brzeski w 1435 roku 139
Polska a sobór bazyłejski l 42
Rozstrzygnięcie na Litwie. Plany węgierskie Oleśnickiego 144
Walka o koronę czeską dla Jagiellonów (1438-1439) 146
Władysław III królem polskim i węgierskim (1440-1444) 150
VII. Społeczeństwo polskie w XV wieku i jego przemiany 161
Rozwój gospodarczy i stosunki społeczne 161
Zmiany społeczno-ustrojowe w XV wieku 170
Stosunki wewnętrzne na Śląsku i Pomorzu Zachodnim w XV wieku 177
Kultura polska w XV wieku 182
VIII. Kazimierz Jagiellończyk. Trudne początki 197
Rządy Kazimierza na Litwie 197
Targi elekcyjne 200
Utwierdzenie władzy monarszej w Koronie (1447-1454) 201
IX. Wojna trzynastoletnia 209
Opozycja stanów pruskich przeciw Zakonowi. Inkorporacja
Prus do Polski 209
Finansowe i moralno-polityczne aspekty wojny trzynastoletniej 212
Militarne i dyplomatyczne zmagania w latach 1454-1461 215
Końcowy okres wojny i drugi pokój toruński 222
X. Walka o sukcesję jagiellońską nad Dunajem i Wełtawą
w latach 1467-1479 227
Czas przetargów dyplomatycznych 227
Walka o koronę czeską (1471-1474) 231
Zmagania dyplomatyczno-wojskowe (1475-1479) 238
XI. Sprawy Wschodu. Schyłek panowania Kazimierza
Jagiellończyka 243
Litwa a Moskwa 243
Problem czarnomorski 246
Zagadnienie pruskie i stosunki z zachodem Europy 248
Walka Jagiellonów o koronę węgierską w latach 1490-1492 250
XII. Społeczeństwo stanowe na przełomie średniowiecza
i czasów nowożytnych 253
Elity polityczne za czasów Kazimierza Jagiellończyka 253
Kościół i religia 255
Szlachta 259
Miasto i mieszczanie 263
Chłopi i życie wiejskie 270
Ludność żydowska 274
XIII. Czasy Jana Olbrachta i Aleksandra 277
Przemiany ustrojowe za Jana Olbrachta 277Wykształcenie się modelu ustrojowego Rzeczypospolitej
za Aleksandra Jagiellończyka 280Polityka zagraniczna Polski za Jana Olbrachta
w latach 1492-1496 284
Wyprawa czarnomorska w 1497 roku i jej bezpośrednie skutki 289
Rządy Aleksandra na Litwie 295
Sytuacja polityczna Polski i Litwy za panowania Aleksandra 299
Zakończenie 304
Zestawienie wybranych źródeł oraz literatury 307
Indeks 316
Wstęp
r eriodyzacja dziejów stanowi ważny element poznania historycznego. Z trudnościami, jakich na...
PI_