Dagmara Krysiak
MECHANOSKOPIA I TRASEOLOGIA
Mechanoskopia:
- mechanos + skopein,
- mechanoskopia – dział techniki kryminalistycznej, który zajmuje się badaniem w celach identyfikacyjnych śladów oddziaływania jednej rzeczy na drugą oraz samej tej rzeczy, która pozostawiła takie ślady, za wyjątkiem śladów i rzeczy objętych zainteresowaniem innych dziedzin techniki kryminalistycznej,
- mechanizmy powstawania śladów: wygniatanie, tarcie i cięcie,
- ślady ujawnia się przeważnie optycznie, za pomocą lup powiększających,
- metody zabezpieczania śladów mechanoskopijnych: zabranie, wyodrębnienie, sfotografowanie, odwzorowanie,
- identyfikacji indywidualnej narzędzi dokonuje się w oparciu o ewentualne mikronierówności powstałe w trakcie użytkowania a nawet już w trakcie produkcji,
- do ujawniania śladów stosuje się skupione światło skośne,
- do badań smugowych (dynamicznych) konieczne jest pobranie śladu porównawczego,
- przy stwierdzeniu zgodności śladów przy badaniu porównawczym należy dokonać fotografii i montażu zdjęć,
- w zależności od ilości pracujących powierzchni narzędzia i ich geometrii powstają ślady o jednej powierzchni, dwupowierzchniowe, czteropowierzchniowe itp. Ślady takie należy traktować odrębnie,
- przeprowadza się także tzw. badania na całość – mające odp. na pytanie czy dwa fragmenty przedmiotu były kiedyś jedną całością,
- analizy uszkodzenia szyb – badając spękania, powierzchnię przełomu lub kształt wybitego otworu można ustalić z jaką siłą uderzono w szybę, a także kąt uderzenia; szyby pękają też pod wpływem wysokiej temperatury – fragmenty szkła wypadają w kierunku ognia; szkło nie ulega odkształceniom pod wpływem działania narzędzia,
- badania polegać mogą też na odczytywaniu zatartych znaków – można je odczytać posługując się metodami chemicznymi lub magnetycznymi – pierwsze bazują na zjawisku nierównomiernego pęcznienia oznakowanego miejsca pod wpływem odpowiedniego odczynnika (do ujawniania znaków na drewnie stosuje się wodę w postaci wrzątku lub pary; guma – aceton, benzen, benzyną kwasem octowym; metale – woda królewska, nadmanganian potasu, zasada sodowa, kwas octowy i pikrynowy); metale lub stopy o właściwościach ferromagnetycznych można opylić proszkiem o właściwościach ferromagnetycznych, cząstki użytego proszku lub zawiesiny szybciej osadzą się w miejscu zniszczenia struktury krystalicznej; ujawnione kontury znaków po pewnym czasie znikają, dlatego konieczne jest ich fotografowanie.
Traseologia:
- badania śladów stóp i pojazdów,
- obecnie stosowane rzadziej ze względu na wszechobecny asfalt i chodniki,
- chód utrwala się w pozostawionych śladach, które składają się na tzw. ichnogram, czyli ścieżkę chodu,
- w przypadku badania śladów stóp najczęściej dochodzi do badania: kierunku chodu, linii chodu (wyznacza się łącząc te same elementy odwzorowań stóp np. tylnych skrajni obcasów), linii i kąta stopy(linię wyznacza się poprzez wyznaczenie odcinka od tylnej krawędzi pięty ze środkiem przedniej krawędzi drugiego palca; linia stopy w odniesieniu do kierunku chodu tworzy kąt stopy), długości i szerokości kroku, częstych odchyleń spowodowanych np. kalectwem, zranieniem nogi, złym obuwiem,
- typ obuwia i długość kroku pozwalają na ustalenie płci osoby; długość bosej stopy pozwala na określenie przybliżonego wzrostu osoby,
- szczególne różnice mogą występować w ichnogramach kobiet w zależności od ciąży, obuwia,
- ślady występują w postaci wgłębień, odwarstwień, nawarstwień, a niekiedy także w postaci utajonej,
- najczęściej zabezpiecza się poprzez odlewy gipsowe i silikonowe,
- ślady pojazdów – szczególnie wydatne w trakcie hamowania, jeśli koła ulegną zablokowaniu, jeśli nastąpi poślizg (ślady smugowe),
- najczęściej ślady widoczne, gdy tak jednak nie jest najłatwiej posłużyć się skupionym światłem skośnym, rzadziej promieniami UV,
- najprostszym sposobem zabezpieczenia śladu jest jego fotografowanie, w razie potrzeby można zwiększyć kontrast przez opylenie śladu matową farbą o barwie kontrastującej z otoczeniem, ścieżkę chodu należy odwzorować na szkicu, ślady wgłębione należy sfotografować kilkakrotnie ze światłem padającym pod różnym kątem,
- po oczyszczeniu śladu z grudek ziemi, źdźbeł trawy można go odwzorować; do odwzorowań w substancjach zwartych używa się zazwyczaj gipsu alabastrowego; uzyskany odlew należy oczyścić pod strumieniem wody; ślady odwarstwione na sypkiej powierzchni odwzorowuje się silikonem, ale najpierw należy je wzmocnić spirytusowym roztworem szelaku, lakierem; do utwardzania śladów w sypkim śniegu zalecane jest stosowanie parafiny lub schłodzonego lakieru do włosów,
- materiał porównawczy – pobiera się wykonując odcisk, odbitkę opony (podeszwy) w możliwie zbliżonych warunkach terenowych i atmosferycznych (właściwie czynność ta ma charakter eksperymentu),
- czasami zdarza się również konieczność badania odcisków kończyn zwierząt, ich owłosienia i upierzenia.
tapetyhdwindows7