Wędrówki bocianów
Cele operacyjne:Uczeń:
· zna miejsca występowania bocianów, przyczyny ich wędrówek oraz sposób latania,
· zna nowe wyrazy i wyrażenia: kontynent, kraj, klucz ptaków, szybować, brodzić,
· stosuje wielką literę w pisowni nazw kontynentów i państw,
· uważnie słucha czytany tekst,
· czyta z podziałem na role,
· inscenizuje krotki utwór,
· stosuje właściwe formy gramatyczne (np. w Afryce),
· zna pojęcia części wspólnej zbiorów,
· zwraca uwagę na konieczność ochrony gatunkowej bociana.
Metody:
· rozmowa kierowana,
· pokaz,
· praca z tekstem,
· elementy problemowości,
· ćwiczenia praktyczne,
· gry dramatyczne.
Formy:
· praca zbiorowa jednolita,
· praca indywidualna jednolita.
Środki dydaktyczne:
· nagranie wiersza,
· duży atlas dla dzieci,
· małe atlasy dla dzieci (po jednym na ławkę),
· sylwety bocianów,
· film z lotem ptaków (30 sek.) lub ilustracja z kluczem ptaków,
· sylwetka palmy i jabłoni,
· kartony z nazwami kontynentów i państw,
· rekwizyty do inscenizacji,
· kartki z tekstem do pracy indywidualnej,
· liczmany do pracy indywidualnej.
1. Wprowadzenie do tematu i rozwiązanie zagadkiCo jest rozwiązaniem zagadki?W czerwonych chodzi kozaczkachi w czarno-białym kaftanie.Kiedy go spotkasz na łące,znak to, że wiosna nastanie.Jak inaczej możemy powiedzieć o bocianie? ("bociek" to nazwa ludowa)
2. Ustalenie odpowiedzi na pytanie "Gdzie mieszkają bociany?" po wysłuchaniu nagrania wiersza
Posłuchajcie nagrania i odpowiedzcie na pytanie "Gdzie mieszkają bociany?" (w Afryce, w Polsce)Tekst znajduje się w podręczniku "Wesoła szkoła" na s. 41.
Irena Suchorzewska "Bociany"
Dziecko IKlekoce bocian bocianowejW Afryce nad rzeką:
BocianCzas się zbierać do podróży,Do Polski daleko!
Dziecko IIKiwa głową bocianowa,Brodząc w ciepłej rzece:
BocianowaBardzo chętnie już, mój mężu,Do domu polecę.Tu mi jakoś za gorąco,Duszno, słońce męczy.Nigdy nie ma niepogody,Deszczu, chmur i tęczy!
BocianTam nas czeka chłodna łąka,Czekają topole,Złote jaskry i kaczeńce...
Razem... I gniazdo na szkole!
3. Pokaz na mapie (duży atlas dla dzieci) Europy i Afryki, rozmowa o cechach charakterystycznych tych kontynentów: rośliny, zwierzęta.Nauczyciel ustawia sylwety palmy i jabłoni (duże sylwety drzew ok. 1 m wysokości na stojaku do wf, później stanowić będą scenografię do inscenizacji).- Pokażcie w atlasie Afrykę.- Czym jest Afryka? (kontynentem)- Co to jest kontynent? (wielki obszar lądu otoczony przez morza i oceany, część świata)- Na jakim kontynencie leży Polska?- Pokażcie Polskę leżącą w Europie.- Odczytajcie z ilustracji atlasu, jakie zwierzęta spotyka jeszcze bocian w Europie? (dzik, zając, sarna)- Jakie drzewa rosną w Europie? (sosna, dąb, jabłonie)- Nauczyciel ustawia sylwetkę jabłoni i zawiesza na gałęzi nazwę Europa.- Jakie zwierzęta spotyka bocian w Afryce? (słoń, lew, krokodyl, wielbłąd, struś)- Jakie drzewa rosną w Afryce? (palmy)Nauczyciel ustawia sylwetkę palmy i zawiesza na gałęzi nazwę Afryka.
4. Odczytanie nazw krajów, w których mieszkają bociany. - Odczytajcie, w których miejscach Afryki mieszkają bociany? (tylko "u góry" i "na dole")- Dlaczego tak jest? ("w środku", w centrum Afryki, jest zbyt gorąco)- Przeczytajcie nazwy państw, nazwy ciepłych krajów, w których mieszkają bociany. (Libia, Sudan, Egipt)Nauczyciel zawiesza na palmie nazwę kraju, np. Egipt.- Przeczytajcie nazwy państw, w których bociany mieszkają w Europie. (Polska, Niemcy)Nauczyciel zawiesza na jabłoni planszę z nazwą Polska.
5. Wskazanie przyczyn ich wędrówek i długości pobytu. - Kiedy bociany przylatują do Polski? (na wiosnę)- Jak długo tu są? (wiosnę i lato)- Ile to czasu? (pół roku)- Jak długo są w Afryce?- Dlaczego bociany mieszkają aż na dwóch kontynentach? Dlaczego tak daleko wędrują? (w Europie jest za zimno, tam jest za gorąco)- Musicie wiedzieć, że bociany są ptakami chronionymi. Nie wolno ich zabijać.
6. Uzupełnianie luk w tekście nazwami kontynentów i państw. - Uzupełnijcie luki w tekście nazwami kontynentów w odpowiedniej formie.- Jak piszemy nazwy kontynentów i państw?Bociany spędzają pół roku w .......... . (Afryce)Na wiosnę przylatują do ........... . (Europy)Wiele z nich zakłada gniazda w ............ . (Polsce)
7. Ustalenie sposobu latania bocianów na podstawie krótkiego filmu i ilustracji (ćw. śródlekcyjne)
- Jak bociany wracają do Europy? (pokaz na mapie - przez cieśninę Bosfor lub Gibraltar)- Czy lecą przez morze? (nie lecą nad morzem, tylko nad lądem)- Obejrzyjcie krótki film i zastanówcie się, czy bociany lecą samotnie. (film 30 sek. lub ilustracja)- Jak ustawiają się w locie? (lecą kluczem)Nauczyciel przypina sylwety kluczy na tablicy.- Co przypomina wam kształt klucza? (znak mniejszości <, znak większości >)- A co wam przypomina z muzyki?
- Przeczytajcie coraz głośniej tekst: "Czas się zbierać do podróży! Do Polski daleko!"- Przeczytajcie coraz ciszej tekst:"Tam nas czeka chłodna łąka,Czekają topoleZłote jaskry i kaczeńce...- Pokażcie, jak lecą bociany. (ćw. śródlekcyjne)- Kiedy nie machają skrzydłami i są unoszone prądem powietrza, to szybują.
8. Rozwiązanie zadania tekstowego o kluczu ptaków. Karty pracy "Wesołej szkoły" k. 52 ćw. 5- Posłuchajcie zadania tekstowego.Do Polski wracało 11 bocianów. Po jednej stronie klucza leciało 6 bocianów i po drugiej stronie też sześć bocianów. Jak to możliwe?Analiza zadania:- Gdzie tkwi problem w tym zadaniu? (6+6=12, a nie 11)- Ułóżcie z kółeczek kształt klucza do tego zadania. Możecie posłużyć się pętlami. (do rozwiązania na ławce)Omówienie na tablicy- Dlaczego bocianów było 11? (1 bocian był wliczony do jednego i drugiego ramienia)- Do czego należy pierwszy bocian?
9. Ułóżcie ustnie treść zadania do ilustracji.Nauczyciel zdejmuje po jednym bocianie z każdego ramienia. Uczniowie układają liczmany, a potem zadanie.
10. Ciche czytanie tekstu "Bociany" poprzedzone pytaniem: Jak poetka przedstawiła parę bocianów? - Zastanówcie się, jak poetka przedstawiła parę bocianów? (jako małżeństwo)
11. Krótka analiza tekstu- Gdzie przebywają bociany? Co robią? (brodzą, czyli chodzą po płytkiej wodzie)- O czym za sobą rozmawiają?- Gdzie mają swoje gniazdo?
12. Czytanie wiersza z podziałem na role
13. Inscenizacja. Dzieci mogą czytać tekst z podręcznika.Rekwizytami mogą być: dwie czapki w kolorze białym, do których przyszyte są czerwone dzioby z papieru, oraz skrzydła z tektury i bibuły. Do urozmaicenia można wykorzystać podkład muzyczny np. "Wiosna" Vivaldiego lub "Poranek" Griega. Dzieci naśladują brodzenie ptaków, ich przelot z Afryki do Europy.
dyzio1983