Ks. Marian Banaszak - Historia Kościoła.pdf

(1595 KB) Pobierz
Rozdzia³ 42
Historia Kościoła Katolickiego – tom 2
EPOKA ŚREDNIOWIECZA 692 - 1517
Kościół na Zachodzie ostał się w okresie wędrówki ludów, mimo rozbicia struktur politycznych, społecz-
nych i gospodarczych. Nie mógł Jednak sam nie ulec przemianom w swoje j, strukturze zewnętrznej, cze-
go najwyraźniejszym znakiem jest powstanie Państwa Kościelnego i upolitycznienie papiestwa . Za-
chowując z epoki starożytności dziedzictwo swojej kultury, silnie związanej z antyczną kulturą Greków i
Rzymian, uwzględnił wartości kulturowe nowych narodów germańskich, a potem słowiańskich. Wpraw-
dzie nie zdołał we wszystkim wyeliminować ich barbarzyńskich obyczajów, lecz dał nowy kształt kultu-
rze , zwanej średniowieczną. Właściwie stał się jej twórcą i uczynił ją kościelną.
Kościół na Wschodzie nie i przeżył takich gwałtownych, zmian, jak na Zachodzie, jego zewnętrzne dzieje
były bardziej, stabilne, podobnie jak od Herakliusza I dzieje cesarstwa bizantyjskiego, z którym związał
się, jeszcze silniej niż w epoce chrześcijańskiej starożytności. Cesarstwo, zacieśnione do terenów za-
mieszkałych przez ludność grecką, nabrało charakteru jeszcze bardziej greckiego, choć wpływy oriental-
ne są w nim widoczne. Cesarz, po przyjęciu (629) tytułu basileus namaszczany i koronowany przez pa-
triarchę konstantynopolitańskiego, otaczał się ceremoniałem wschodnim, któremu uległa też liturgia bi-
zantyjska. W politycznych wydarzeniach tego cesarstwa uczestniczył Zachód w mniejszym lub większym
stopniu do 800 roku, zanim powstało zachodnie cesarstwo Karola Wielkiego, w kościelnych zaś wyda-
rzeniach do 1054 roku, kiedy dokonał się rozłam między papiestwem i patriarchatami wschodnimi.
Wcześniej już wystąpiły duże różnice w kulturze i praktykach życia kościelnego. Gdy Kościół na Wscho-
dzie przeżywał walkę o cześć obrazów , Kościół na Zachodzie rozwijał kulturę i życie religijne w ramach
karolińskiego renesansu. Kiedy zaś Zachód był wstrząsany najazdami Normanów, Saracenów i Wę-
grów, a papiestwo przeżywało w X wieku tragiczny kryzys , przezwyciężony dopiero w pierwszej poło-
wie XI wieku, Bizancjum osiągnęło politycznie i kościelnie jeden ze szczytów swego rozwoju pod rzą-
dami dynastii macedońskiej (867-1056).
Po rozłamie w 1054 roku Kościół Katolicki ma z Kościołem Prawosławnym tylko sporadycznie przyjaz-
ne kontakty bezpośrednie, głównie z przyczyn politycznych, dlatego unie z 1274 i 1439 roku okazały się
efemerycznymi zjawiskami. Kościół Katolicki, skoncentrowany na swych problemach, przezwyciężył
kryzys X wieku i wzmocnił się wewnętrznie przez reformę gregoriańską, dokonał nawróceń pozostałych
ludów germańskich, objął chrystianizacją Bałtów i Słowian z grupy językowej zachodniej i częściowo
południowej, gdy inne grupy Słowian przyjęły chrześcijaństwo z Bizancjum.
Przez papiestwo i episkopaty krajowe, silnie związane w swej działalności z władzą państwową, nabrał
Kościół Katolicki szczególnego znaczenia politycznego w XII i XIII wieku, którego zewnętrznym wyra-
zem stały się krucjaty i dominująca rola papieży względem cesarzy. Kolejny rozkwit kultury w XII wieku
został rychło osłabiony wewnętrznymi trudnościami kościelno-społecznymi, zwłaszcza tak zwanymi
wielkimi herezjami ludowymi, do których zwalczania powstała inkwizycja. W XIV wieku osłabieniu ule-
gło szczególnie papiestwo, co uwidoczniło się najwyraźniej w tak zwanej niewoli awiniońskiej papieży i
koncyliaryzmie. Kryzys papiestwa, oprócz innych przyczyn, spowodował osłabienie całego Kościoła Ka-
tolickiego w XV wieku. Odrodzenie, opromienione w Rzymie mecenatem papieży doby renesansu, przy-
niosło w swoim nurcie spoganiałym osłabienie życia religijnego i zniekształcenie jego form. Reforma , o
której mówiono na soborze laterańskim piątym, lecz nie zrealizowano w stopniu wystarczającym, przy-
jęła niespodziewanie kierunek antypapieski. W swoim najszerszym nurcie, od wystąpienia Lutra w 1517
roku, przekształciła się w reformację, kończąc średniowieczną jedność chrześcijaństwa na Zachodzie.
Epoka średniowiecza 692 - 1517
1
Historia Kościoła Katolickiego – tom 2
I OKRES 692 – 772
PATRIMONIUM PIOTROWE
Utrata Afryki i Hiszpanii. Misja we Fryzji. Bonifacy, Apostoł Niemiec.
Grecy w Rzymie. Lojalność wobec cesarzy. Kościół na Wschodzie. Przyczyny ikonoklazmu. Za-
rządzenia cesarskie. Pierwsza faza walki. Synod w Hiereia. Opór mnichów.
Zagrożenie longobardzkie. Karol Martel i Pepin. Korona Pepina I (20). Pepin - Stefan III. Włoskie
wyprawy Pepina. Państwo Kościelne. Synod laterański 769. Darowizna Konstantyna Wielkiego.
Urzędy papieskie. Kościół frankoński.
II OKRES 722 – 885
KAROLIŃSKA ODNOWA
I wyprawa wioska. II i III wyprawa włoska. Wybór Leona III. Wznowienie cesarstwa zachodnie-
go.
Cesarzowa Irena. Sobór nicejski. Księgi karolińskie . Mnisi i bigamia cesarza. Wznowienie ikono-
klazmu. Święto ortodoksji . Teologowie.
Nawracanie Sasów. Awarowie i Maurowie. Początki rekonkwisty hiszpańskiej. Zniszczenia nor-
mandzkie i saraceńskie. Chrystianizacja Bułgarów. Morawy - Cyryl i Metody. Chrzest Wiślan.
Kapitularze Karola. Renesans karoliński. Uczeni. Ośrodki i szkoły. Spory teologiczne. Jan Szkot z
Eriugena. Reformator Benedykt z Aniane. Reformy Ludwika Pobożnego. Konstytucja rzymska.
Opozycja Wali.
Epoka średniowiecza 692 - 1517
2
Historia Kościoła Katolickiego – tom 2
Układ w Verdun. Sprawy rzymskie. Dekrety pseudoizydoriańskie. Metropolita Hinkmar. Mikołaj
I.
Patriarcha i studyci. Patriarcha Focjusz. Sprawa Focjusza w Rzymie. Sobór ósmy powszechny.
Powrót Focjusza. Jan VIII. Marinus i Hadrian III.
III OKRES 886 – 1054
PRZEZWYCIĘŻONY KRYZYS
Na Sycylii i w Italii. Na Półwyspie Iberyjskim. W Irlandii. W Anglii. W Normandii.
Dania. Norwegia. Islandia. Szwecja.
Chorwaci. Czesi. Święty Wojciech. Wieleci. Metropolia magdeburska. Rusini. Węgrzy.
Pogaństwo Polan. Misjonarze. Dąbrówka. Chrzest Mieszka I. Pierwszy biskup. Więź z Rzymem.
Synod gnieźnieński. Mnisi w Polsce. Reakcja pogańska .
Sprawa Formozusa. Pod rządami rodu Teofilakta. Odnowienie cesarstwa (95). Przywilej ottoński
(96). Nawrót niepokojów w Rzymie (97).
Otton III i Sylwester II. Odnowienie nauki i sztuki. Chiny. Kongregacja kluniacka. Kameduli. Pa-
pieże tuskulańscy. Papieże niemieccy.
Reformy Leona IX. Synody reformatorskie. Błędy Berengariusza. Zagrożenie normandzkie. Wiel-
ka schizma. Athos i mnisi.
Epoka średniowiecza 692 - 1517
3
Historia Kościoła Katolickiego – tom 2
IV OKRES 1084 – 1140
SKUTECZNA REFORMA
Wybór papieża. Sojusz z Normanami. Aleksander II i pataria. Grzegorz VII.
W cesarstwie. Kanossa. Antypapież. W Italii. We Francji i Hiszpanii. Na Północy i w Anglii. W
Czechach, na Węgrzech i w Chorwacji . W Polsce i na Rusi. Śmierć biskupa Stanisława.
Przyczyny krucjaty. Urban II. Synod w Clermont. Wyprawa Piotra d’Amiens. Pierwsza krucjata.
Joannici, templariusze, krzyżacy.
Kongregacja w Hirsau. Cystersi. Bernard z Clairvaux. Eremici - kartuzi. Kanonicy regularni. Pre-
monstratensi.
We Francji i Anglii. W cesarstwie. Układ wormacki. Sobór laterański pierwszy. Reformy i misje
w Polsce. Magdeburg i Gniezno. Schizma i sobór.
Początki scholastyki. Szkoły - pierwsze uniwersytety. Abelard. Zbiory prawa. Nowe struktury.
V OKRES 1140 – 1294
PODWÓJNY MIECZ WŁADZY
Republika Rzymska. Druga krucjata. Krucjaty w Europie. Polscy krzyżowcy i misjonarze. Utrata
Jerozolimy. Trzecia krucjata.
Papieże i Fryderyk I. Aleksander III. Henryk II i Tomasz Becket. Sobór laterański trzeci. Wolno-
ści Kościoła polskiego.
Geneza herezji ludowych. Katarzy (165). WaMensi. Inkwizycja biskupia. Krucjata przeciw albi-
gensom. Pomoc świeckiego ramienia. Inkwizycja papieska. Żydzi i trędowaci.
Epoka średniowiecza 692 - 1517
4
Historia Kościoła Katolickiego – tom 2
Poprzednicy i Sycylia. Innocenty III. Krucjaty – cesarstwo łacińskie. Reformy - sobór. Reformy w
Polsce. Misja pruska. Państwo Kościelne i lenna. Królowie i cesarz.
Franciszek z Asyżu. Franciszkani. Dominik i jego zakon. Karmelici i inni. Rola zakonów żebra-
czych.
Krucjata i Sycylia. Grzegorz IX. Innocenty IV. Sobór lyoński pierwszy. Spotęgowana walka. Szó-
sta krucjata. Misje wschodnie i północne. W Inflantach. Święci w Polsce.
Nadanie Sycylii. Ostatnia krucjata. Znaczenie krucjat. Sobór lyoński drugi. Unia lyońska. Ule-
głość papieży. Narodowe problemy Kościoła polskiego.
Prawodawstwo. Formy strukturalne. Bractwa - cechy. Szpitale. Duszpasterstwo miejskie. Praktyki
religijne.
Rozwój uniwersytetów. Doktryna Arystotelesa. Szkoły teologiczne. Szkoła franciszkańska. Szkoła
dominikańska. Znaczenie Tomasza z Akwinu. Awerroizm i Roger Bacon. Nauka o sakramentach.
Poematy religijne i rycerskie. Historie i legendy. Kultura materialna. Gotyckie katedry. Rzeźby i
witraże.
VI OKRES 1294 – 1431
OSŁABIONE PAPIESTWO
Bonifacy VIII. Spór o świadczenia dla króla. Sprawa Colonnów. Wielki jubileusz. Bulla Unam
sanctam . Zamach w Anagni. Początek papieży awiniońskich. Proces Bonifacego i templariuszy.
Sobór w Vienne. Rzym i cesarz.
Jan XXII. Spirytuałowie. Legiści - Marsyliusz. Klemens VI. Rzym - Cola di Rienzi. Czarna
śmierć - biczownicy. Kapitulacja wyborcza - Innocenty VI. Powrót do Rzymu.
Epoka średniowiecza 692 - 1517
5

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin