Bogdanowicz Marta - O dysleksji czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu.txt

(268 KB) Pobierz
Marta Bogdanowicz
O dysleksji
czyli
specyficznych trudnociach w czytaniu i pisaniu
- odpowiedzi na pytania rodzicw i nauczycieli


Mojej crce Kasi, od ktrej wiele nauczyam si o dysleksji

LUBIN 1994 Wydawnictwo Popularnonaukowe "LINEA"


SOWO WSTPNE

Ksika, ktr bierzesz, Czytelniku, do rki, jest nietypowa. Stano-
wi zbir pyta i odpowiedzi. Pytania czerpaam z rozmw z rodzicami
dzieci dyslektycznych podczas pracy w poradni, z listw nadchodz-
cych do Polskiego Towarzystwa Dysleksji, wykadw ze studentami,
zaj w Szkole dla Rodzicw i zebra Polskiego Towarzystwa Dysle-
ksji. Pytania uszeregowane s w dziay. Wszystkie wyszczeglnione
s na wstpie publikacji. Dlatego te nie jest konieczne, aby t 
ksik czyta od pocztku do koca. Mona j czyta rwnie od 
koca i od rodka. Mona take odszukiwa w niej, jak w swoistej encyklopedii,
jedynie odpowiedzi na pytania, zalenie od potrzeb i 
zainteresowa.
Odpowiedzi na pytania czerpaam z literatury, z prowadzonych
przeze mnie bada naukowych, z dugoletniej praktyki 
diagnostycznej
i terapeutycznej z dziemi, a take - co ma ogromne znaczenie - z
wasnych dowiadcze matki dyslektycznego dziecka.
Inspiracj do napisania tej ksiki byo spotkanie z Marion
Welchman i jej publikacja wydana w Brytyjskim Towarzystwie 
Dysle-
ksji, ktrej skadam podzikowania.
Pragn wyrazi moj wdziczno redaktorom: Krystynie Kuczy-
skiej, Annie Cielarowej i Stanisawowi Drewniakowi, ktrych praca
przyczynia si do wikszej komunikatywnoci tekstu i tym samym
uatwi korzystanie z tej ksiki.
Mam nadziej, e Czytelnik znajdzie odpowiedzi na wikszo
pyta, ktre chciaby mi zada. Jeli tak nie jest, prosz przesa 
swoje
pytania pod wskazany niej adres. Postaram si na nie odpowiedzie
w kolejnym wydaniu tej ksiki.
prof.dr hab. Marta Bogdanowicz
Polskie Towarzystwo Dysleksji
ul. Pomorska 68
80-343 GDASK
Jestemy w dobrym towarzystwie: Andersen, Rodin, Edison,
Einstein, Churchill, krl Norwegii Olaf i jego cbrka ksina 
Astrid - to te
dyslektycy.
Hans Christian Andersen
(1 805-1875)
PYTANIA
I. Hlstorta bada nad dysleksj
1. Jak dtugo istnieje dysleksja?
2. Kiedy odkryto i opisano dysleksj?
3. Jacy specjalici pierwsi opisali i badali zjawisko dysleksji 
rozwo-
jowej?
4. Jak rozwijata si wiedza o dysleksji?
5. Jakie s charakterystyczne tendencje w badaniach ostatnich 
lat?
6. Jak wyglda wsplpraca specjalistw w zakresie bada nad
dysleksj?
7. Jakie nowe zjawiska spoteczne zwizane z dysleksj pojawiiy si
w ostatnim czasie?
8, Czy mona by dyslektykiem i "wej do historii'?
I!. Terminologia
1. Dlaczego mwimy o 'specyficznych' trudnociach w czyta-
niu i pisaniu?
2. Co znaczy skrt: LD lu SLD?
3. Czy specyficzne trudnoci w czytaniu i pisaniu u dzieci od
pocztku nazywano dysleksj?
5
4. Jak dugo stosowano termin "wrodzona lepota sowna'?
5. Co to jest "pseudodysleksja"?
6. Jaki termin jest najczciej uywany na oznaczenie specyficz-
nych trudnoci w czytaniu i pisaniu u dzieci?
7. Jakie jeszcze inne nazwy mona spotka w literaturze na
oznaczenie specyficznych trudnoci w czytaniu i pisaniu?
8. Dlaczego na oznaczenie specyficznych trudnoci w czytaniu
i pisaniu uywa si czasem jednego, a czasem kilku terminw?
9. Jak rozumie terminy: "dysleksja", "dysortografia" i 
"dysgrafia"?
10. Jak terminologi stosuje si w Polsce?
11. Co to jest "hiperdysleksja"?
III. Definicja dysleksji rozwojowej
1. Czy wszyscy ludzie mog si nauczy czyta rwnie szybko
i piynnie?
2. Jakie wyniki uzyskuj dzieci dyslektyczne w testach 
inteligencji?
3. Czy dzieci dyslektyczne mog uzyska iloraz inteligencji poniej
przecitnej?
4. Czy dzieci z inteligencj nisz ni przecitna mog mie
trudnoci w czytaniu i pisaniu?
5. Czy wszystkie dzieci, ktre maj trudnoci w czytaniu i pisaniu 
to
dzieci dyslektyczne?
6. Czy istnieje jedna definicja dysleksji?
7. Ktra z definicji jest powszechnie uznawana?
8. Czy definicja ta nie jest przestarzaa?
9. Jaka definicja jest uywana w Polsce?
10, Czy dysleksja i specyficzne trudnoci w uczeniu si to te same
zjawiska?
11. Czy dzieci dyslektyczne zalicza si do kategorii "dzieci o 
specjal-
nych potrzebach edukacyjnych"?
12.,Czy niewaciwe nauczanie moe by przyczyn dysleksji?
13. Dlaczego istniej przeciwnicy wyrniania zjawiska dysleksji?
IV. Czsto wystpowanta
1. Jak czsto zdarzaj si przypadki dysleksji?
2. Czy badania nad czstoci wystpowania specyficznych trud-
noci w czytaniu i pisaniu prowadzone byy w Polsce?
3. Czy czsto trudnoci w czytaniu i pisaniu wystpuj jednocze-
nie?
4. Jaka jest przyczyna rozbienoci wynikw bada nad czstoci
wystpowania dysleksji uzyskanych przez rnych badaczy?
5. Jaki jest stopie statoci odsetka dzieci z dysleksj, dysorto-
grafi i dysgrafi ?
6. Czy kady nauczyciel ma szans zetkn si z dzieckiem
dyslektycznym?
7
V. Etlologia - plerwotne prrycryny dysleksjl rozwojowej
1. Czy istnieje jedna przyczyna dysleksji?
2. Czy w rodzinie moe by wicej ni jedno dziecko dyslektyczne?
3. Czy dysleksj mona odziedziczy?
4. Jak czsto zdarza si dziedziczne uwarunkowanie dysleksji?
5. Czy dysleksja rwnie czsto wystpuje u chiopcw jak u dziew-
czt?
6. Dlaczego dysleksja czciej wystpuje u chiopcw?
7. Czy dysleksja moe by skutkiem nieprawidlowej ciy i porodu?
8. Czy dysleksja wystpuje zawsze w przypadkach nieprawidfowej
ciy i porodu lub wwczas, gdy oboje rodzice s dyslektykami?
9. Czy dysleksja jest "zlokalizowana" w mzgu?
10. Co to znaczy, e dysleksja moe by uwarunkowana organicz-
nie?
11. Czy istniej pewne dowody organicznych zmian w centralnym
ukadzie nerwowym?
12. Czy dysleksja moe by skutkiem urazu psychicznego?
13. Czy koncepcja "psychodysleksji" jest powszechnie przyjta?
14. Czy dysleksja moe mie zwizek z zaburzeniami hormonalny-
mi?
15. Jak wyjani przypadki samoistnego ustpienia dysleksji?
16. Ktra z koncepcji etiologicznych jest prawdziwa?
8
l7.Co znaczy termin "polietiologia"?
VI. Patomechanizm - wtrne prrycryny dysleksji rozwojowej
1. Jaki jest mechanizm powstawania dysleksji rozwojowej?
2. Jak rozumie neuropsychologiczny mechanizm czynnoci czyta-
nia i pisania, ich lokalizacj w mzgu?
3. Jakie funkcje le u podstaw czynnoci zoonych, jakimi s
czytanie i pisanie?
4. Zaburzenia jakich funkcji s przede wszystkim odpowiedzialne
za wystpowanie specyficznych trudnoci w uczeniu si czytania i
pisania?
5 Jaka jest sprawno innych funkcji poznawczych?
6. Jakie jest neuropsychologiczne podoe specyficznych trudno-
ci w czytaniu i pisaniu?
7. Jaki jest patomechanizm specyficznych trudnoci w czytaniu i
pisaniu?
8. Co oznacza okrelenie "obszar zaburze" lub "sprzone zabu-
rzenia"?
9. W jakich przypadkach trudnoci w czytaniu i pisaniu s mniej
nasilone?
10. Czy w zwizku z rnymi patomechanizmami dysleksji rozwojo-
wej mona mwi o rnych typach dysleksji?
11. Jak mona ustali istnienie zaburze warunkujcych dysleksj
rozwojow?
9
r
VII. Diagnoza
1. Kto jest uprawniony do orzekania o dysleksji rozwojowej?
2. Jaki jest zakres bada psychologa?
3. Jaka rola w diagnozowaniu przypada pedagogowi?
4. Jakie zadania w diagnozie dysleksji nale do psychiatry 
dzieci-
cego?
5. Jak jest rola logopedy w formulowaniu diagnozy dysleksji?
6. Czy konieczne jest badanie EEG? Jakie dodatkowe badania
mog by prrydatne w diagnozie dysieksji?
7. Co to jest iloraz inteligecji i jakie jest jego znaczenie w 
przypadku
badania dzieci dyslektycznych?
8. Co to jest "wskanik fragmentarycznego deficytu rozwojowego"?
9. Czy orzeczenia psychologiczne, wraz z diagnoz innych specja-
listw, powinny by przekazywane do szkoiy?
VIII. Symptomatologia - objawy dysleksji rozwojowej
1. Jakie objawy s podstaw rozpoznania dysleksji?
2. Jak zmienia si symptomatologia dysleksji rozwojowej wraz z
wiekiem dziecka?
3. Czy specyficzne trudnoci w czytaniu i pisaniu wystpuj jedno-
czenie i przez caty czas nauki szkolnej?
4. Jakie nasilenie trudnoci w czytaniu upowania nas do orzekania
o zaburzeniach w czytaniu?
5. Jak odrni specyficzne trudnoci w czytaniu i pisaniu, zwane
dysleksj, od trudnoci jakie ma kade dziecko zaczynajce nauk
czytania i pisania?
6. Jakie specyficzne btdy w czytaniu popetniaj dzieci 
dyslektycz-
ne?
7. Czy objawy trudnoci w czytaniu ustpuj z wiekiem?
8. Czy dzieci dyslektyczne maj tylko trudnoci w jzyku polskim?
9. Jak odrni dziecko ze specyficznymi trudnociami w pisaniu
od innych, ktre rwnie pisz niepoprawnie?
10. Dlaczego atwiej ustpuje dysleksja ni dysortografia?
1 i . Czy wystpowanie bidw ortograficznych w pracach pise-
mnych ucznia to zawsze dysortografia?
12. Na czym polegaj specyiiczne btdy w przypadku dysortografii?
13. Jakie objawy s podstaw rozpoznania dysgrafii?
14. Czy kady przypadek brzydkiego pisma to dysgrafia?
15. Jakie s charakterystyczne objawy zaburze funkcji wzroko-
wych?
16. Jakie s charakterystyczne objawy zaburze funkcji sucho-
wych?
17. Jakie s charakterystyczne objawy zaburze funkcji rucho-
e
18. Jakie s charakterystyczne objawy zaburze lateralizacji?
19. Czy lateralizacja skrzyowana zawsze jest przyczyn trudnoci
w czytaniu i pisaniu ?
10 11
20. Na czym polegaj trudnoci szkolne leworcznego dziecka?
21. Czy dzieci leworczne s sprawne ruchowo?
22. Co to jest pismo zwierciadlane czy lustrzane?
23. Czy mylenie prawej i lewej rki, buta, strony, jest zwizane z
dysleksj?
24. Czy takie objawy jak lki nocne, moczenie nocne, jkanie,
ble brzucha, wymioty, ble gowy mog mie co wsplnego z
dysleksj?
IX. Profilaktyka
1. W jakim wieku ujawnia si dysleksja i od kiedy mona rozpocz
oddziaywania profilaktyczne?
2. Jak wczenie mona przewidzie, e dziecko bdzie miao
trudnoci w czytaniu i pisaniu?
3. W jakic...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin