Protokol do wykonania zadan na cwiczeniach owady-gr 1.doc

Protokół do wykonania zadań na ćwiczeniach –OWADY i WIJE

Zadanie 1. – budowa aparatu gębowego świerszcza domowego

Preparuj owada (świerszcza domowego) w szalce, na dnie której wylana jest guma silikonowa. Posługując się nożyczkami i pęsetą odetnij głowę i trzecią parę odnóży (odnóża skoczne), a następnie zanurz je w płynie fizjologicznym, wlanym do oddzielnej szalki (reszty ciała owada nie wyrzucaj tylko odłóż do innej szalki – wykorzystasz ją w zadaniu 4). Pod binokularem wypreparuj z głowy elementy aparatu gębowego, rozłóż je na szkiełku mikroskopowym. Następnie wykonaj zdjęcie korzystając z kamery podłączonej do binokularu pokazowego. Z uzyskanych zdjęć stwórz własną planszę poglądową na wzór tej, którą otrzymałeś od prowadzących (do wykonania analiz może być użyteczny schemat znajdujący się na odwrocie planszy).

Zadanie 2. – budowa morfologiczna kowala bezskrzydłego i larwy Spodoptera littoralis

Przenieś owada (kowala bezskrzydłego) na szkiełko mikroskopowe. Używając igieł preparacyjnych delikatnie rozprostuj odnóża i czułki. Następnie za pomocą cyfrowego aparatu fotograficznego wykonaj dwa zdjęcia – owada położonego na stronie brzusznej i grzbietowej. Wykorzystując pęsety, nożyczki i igły preparacyjne podziel ciało owada na tagmy (głowę, tułów i odwłok); oddziel skrzydła oraz odnóża. Rozmieść je na szkiełku mikroskopowym i zrób zdjęcie. Podobnie sfotografuj larwę motyla Spodoptera littoralis. Z uzyskanych zdjęć stwórz własną planszę poglądową na wzór tej, którą otrzymałeś od prowadzących.

Zadanie 3. – budowa anatomiczna larwy Spodoptera littoralis

Sfotografowaną uprzednio larwę S. littoralis połóż brzuszną stroną ciała do dołu w szalce z gumą silikonową i przypnij do podłoża wbijając szpilkę w ostatni z segmentów odwłoka. Następnie za pomocą nożyczek bardzo ostrożnie rozcinaj powłoki ciała od tyłu ku przodowi równocześnie rozpinając je za pomocą szpilek. SEKCJĘ WYKONUJ POD BINOKULAREM I PAMIĘTAJ ŻE OWAD MUSI BYĆ CAŁKOWICIE ZANURZONY W PŁYNIE FIZJOLOGICZNYM. Uzyskany w ten sposób preparat sfotografuj. Kolejnym etapem sekcji jest odcięcie jelita. Cięcie wykonaj mniej więcej w połowie długości jelita tylnego. Przecinając tchawki odsuń jelito na bok – przypnij je szpilką. Igłą preparacyjną odsuń na bok cewki Malpighiego oraz gruczoły ślinowe. Uzyskany w ten sposób preparat sfotografuj. Przenieś preparat w szalce pod binokular z kamerą i zrób zdjęcie zwojów brzusznego łańcuszka nerwowego. Z uzyskanych zdjęć stwórz własną planszę poglądową na wzór tej, którą otrzymałeś od prowadzących.

Zadanie 4. – wykorzystanie technik mikroskopii świetlnej w badaniach owadów (żeński i męski układ rozrodczy Drosophila melanogaster; charakterystyka mięśni szkieletowych i wisceralnych owadów; kutykularna wyściółka przedżołądka)

W małych szalkach z gumą silikonową wykonaj sekcję dorosłej samicy i samca Drosophila melanogaster. Przypnij owada do podłoża wbijając minujcję (małą szpilkę) przez tułów. SEKCJĘ WYKONUJ POD BINOKULAREM I PAMIĘTAJ ŻE OWAD MUSI BYĆ CAŁKOWICIE ZANURZONY W PŁYNIE FIZJOLOGICZNYM. Wypreparuj żeńskie i męskie układy rozrodcze ostrożnie odrywając ostatni z segmentów odwłoka i wyciągając trzewia na zewnątrz. Męskie układy rozrodcze rozepnij za pomocą minucji i sfotografuj pod binokularem z kamerą, a żeńskie przenieś do kropli płynu fizjologicznego w jednym z dołków godetki (szklana płytka z trzema zagłębieniami).

Pod binokularem wypreparuj niewielki fragment mięśnia z uda świerszcza i przenieś do kropli płynu fizjologicznego w kolejnej godetce.

Rozetnij w szalce z gumą silikonową tułów i odwłok świerszcza (dla ułatwienia możesz przypiąć owada szpilką, wbijając ją w tylną część odwłoka). Wypreparuj jelito, a następnie poproś asystenta aby pokazał Ci gdzie znajduje się przedżołądek. Oddziel go od reszty przewodu pokarmowego, a następnie rozetnij wzdłuż i dokładnie wypłucz w soli fizjologicznej. Przenieś przedżołądek do kropli płynu fizjologicznego w kolejne godetce.

Dodaj do dołków z narządami/tkankami kroplę 10% formaliny. Utrwalaj preparaty ok. 10 minut.

Kolejnym etapem będzie barwienie preparatów barwnikami fluorescencyjnymi. W tym celu do drugiego z zagłębień godetki wlej odrobinę roztworu:

1.      Hoechst – tam gdzie znajduje się żeńskie układy rozrodcze

2.      Falloidyny Texas-Red – tam gdzie znajdują się wypreparowane fragmenty mięśni z kończyny świerszcza i przedżołądek.

Umieść tkanki/narządy w roztworze barwnika. PAMIĘTAJ WYKONUJ KAŻDĄ Z TYCH CZYNNOŚCI POD BINOKULAREM.

1. Barwienie w roztworze Hoechst prowadź ok. 5 minut, a następnie przenieś żeńskie układy rozrodcze do trzeciego z zagłębień godetki, do którego dodałeś kilka kropli płynu fizjologicznego. Nanieś kroplę zalepiacza do preparatów fluorescencyjnych na szkiełko podstawowe i umieść w niej preparat, który następnie zamknij pod szkiełkiem nakrywkowym. Pozostaw preparat na ok. 10 minut do wyschnięcia. Poproś asystenta, aby wykonał z tobą zdjęcia przy pomocy mikroskopu fluorescencyjnego.

2. Barwienie w roztworze Falloidyny Teras-Red prowadź ok. 20 minut, a następnie fragmenty mięśni i przedżołądek przenieś do trzeciego z zagłębień godetek, do których dodałeś kilka kropli płynu fizjologicznego. Zamykanie preparatów wykonaj tak samo, jak w przypadku żeńskich układów rozrodczych. Poproś asystenta, aby wykonał z tobą zdjęcia przy pomocy mikroskopu fluorescencyjnego.

Z uzyskanych zdjęć stwórz własną planszę poglądową na wzór tej, którą otrzymałeś od prowadzących (plansza obrazująca budowę tkanek mięśniowych będzie uzupełniana zdjęciami mikroskopowymi, które zostaną wykonane na późniejszych ćwiczeniach).

Zadanie 5. – charakterystyka wybranych grup owadów – wykorzystanie zasobów Internetu.

Uzupełnij załączona tabelę wyszukując konieczne informacje w Internecie. Dodatkowo obejrzyj preparaty stałe znajdujące się na sali ćwiczeń – możesz je wykorzystać w uzupełnianiu tabeli.

TABELA 1.