ĆW 2 OOGENEZA U MYSZY
PIERWOTNE KOMÓRKI PŁCIOWE (PKP)
- w epiblaście powstającego zarodka wyodrębniają się (8 dzień rozwoju u myszy u człowieka 11 tydzień)
- duża aktywność fosfatazy alkalicznej
- wysoki poziom ekspresji genu kodującego Oct – 4 (czynnik transkrypcyjny)
- totipotencjalne>> muszą przemieścić się
- smuga pierwotna>>>ruch bierny>>endoderma tylnej części ciała>>endoderma jelita tylnego>> mezenchyba jelita tylnego>> zawiącki gonad >> ruch czynny – ameboidalny
- komórki tracą zdolność do lokomocji po zasiedleniu zawiązków gonad > są to oogonia i spermatogonia >> mitozy i niepełne cytokinezy>>pozostają w kontakcie
- później kończy się mitoza i zaczyna mejoza
- ostatnia replikacja DNA > podwojenie (2n, 4c) każdy chromosom jest dwuchromatydowy
- OOCYTY – u myszy te które weszły w mejozę to OOCYTY SPOCZYNKOWE > przechodzą leptoten, zygoten, pachyten, diploten (BLOK)diakineza >>> profaza I
- Blok>>> osiągnięcie maksymalnych rozmiarów>> ukończenie I-szego podziału>> wchodzi w reakcje z kom. pęcherzykowatymi>> wznowienie podziałów i wyrzucenie I-szego ciałka kierunkowego
- II – podział> zablokowanie w metafazie II podziału
JAJNIK MYSZY:
- oocyty, kom. pęcherzykowe
- warstwa korowa (pęcherzyki jajnikowe, tk. Łączna)
- rdzeń (tk. Łączna, naczynia krwionośne)
- bezprzewodowy
- alimentarny
Różne rodzaje pęcherzyków:
Pęcherzyki pierwotne:
- oocyty spoczynkowe
- niewielka liczba kom. pęcherzykowych
pęcherzyki małe i średnie:
- oocyty w fazie wzrostu
- 1,2 warstwy kom. pęcherzykowycg
- nie ma maksymalnych rozmiarów
pęcherzyki duże:
- oocyty zakończyły fazę wzrostu
- max. Rozmiar
- wiele warstw kom. pęcherzykowych
- pojawiaja się jamki; centralna jamka z płynem
2 typy komórek:
- wzgórek jajonośny, jamka pęcherzyka, warstwa ziarnista
- wieniec promienisty, jamka pęcherzyka, warstwa ziarnista (kom. pęcherzykowe)
OKRES WZROSTU OOCYTU:
- objętość oocytu zwiększa się ok. 300 razy
- przyrost liczby niektórych organelli np. mitochondriów , rybosomów
- przemieszczanie niektórych organelli np. ap. Golgiego
- wzmożona synteza wszystkich typów RNA
- intensywna synteza białek
- gromadzenie mRNA i białek w cytoplazmie
- intensywny metabolizm
- >>>> oocyt spoczynkowy nie ma osłonki przejrzystej, synteza białek osłonki przejrzystej następuje w fazie wzrostu
- >>> oocyt muszy nie ma żółtka
- kom. pęcherzykowe wnikają przez osłonkę przejrzystą i substancje
- chromatyna rozproszona w fazie wzrostu; punkty heterochromatyny – skondensowana
- TRANSKRYPCJA – przyrost mRNA, gromadzenie ilości mRNA we wzroście
OOCYTY KTÓRE ZAKOŃCZYŁY WZROST ( TYPU NSN I SN )
- U myszy oocyt ma jądro (pęcherzyk zarodkowy) w centrum komórki i w środku 1 jąderko
- Max rozmiar
- 2 grupy oocytów- w jaki sposób upakowana chromatyna
- typ NSN - NIEOKRĄŻONE JĄDERKO >> chromatyna rozluźniona>> transkrypcja zachodzi
- typ SN – OKRĄŻONE JĄDERKO >>> chromatyna skupia się wokół jąderka, tworzy pierścień>>transkrypcja zablokowana>> odpowiadaja na hormony gonadotropowe
LH i FSH ............................
ETAPY DOJRZEWANIA:
- rozpad otoczki jądrowej, pęcherzyka zarodkowego
- kondensacja chromatyny (biwalenty)
- for mowanie wrzeciona metafazy I podziału mejotycznego
- ukończenie I podziału mejotycznego, odcięcie I-szego ciałka kierunkowego
- brak interfazy
- formowanie wrzeciona metafazy II podziału mejotycznego
- MPF – reguluje fazy M : cyklina B (regulacyjna) + kinaza cdk1 (katalityczna)
MPF nieaktywny – musi być fosforylacja
>> zwiększenie się ilosci cdk1 i pod koniec fazy fosfadaza cdc25 powoduje fosforylację i MPF jest aktywny>> stymuluje on mejozę >>> poziom cykliny B
- oocyt SN – odpowiada na hormony i wzrost poziomu MPF
1- rozpad pęcherzyka jajnikowego > usuwanie nukleoporyn> depolimeryzacja lamin> rozpad otoczki jądrowej
2- po rozpadzie pęcherzyka, odsłonięcie chromosomów i ustawiają się w płytkach metafazalnych, polimeryzacja mikrotubul dookoła chromosomów>>> wrzeciono mejotyczne
>> wrzeciono myszy nie ma MT astralnych bo brak centrosomów
3- wrzeciono wędruje pod korteks oocytu; różnicowanie korteksu>> gromadzenie aktyny>> czapa aktynowa; zanik mikrokosmków; odcięcie ciałka kierunkowego>> nie odtwarza się w nim jądro>> degeneruje>> w obrębie osłonki przejrzystej
4- później metafaza II – wrzeciono styczne do powierzchni oocytu
Do migracji chromosomów pod korteks:
- niezależna od MT cytoszkieletu
- zależna od mikrofilamentów aktynowych
- zależna od obecności białek
>> między M I i M II spadek poziomu MPF > degeneracja cykliny B i odnawiany później
- stabilizację MPF powoduje CSF >> oocyt może trwać w Metafazie II aż do zapłodnienia
- owulowanie do jajowodu>>> w jajnikach myszy> pęknięcie pęcherzyka, bo nie ma przewodów wyprowadzających>> tak czeka na plemnik; wraz z kom. pęcherzykowatymi; chroni przed polispermią....
bzdetsterta