WĘGLOWODANY

Glukoza  60-110 mg/dl

Cukrzyca ³ 126 mg/dl podzielić na 18 Þ ³ 7 mmol/l

Hipoglikemia  < 40 ( 50 ) mg/dl

Fluorek sodowy hamuje glikolizę w erytrocytach Þ stabilizuje stężenie glukozy ( w probówkach ).

Glukoza rozpuszcza się w surowicy Þ ¯ Hct ® fałszywe ¯ stężenia glukozy ( gdy „rozcieńczenie” krwi )

Źródła glukozy w organizmie:

*        pokarm

Ÿ          glikemia poposiłkowa nie powinna przekraczać 200 mg/dl

*        glikogen wątrobowy

Ÿ          zapas wystarcza na ok. 8h ( okres spoczynku nocnego )

*        glukoneogeneza

Zakres wartości prawidłowych:

*        krew włośniczkowa

Ÿ         3,57 – 5,50 mmol/l

Ÿ         65 – 100 mg/dl

*        krew żylna

Ÿ         3,30 – 4,95 mmol/l

Ÿ         60 – 95 mg/dl

*        w surowicy lub osoczu

Ÿ         3,85 – 6,05 mmol/l

Ÿ         70 – 110 mg/dl

Przemiana węglowodanowa:

❛    w szlaki metaboliczne wchodzi nie wolna glukoza, ale glukozo-6-fosforan

❛    przez błony komórkowe przechodzi wolna glukoza

❛    ważną rolę odgrywają enzymy fosforylujące i defosforylujące

Hipoglikemia – przyczyny:

Ÿ        przedawkowanie insuliny, bądź doustnych środków hipoglikemizujących

Ÿ        insulinoma

Ÿ        niedoczynność nadnerczowa lub przysadkowa

Ÿ        niedobory hormonów hiperglikemizujących

Ÿ        znaczne uszkodzenie wątroby

Ÿ        zażywanie salicylanów

Ÿ        przewlekły alkoholizm

Ÿ        hipoglikemia czynnościowa ( reaktywna )

Ÿ        hipoglikemia fizjologiczna Þ niski poziom glikemii u noworodka ( 1,7 mmol/l Û 30 mg/dl ), który utrzymuje się do kilkunastu godzin

Ÿ        przełomy choroby Addisona

Ÿ        pozorna

Ÿ        towarzysząca znacznej leukocytozie ( ~ 20 000 )

Hormony hiperglikemizujące ( wg kolejności uruchamiania ):

Ÿ        glukagon

Ÿ        hormon wzrostu

Ÿ        glikokortykosteroidy

Ÿ        hormony tarczycy

Jedyny hormon hipoglikemizujący Þ insulina

Glukagon Þ antagonista insuliny;

Ÿ        pobudza glikogenolizę;

Ÿ        pobudza glukoneogenezę

Glikokortykosteroidy

Ÿ        hamuje glikolizę;

Ÿ        pobudza glukoneogenezę

Hormon wzrostu

Ÿ        ¯ pobieranie glukozy przez komórki mięśniowe

Kliniczne i laboratoryjne objawy ketonowej kwasicy cukrzycowej

Objawy kliniczne:

Ÿ        pragnienie

Ÿ        poliuria z następczą oligurią

Ÿ        odwodnienie

Ÿ        niskie ciśnienie, tachykardia

Ÿ        obwodowa nwd krążenia

Ÿ        ketoza

Ÿ        hiperwentylacja

Ÿ        wymioty

Ÿ        bóle brzucha

Ÿ        zaburzenia świadomości, śpiączka

Objawy laboratoryjne:

Ÿ        hiperglikemia

Ÿ        glukozuria

Ÿ        kwasica metaboliczna

Ÿ        ketonemia

Ÿ        uremia

Ÿ        hiperkalemia

Ÿ        hipertriglicerydemia

Ÿ        zagęszczanie krwi

NIEDOBÓR INSULINY

¯ wykorzystanie glukozy                                                                                                     lipoliza

                          ­ glikogenoliza                              glicerol                                          FFA ( wolne kwasy tłuszczowe )

­ glukoneogeneza                                                                             wątrobowe FFA

                                                                                                       utlenianie FFA

                                                                                                         ketogeneza

hiperglikemia                                                                                     ketonemia

glukozuria                                                                                          ketonuria

diureza osmotyczna                                                                            ketoza

                                utrata H2O, Na+, K+

                                                               nudności, wymioty

ODWODNIENIE                                                                                kwasica ketonowa

                        zagęszczenie krwi

                           hipowolemia

                                mocznica przednerkowa                                                                           wstrząs

                                 kwasica                                                   ­ lepkość krwi

                                                                                         zakrzepy                                kwasica mleczanowa

Hiperglikemia:

Ÿ       wzrost stężenia glukozy we krwi pobranej na czczo powyżej 6,7 mmol/l Û 120 mg/dl

Przyczyny:

Ÿ        cukrzyca

Ÿ        akromegalia ® hipersekrecja hormonu wzrostu

Ÿ        zespół lub choroba Cushinga ® hipersekrecja ACTH lub ­ wydzielania glikokortykosteroidów

Ÿ        wylewy i urazy ® mniejsze zużycie glukozy, ­ katecholamin, ­ kortyzolu

Ÿ        wstrząs ® ­ katecholamin, ­ kortyzolu

CUKRZYCA

Grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania insuliny i/lub jej działania.

Podział cukrzycy:

1        cukrzyca typu 1

*              autoimmunologiczna – obecność autoprzeciwciał

Ÿ              ICAs – przeciw komórkom wysp trzustkowych

Ÿ              IAAs – przeciw insulinie

Ÿ              GAD65 – przeciw dekarboksylazie kwasu glutaminowego

Ÿ              IA-2 i IA-2b - przeciw fosfatazom tyrozyny

Ÿ              choroba powiązana z układem HLA ( gen DQA i B oraz DRB )

*              idiopatyczna ® skłonność do kwasicy ketonowej, niekiedy trwała insulinopenia; brak związku z układem HLA

2        cukrzyca typu 2

Ÿ              insulinooporność i zwykle względny ( rzadziej niż całkowity ) niedobór insuliny

Ÿ  &#x...