fizjoterapia_kardiologiczna.pdf

(429 KB) Pobierz
Microsoft Word - kardio.doc
www.pandm.org
Rehabilitacja kardiologiczna
Tematy :
- Cel ę wicze ı w rehabilitacji kardiologicznej
- Dlaczego wykonuje si ħ ę wiczenia kr ĢŇ eniowe i oddechowe?
- Po co wykonuje si ħ pomiary t ħ tna, ci Ļ nienia w trakcie ę wicze ı ?
- Aktywno Ļę fizyczna
1)
Cel główny ę wicze ı w kardiologii :
- poprawa jako Ļ ci oraz wydłu Ň enie Ň ycia
Inne cele :
- obni Ň enie ci Ļ nienia t ħ tniczego
- zmniejszenie ci ħŇ aru ciała
- korekta profilu lipidowego , wzrost dobrego cholesterolu spadek złego
- korekta metabolizmu w ħ glowodanów i zmniejszenie ryzyka rozwoju cukrzycy
- poprawa wydolno Ļ ci układu kr ĢŇ eniowo-oddechowego
- zmniejszenie ryzyka ostrych incydentów sercowych
- opó Ņ nienie rozwoju choroby
- skrócenie czasu leczenia po ostrych incydentach sercowych i zaostrzeniach
- zmniejszenie ci ħŇ ko Ļę i cz ħ sto Ļę bólów stenokardialnych
- wpływ na układ krzepni ħ cia – rozrzedzenie krwi zmniejsza ryzyko powstawania blaszek
mia Ň d Ň ycowych zw ħŇ aj Ģ cych naczynia oraz ryzyko zaczopowania zw ħŇ onego naczynia,
- poprawa funkcji Ļ ródbłonka naczy ı , czyli struktury wy Ļ cielaj Ģ cej naczynia, której
uszkodzenie stanowi zacz Ģ tek rozwoju zmian mia Ň d Ň ycowych doprowadzaj Ģ cych do
zw ħŇ enia naczy ı
i tego konsekwencji w postaci choroby wie ı cowej, zawału czy zgonu.
Cel ę wicze ı zale Ň y od etapu rehabilitacji
Wyró Ň niamy trzy etapy
Celem rehabilitacji we wczesnym okresie okołooperacyjnym jest:
1. uruchomienie mechanizmów prawidłowej wentylacji, zaburzonej przez zabieg operacyjny i
utrudnienie oraz ograniczenie ruchów oddechowych, kaszlu i odkrztuszania, zwi Ģ zane z
bolesno Ļ ci Ģ powłok klatki piersiowej w wyniku obecno Ļ ci rany operacyjnej;
2. zabezpieczenie chorego przed skutkami unieruchomienia;
3. zmniejszenie napi ħ cia tłoczni brzusznej w trakcie wysiłków izometrycznych i zmian
pozycji z le ŇĢ cej na siedz Ģ c Ģ i odwrotnie;
4. jak najwcze Ļ niejsze uruchomienie chorego i przygotowanie do podstawowej samoobsługi;
5. maksymalne ograniczenie spadku wydolno Ļ ci fizycznej w okresie okołooperacyjnym;
6. prewencja powikła ı zakrzepowo-zatorowych.
1
www.pandm.org
Etap I
Rehabilitacja szpitalna (sala intensywnej opieki medycznej, oddział pooperacyjny, oddział
kardiologii, chorób wewn ħ trznych).
Cel: jak najszybsze osi Ģ gni ħ cie przez chorego samodzielno Ļ ci i samowystarczalno Ļ ci w
zakresie czynno Ļ ci Ň ycia codziennego oraz przeciwdziałanie skutkom unieruchomienia -
zahamowanie utraty wydolno Ļ ci ruchowej
Etap II
Rehabilitacja szpitalna (oddział rehabilitacji kardiologicznej)
Kontynuacja formy stacjonarnej.
Rehabilitacja wczesna w warunkach domowych - prowadzona pod nadzorem poradni
rehabilitacji kardiologicznej
Cel : poprawa tolerancji wysiłku, korzystna modyfikacja czynników ryzyka mia Ň d Ň ycy i
zdarze ı sercowo-naczyniowych
Etap III
Rehabilitacj ħ ambulatoryjna pó Ņ na (poradnie rehabilitacji kardiologicznej, poradnie
kardiologiczne lub lekarze rodzinni przeszkoleni w rehabilitacji kardiologicznej
Cel: podtrzymaniu dotychczasowych efektów leczenia i rehabilitacji oraz zmniejszeniu
ryzyka nawrotu choroby
2)
Dlaczego wykonuje si ħ ę wiczenia oddechowe i kr ĢŇ eniowe?
Oddechowe
Kr ĢŇ eniowe
uruchomienie mechanizmów
prawidłowej wentylacji zaburzonej
przez zabieg operacyjny
zmniejszenie obrz ħ ków
resorpcja siniaków
aktywacja pomy mi ħĻ niowej
poprawa parametrów wydolno Ļ ci
oddechowej które ulegaj Ģ
pogorszeniu w pierwszych dobach
po zabiegu
zwi ħ kszenie przepływu krwi
adaptacja układu krwiono Ļ nego
przygotowanie do wi ħ kszych
obci ĢŇ e ı
w celu ewakuacji zalegaj Ģ cej
wydzieliny
w celu rozlu Ņ nienia napi ħ tych
struktur
prewencja zapalenia płuc
szybsze wydalanie produktów
przemiany materii
utrzymanie dro Ň no Ļ ci drzewa
oskrzelowego
poprawa ukrwienia
zapobiega powstawaniu obszarów
niedodmy
zasilanie organów w tlen i substancje
od Ň ywcze
zabezpiecza przed niewydolno Ļ ci Ģ
ułatwia ę odpływ krwi Ň ylnej
usprawnienie czynno Ļ ci
wentylacyjnych prowadzi do
szybszego ust ħ powania reakcji
wysi ħ kowych w obr ħ bie jam
opłucnowych
zmniejszy ę opór krwi w t ħ tnicach,
przez co ułatwia prac ħ serca
poprawa temperatury w dystalnych
odcinkach ciała
łagodzenie bólu
zmniejszenie napi ħ cia tłoczni
brzusznej
2
6304136.005.png
www.pandm.org
Chorego nale Ň y nauczy ę efektywnego oddychania i skutecznego kaszlu.
Ę wiczenia oddechowe, wdra Ň ane przed zabiegiem, powinny obejmowa ę nauk ħ oddychania
wszystkimi torami oddechowymi: dolno- i górno Ň ebrowym, przeponowym oraz wybiórczo
lew Ģ i praw Ģ połow Ģ klatki piersiowej. Opanowanie umiej ħ tno Ļ ci skutecznego kaszlu i
odkrztuszania, tzn. na przedłu Ň onym wydechu lub te Ň za pomoc Ģ wydechu przerywanego,
ułatwia choremu ewakuacj ħ zalegaj Ģ cej wydzieliny.
Rehabilitacja pooperacyjna powinna by ę rozpoczynana jak najwcze Ļ niej po zabiegu, tzn. ju Ň
po rozintubowaniu chorego.
Oddychanie opanowanymi – ww. torami – powinno by ę skojarzone z ruchami ko ı czyn
górnych. Anga Ň uje to przepon ħ , mi ħĻ nie brzucha i inne dodatkowe mi ħĻ nie oddechowe.
Oprócz tego wa Ň ne dla chorego jest zapewnienie prawidłowego wydechu (dmuchanie do rurki
umieszczonej w butelce z płynem) i oklepywanie pleców przynajmniej 2 razy w ci Ģ gu doby –
rano i wieczorem , jednak Ň e podkre Ļ li ę trzeba, Ň e uzyskanie równowagi oddechowej wymaga
czasu dłu Ň szego ni Ň 3 miesi Ģ ce i optymalne jest kontynuowanie ę wicze ı oddechowych do 6
miesi ħ cy po operacji.
Przykłady ę wicze ı kr ĢŇ eniowych
Dłoni Ģ zaci Ļ ni ħ t Ģ
Barkami
R ħ k Ģ
Stop Ģ
Przykłady ę wicze ı oddechowych
3)
Po co wykonuje si ħ pomiary t ħ tna i ci Ļ nienia ?
W wyniku zmian w aktywno Ļ ci układu współczulnego i przywspółczulnego, w czasie wysiłku
fizycznego dochodzi do skurczu naczy ı w wi ħ kszo Ļ ci ło Ň ysk naczyniowych organizmu, z
wyj Ģ tkiem kr ĢŇ enia mózgowego, wie ı cowego i pracuj Ģ cych mi ħĻ ni. Zabezpiecza to pokrycie
zwi ħ kszonego zapotrzebowania na tlen mi ħĻ nia sercowego, centralnego układu nerwowego i
mi ħĻ ni szkieletowych.
3
6304136.006.png 6304136.007.png 6304136.008.png 6304136.001.png 6304136.002.png 6304136.003.png 6304136.004.png
www.pandm.org
W czasie nat ħŇ onego wysiłku przepływ wie ı cowy wzrasta nawet 5-krotnie w stosunku do
warto Ļ ci spoczynkowych.
W miar ħ trwania wysiłku
ro Ļ nie ci Ļ nienie skurczowe, Ļ rednie ci Ļ nienie t ħ tnicze oraz ci Ļ nienie t ħ tna,
natomiast całkowity opór obwodowy (TPR) maleje
warto Ļę ci Ļ nienia rozkurczowego nie zmienia si ħ lub ulega niewielkiemu
zmniejszeniu.
Dokładny pomiar t ħ tna i ci Ļ nienia umo Ň liwia ocen ħ stopnia zagro Ň enia zdrowia.
Wykrycie zaburze ı rytmu, ocena normy tych parametrów.
Wielko Ļę i stopie ı zmienno Ļ ci ci Ļ nienia panuj Ģ cego w naczyniach t ħ tniczych ma zasadnicze
znaczenie dla normalnego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Od niego bowiem zale Ň y
odpowiedni dopływ do narz Ģ dów docelowych Ļ wie Ň ej krwi bogatej w tlen, substancje
od Ň ywcze, hormony i inne niezb ħ dne czynniki regulacyjne.
Ci Ļ nienie w układzie t ħ tnic zale Ň y od siły i cz ħ sto Ļ ci skurczów serca, oporu, jaki stawiaj Ģ
Ļ ciany naczy ı napływaj Ģ cej fali krwi, szczególnie naczy ı drobnych, obwodowych, bogatych
w tkank ħ mi ħĻ niow Ģ oraz od lepko Ļ ci krwi. Wykazuje ono charakterystyczn Ģ zmienno Ļę ,
zwi Ģ zan Ģ z prac Ģ serca.
Pomiar t ħ tna i ci Ļ nienia podczas ę wicze ı pozwala nam na ocen ħ pracy serca w trakcie
wysiłku i wzrastaj Ģ cego zapotrzebowania na tlen, zdiagnozowanie zaburze ı rytmu serca
ujawniaj Ģ ce si ħ po wysiłku.
T ħ tno po wysiłku i ę wiczeniach mo Ň e osi Ģ gn Ģę nawet 150 uderze ı .
Zalecane jest aby t ħ tno (puls) podczas wysiłku fizycznego nie przekraczało 120 uderze ı na
minut ħ . W przypadku gdy pacjent przed zawałem nie uprawiał Ň adnego sportu (zdecydowana
wi ħ kszo Ļę przypadków) nale Ň y wyj Ģ tkowo ostro Ň nie, rozwa Ň nie i systematycznie
przyzwyczaja ę serce do wysiłku fizycznego.
4)
Aktywno Ļę fizyczna
Umiarkowany wysiłek fizyczny ma korzystny wpływ na zwi ħ kszenie wydolno Ļ ci fizycznej i
sprawno Ļ ci pacjenta po zawale. Pacjenci po zawale serca powinni 4-6 razy w tygodniu
wykonywa ę co najmniej 30 minutowy wysiłek fizyczny. Bardzo istotny jest rodzaj
wykonywanych ę wicze ı . Nale Ň y pami ħ ta ę aby unika ę ę wicze ı siłowych, wykonywanych na
bezdechu wymagaj Ģ cych wysiłku w krótkim czasie (sporty siłowe, sprint itp.). Zdecydowanie
przeciwwskazane s Ģ ę wiczenia wykonywane w pochyleniu co powoduje ucisk na jam ħ
brzuszn Ģ a co za tym idzie wzrost ci Ļ nienia w klatce piersiowej.
Wykonuj Ģ c ę wiczenia fizyczne pami ħ tajmy, Ň e jest to dla pacjenta rehabilitacja a nie trening
wyczynowy. Do ę wicze ı zalecanych osobom po zawale nale ŇĢ dyscypliny , w których
wysiłek jest jednostajny, bez gwałtownych zrywów. Jazda na rowerze, pływanie i szybkie
chodzenie podczas spacerów korzystnie wpływaj Ģ na wzrost wydolno Ļ ci fizycznej pacjenta.
Do dyscyplin zaliczanych jako korzystne w rehabilitacji pacjentów po zawale zalicza si ħ
tak Ň e gimnastyk ħ umiarkowany jogging. Nale Ň y cały czas pami ħ ta ę , Ň e ę wiczymy dla
zdrowia a nie bicia własnych rekordów (u osób po zawale jest to niebezpieczne). Wa Ň n Ģ
kwesti Ģ jest regularno Ļę podejmowanego wysiłku fizycznego. Tylko regularny wysiłek
4
www.pandm.org
fizyczny (4-6 razy w tygodniu przez minimum pół godziny) po pewnym czasie przyniesie
spodziewane rezultaty.
Regularne prowadzenie treningu powoduje, ze jego korzystne wyniki pojawiaj Ģ si ħ ju Ň po 4-6
tygodniach, a wzrost wydolno Ļ ci organizmu pojawia si ħ po 6-9 miesi Ģ cach ę wicze ı .
Trening wytrzymało Ļ ciowy .
Ten rodzaj treningu anga Ň uje du Ň e grupy mi ħĻ ni, które wykonuj Ģ skurcz izotoniczny
(dynamiczny), tj. taki, który powoduje ruch. Przykładem tego typu aktywno Ļ ci fizycznej jest
marsz (spacer), marszobieg, jazda na rowerze, pływanie, taniec. Praca mi ħĻ ni w trakcie
skurczu izotonicznego odbywa si ħ przy przewa Ň aj Ģ cym udziale metabolicznych procesów
tlenowych. Wysiłek izotoniczny prowadzi przede wszystkim do obci ĢŇ enia obj ħ to Ļ ciowego
LK. Reakcja ta jest wprost proporcjonalna do masy pracuj Ģ cych mi ħĻ ni oraz nat ħŇ enia
wysiłku. Na pocz Ģ tku wysiłku wytrzymało Ļ ciowego ro Ļ nie pojemno Ļę minutowa serca w
wyniku wzrostu obj ħ to Ļ ci wyrzutowej LK w mechanizmie Franka-Starlinga oraz wskutek
maksymalnego pobudzenia układu współczulnego i zahamowania układu przywspółczulnego
(wzrost cz ħ stotliwo Ļ ci rytmu serca). Poniewa Ň obj ħ to Ļę wyrzutowa ulega zwi ħ kszeniu do
okre Ļ lonych granic, wzrost pojemno Ļ ci wyrzutowej w pó Ņ niejszych fazach wysiłku jest
konsekwencj Ģ przyspieszenia cz ħ sto Ļ ci rytmu serca. W wyniku zmian w aktywno Ļ ci układu
współczulnego i przywspółczulnego, w czasie wysiłku fizycznego dochodzi do skurczu
naczy ı w wi ħ kszo Ļ ci ło Ň ysk naczyniowych organizmu, z wyj Ģ tkiem kr ĢŇ enia mózgowego,
wie ı cowego i pracuj Ģ cych mi ħĻ ni. Zabezpiecza to pokrycie zwi ħ kszonego zapotrzebowania
na tlen mi ħĻ nia sercowego, centralnego układu nerwowego i mi ħĻ ni szkieletowych.
Trening wytrzymało Ļ ciowy mo Ň e mie ę form ħ ci Ģ Ģ lub interwałow Ģ .
Stosowanie rozgrzewki i relaksacji w treningu.
Celem rozgrzewki i relaksuj Ģ cych ę wicze ı ko ı cowych w ramach treningu
wytrzymało Ļ ciowego, zarówno ci Ģ głego, jak i interwałowego, jest przygotowanie do sesji
ę wicze ı – tj. do rozci Ģ gni ħ cia oraz rozgrzania mi ħĻ ni i wi ħ zadeł – oraz zapobieganie
spadkowi ci Ļ nienia t ħ tniczego, który mo Ň e wyst Ģ pi ę po gwałtownym przerwaniu ę wicze ı .
Praktycznym wymiernym efektem treningu fizycznego i regularnej aktywno Ļ ci fizycznej jest
mo Ň liwo Ļę osi Ģ gni ħ cia wi ħ kszych obci ĢŇ e ı maksymalnych przy mniejszej cz ħ stotliwo Ļ ci
rytmu serca na ka Ň dym submaksymalnym poziomie wysiłku. Na taki efekt składa si ħ szereg
korzystnych zmian – zachodz Ģ cych pod wpływem regularnej aktywno Ļ ci ruchowej (treningu
fizycznego) – dotycz Ģ cych serca, naczy ı obwodowych, autonomicznego układu nerwowego
oraz mi ħĻ ni.
5
Zgłoś jeśli naruszono regulamin