Rachunkowość organizacji pożytku publicznego
02.10.2010 r.
Literatura:
Egzamin w formie testu wielokrotnego wyboru
Organizacje pozarządowe – powstawały w pierwszej kolejności w krajach Europy zachodnie (stary skład UE) o rozwiniętej gospodarce rynkowej (głównie USA i UE). Rozwijać się zaczęły w latach 80, kiedy pojawiły się publikacje prawne tj.Ustawa o organizacjach( … ).Ich obszarem działalności jest ochrona zdrowia, pomoc publiczna, kultura i sztuka, wychowanie i edukacja.
Organizacje pozarządowe – organizują cele społeczne, cele społecznie użyteczne. Ich celem nie jest osiąganie zysku, są to organizacje niezyskowne.
Non govermmental (NGO)
Non profit
Voluntary
Social
Welfare (dobroczynne – związane z działalnością kościelną)
Charitable (związane z charytatywną działalnością kościoła)
Third Sector (trzeci sektor)
Organizacjami pozarządowymi są niebędące jednostkami sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia.
Organizacje pozarządowe (fundacje i stowarzyszenia) mogą prowadzić działalność gospodarczą w celu pozyskiwania środków na realizowane cele.
Stowarzyszenie – to taka organizacja pozarządowa, której podstawą działalności jest zasada dobrowolności i samorządności.
Podstawą prawną funkcjonowania stowarzyszeń jest Ustawa z dnia 07.04.1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. Nr 20, poz 104), (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm).
Stowarzyszenie – to dobrowolne, samorządne i trwałe zrzeszenie o celach niezarobkowych, które ma prawo wypowiadać się w sprawach publicznych (art. 1 i 2 – Prawo o stowarzyszeniach).
Dobrowolność – oznacza możliwość tworzenia stowarzyszeń, przystępowania do stowarzyszeń i występowania ze stowarzyszeń.
Samorządność – wyraża się w tym, że decyzje dotyczące stowarzyszenia mogą być podejmowane przez jego organy bądź członków stowarzyszenia. Ingerencja z zewnątrz jest możliwa tylko wówczas jeśli nastąpi naruszenie przepisów Prawa o stowarzyszeniach bądź przepisów statutowych.
Trwałość stowarzyszenia – oznacza stabilność jego funkcjonowania bez względu na zmieniający się skład jego członków.
Niezarobkowy cel – powoduje, że celem stowarzyszenia nie może być działalność zarobkowa oraz przysparzanie członkom korzyści majątkowych.
Warunkiem założenia stowarzyszenia jest wspólna wola co najmniej 15 obywateli Polski bądź cudzoziemców ale zamieszkałych na terenie Polski. Osoby te muszą również posiadać zdolność do czynności prawnych i nie mogą być pozbawione praw publicznych. Osoby zakładające stowarzyszenie muszą opracować statut. Stowarzyszenie może być również założone przez Gminy, wystarczą 2 aby powstało stowarzyszenie.
Grupy (postacie) stowarzyszeń:
1) Stowarzyszenie zwykłe – nie posiada osobowości prawnej
2) Stowarzyszenia, które są osobami prawnymi.
Tylko stowarzyszenie, które posiada osobowość prawną może prowadzić działalność gospodarczą.
Fundacje – są powoływane do życia w celu realizacji społecznie użytecznych i gospodarczo użytecznych zadań.
Ustawa z dnia 06.04.1984 r. o fundacjach (tj. Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 z późn. zm.)
Cechy fundacji:
§ Określenie celów powstania fundacji, którymi są cele społecznie lub gospodarczo użyteczne, zgodnie z podstawowymi interesami państwa.
§ Wskazanie fundatorów, którymi mogą być:
· Osoby fizyczne bez względu na obywatelstwo i miejsce zameldowania
· Osoby prawne, mające siedzibę w kraju bądź zagranicą
§ Posiadanie określonego majątku przeznaczonego na realizację celów fundacji. Na majątek ten mogą składać się:
· Środki pieniężne
· Papiery wartościowe
· Rzeczy ruchome bądź nieruchome oddane fundacji na własność
§ Posiadanie osobowości prawnej, którą uzyskuje się po wpisaniu do rejestru sądowego. Jednym z warunków dokonania wpisu jest przygotowanie statutu fundacji
§ Sprawowanie nad fundacją nadzoru przez Sąd Rejestrowy
Fundacja – to powołana do życia wolą założycieli osoba prawna, która w oparciu o posiadany majątek, pod nadzorem Sądu Rejestrowego w sposób określony w statucie realizuje cele społecznie lub gospodarczo użyteczne.
Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą obok działalności statutowej. Dochód z działalności gospodarczej musi być przeznaczony na realizację zadań statutowych. Działalność gospodarcza ma wspomagać działalność statutową, a nie odwrotnie. Działalność gospodarcza nie może przysparzać członkom korzyści majątkowych.
Działalność pożytku publicznegoUstawa z dnia 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego o wolontariacie (Dz.U. Nr 96, poz. 873) – ustawa ta weszła w życie w 2004 roku
Zakres przedmiotowy Ustawy o działalności pożytku publicznego (jako pierwsza określiła wolontariat). Ustawa ta określa:
1) Zasady prowadzenia działalności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe
2) Zasady uzyskiwania przez organizacje pozarządowe statusu organizacji pożytku publicznego
3) Zasady sprawowania nadzoru nad prowadzeniem działalności pożytku publicznego
4) Warunki wykonywania świadczeń przez wolontariuszy oraz korzystania z tych świadczeń.
Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych.
Sfera zadań publicznych obejmuje zadania w zakresie:
1) Pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej,
2) Działalności charytatywnej
3) Podtrzymywanie tradycji narodowej
4) Działalności na rzecz mniejszości narodowych
5) Ochrony i promocji zdrowia
6) Działania na rzecz osób niepełnosprawnych
7) Promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy
8) Nauki, edukacji, oświaty i wychowania
9) Kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury, tradycji
10) Upowszechniania kultury fizycznej i sportu
11) Ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego
12) Porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałaniu patologiom społecznym
13) Pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, wojen w kraju i zagranicą
Działalność pożytku publicznego nie dotyczy:
1) Partii politycznych
2) Związków zawodowych i organizacji pracodawców
3) Samorządów zawodowych (np. samorząd zrzeszający biegłych rewidentów)
4) Fundacji, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego
5) Fundacji utworzonych przez partie polityczne
Organizacją pożytku publicznego może być organizacja pozarządowa, jeśli (warunki, żeby uzyskać status org. Poż. Publ. I uzyskać przywileje):
1) Prowadzi działalność statutową na rzecz ogółu społęczeństwa lub określonej grupy podmiotów, jeśli grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuacje życiową lub materialną
2) Nie prowadzi działalności gospodarczej albo prowadzi działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji celów statutowych
3) Cały dochód przeznacza na działalność statutową
4) Ma statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, odrębny od organu zarządzającego
5) Organizacja pozarządowa musi prowadzić działalność co najmniej przez 2 lata
Status organizacji pożytku publicznego daje wiele przywilejów:
1) Zwolnienie z podatków i opłat
2) Korzystanie z 1% odpisu podatku dochodowego od osób fizycznych
3) Korzystanie ze środków publicznych w zakresie realizacji zadań publicznych
4) Nabywanie na szczególnych warunkach prawa użytkowania nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego
5) Nieodpłatne informowanie o działalności organizacji pożytku publicznego w publicznym radiu i telewizji
Organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od:
1) Podatku dochodowego od osób prawnych
2) Podatku od nieruchomości
3) Podatku od czynności cywilno-prawnych
4) Opłaty skarbowej
5) Ołat sądowych
w odniesieniu do prowadzonej przez nią działalności pozytku publicznego.
Nadzór nad działalością organizacji pożytku publicznego w zakresie prawidłowości korzystania z uprawnień przez organizacje pożytku publicznego sprawuje Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego – Minister Pracy i Polityki Społecznej – Fedak
09.10.2010 r
Przez działalność statutową rozumie się działalność nie mającą charakteru działalności gospodarczej. Działalność określoną przepisami prawa w tym także statutem danej organizacji.
Statutowa działalność organizacji pozarządowej w części obejmującej działalność pożytku publicznego nie jest działalnością gospodarczą i może być prowadzona w formie odpłatnej bądź nieodpłatnej działalności.
Działalność odpłatna pożytku publicznego prowadzona przez organizację pozarządową stanowi działalność gospodarczą jeżeli:
§ Wynagrodzenie jest w odniesieniu do działalności danego rodzaju wyższe od tego jakie wynika z kalkulacji kosztów tej działalności (odwołanie do kosztów wytworzenia)
§ Średnie miesięczne wynagrodzenie osoby fizycznej z tytułu zatrudnienia przy wykonywaniu statutowej działalności nieodpłatnej oraz odpłatnej przekracza 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw ogłoszonego przez Prezesa GUS za poprzedni rok.
SYSTEM RACHUNKOWOŚCI ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH
§ UoR – 29.09.1994 r. – tj. 2009 r. Dz. U. nr 152 poz. 1223 (eliminujemy rozdział 6 i 7 – te jednostki nie muszą ich stosować)
§ Rozporządzenie Ministra Finansów z 15.11.2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nie prowadzących działalności gospodarczej. Dz. U. nr 137 poz. 1539
Z UoR wynika obowiązek stosowania Nadrzędnych Zasad Rachunkowości.
Organizacje pozarządowe powinny w sposób jasny i rzetelny przedstawiać swoją sytuację majątkową i finansową, ustalać wynik finansowy i w związku z tym przestrzegać następujących Nadrzędnych Zasad Rachunkowości:
§ Kontynuacji działalności,
§ Memoriałowa (skutki ujmuje się w momencie powstania)
§ Ciągłości (porównywalność w czasie oraz porównywalność z innymi jednostkami)
§ Współmierności
§ Ostrożności
§ Istotności
§ Przewagi treści nad formą
Rozporządzenie z 15.11.2001 r. pozwala jednostkom nie prowadzącym dzia...
tygrys6_1986