tworczosc.doc

3

Opracowała: Małgorzata Maj, nauczycielka kształcenia zintegrowanego

Miejsce pracy : Szkoła Podstawowa nr 23 w Szczecinie

Autoryzowała: Iwona Rybeńska, doradca kształcenia zintegrowanego

ROZWIJANIE TWÓRCZYCH POSTAW DZIECI KLAS I-III

           Człowiek jest twórczy, gdy nie ogranicza się do stwierdzania, powtarzania i naśladowania. Człowiek jest twórczy, gdy daje coś od siebie, z siebie.

Lekcje twórczości w kształceniu zintegrowanym mają służyć:

-          budzeniu i rozwijaniu potencjalnych zdolności i umiejętności myślenia twórczego;

-          odkrywaniu własnych możliwości twórczych;

-          stymulowaniu życiowej zaradności oraz przedsiębiorczości.

   Jednak nie może się to odbywać kosztem innych ludzi, ale z uwzględnieniem ich potrzeb i praw osobistych.

                 W kształceniu zintegrowanym szereg zagadnień można realizować stosując  metody twórczego rozwiązywania problemów.

               Dzięki tym metodom dzieci:

·         uczą się dyskutować,

·         łączą wiedzę z doświadczeniem,

·         wyrażają własne poglądy,

·         myślą twórczo,

·         rozwiązują problemy.

                    Szczególnie ważny jest tutaj  proces twórczy i jego znaczenie wychowawcze. Proces ten utożsamiany jest z działalnością kombinatoryczną, co oznacza, że wytwór tego procesu nie musi mieć żadnego znaczenia społecznego, wystarczy, że jest nowy i ma określone znaczenie dla samego ucznia.

Proces rozwiązywania problemów można podzielić na kolejne etapy:

I.                                       Sformułowanie problemu ( pojawia się odczucie trudności, zaciekawienie jest stanem motywacyjnym do rozwiązania problemu).

I.                                       Szczegółowy jego opis i analiza.

II.                                    Ustalenie możliwych rozwiązań problemu.

III.                                 Ocena poszczególnych wariantów.

IV.                                 Zastosowanie wybranego rozwiązania w praktyce.

     Aby zmotywować do pracy wszystkich uczniów należy przestrzegać następujących uwag :

·         Nie wolno Tobie, ani też uczniom krytykować pomysłów.

·         Im większa grupa tym szybciej następuje przejście do pomysłów bardzo oryginalnych.

·         Hałas, śmiech to elementy sprzyjające generowaniu pomysłów.

·         Prowadzącym może być nauczyciel lub uczeń.

·         Stawiaj problemy otwarte, takie, które mogą mieć wiele rozwiązań.

·         Kiedy tworzenie pomysłów wydaje się być wyczerpane- odczekaj chwilę- bo jest to moment na najbardziej twórcze pomysły.

·         Długa lista pomysłów to podstawowy cel twórczego procesu.

·         Zapisuj pomysły w formie podanej przez dzieci.

·         Określ czas zgłoszeń pomysłów.

Przedstawiam przykład zajęć przeprowadzonych w klasie trzeciej z wykorzystaniem metod twórczego rozwiązywania problemów.

TEMAT BLOKU: ZIEMIA ZIELONA WYSPA.

TEMAT DNIA: NA POMOC ZIEMI.

CELE SZCZEGÓŁOWE - UCZEŃ:

-współpracuje w zespole:

-redaguje zdania oznajmujące;

-wypowiada się na zadany temat całymi zdaniami;

-słucha wypowiedzi innych dzieci;

-wykonuje prace plastyczne;

-zna i wymienia sposoby ochrony środowiska;

-rozumie konieczność ochrony środowiska naturalnego.

METODY:

       -praktycznego działania,

       - stymulowania aktywności twórczej- ,, Burza mózgów”;

       -oglądowe;

       -eksponujące.

       FORMY:

        -zbiorowa;

        -grupowa.

ŚRODKI DYDAKTYCZNE:

tekst opowiadania, karty kreatywne, blok rysunkowy, kredki, kartonowe elementy, karta  ewaluacyjna - rakieta.

                                                 Przebieg zajęć

I. Rozgrzewka umysłowa

·         DZIECI SIEDZĄ W KRĘGU, NAUCZYCIEL ZACZYNA OPOWIADANIE.

Mieszkańcy planety Ora-Ora zebrali się na kolejnym posiedzeniu.

Najstarszy wiekiem mieszkaniec planety przemówił do swoich rodaków.

Drodzy Oranie, nasi obserwatorzy donieśli mi, że na planecie Ziemia źle  się dzieje.

Rzeki są zanieczyszczone, giną zwierzęta wodne i lądowe. Wycinane są lasy .

Dymią kominy fabryk i zatruwają atmosferę. W wielu miejscach globu ziemskiego trwają wojny.

Ziemia zmierza ku zagładzie !

Jako  mieszkańcy wspólnego Wszechświata musimy pomóc Ziemianom.

·         KARTY KREATYWNE

-Uczniowie otrzymują po jednej karcie z namalowanymi znakami. Do znaków dorysowują wymyślone elementy. Powstaje planeta Ora-Ora oraz jej mieszkańcy.

       Omawianie powstałych ilustracji.

·         ZABAWA

- Podział uczniów na grupy (według kolorów).Dzieci wymyślają hasło na powitanie kosmitów. Każda grupa prezentuje swoje hasło.

      -Nauczyciel rozdaje uczniom elementy wycięte z kartonu.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Kosmitom zepsuł się pojazd latający . Pomóżcie go ułożyć z elementów, które                                                                                                                                                                                              otrzymaliście.

II. Dostrzeganie, projektowanie oraz rozwiązywanie problemów i zadań                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

·         Sformułowanie problemu do rozwiązania

    Nauczyciel dzieli uczniów na Kosmitów i Ziemian.

           Dzieci w dwóch grupach przygotowują odpowiedzi na pytania.

Pytanie dla Kosmitów

              -W jaki sposób chcecie pomóc Ziemianom?

Pytanie dla Ziemian

               -Co robicie, że na Waszej planecie jest tak brudno?                                                    

·        Wytworzenie pomysłów rozwiązania                                                                                                     

-Nauczyciel spisuje wszystkie pomysły na rozwiązanie podanych problemów.

·         Ocena i analiza pomysłów

Uczniowie otrzymują po cztery punkty ( cenki sklepowe) i przyklejają w tych miejscach gdzie, ich zdaniem rozwiązanie jest najlepsze.

       Dzieci dzielą się opiniami o swoich zadaniach i ich realizacjach. 

          Na podstawie uzyskanych wyników ustalają wnioski .

· Wnioski

Uczniowie środkami malarskimi przygotowują plakaty pt.:  NA RATUNEK ZIEMI, które zostaną zawieszone na korytarzach szkolnych.

III. Podsumowanie – ewaluacja

·         Informacja zwrotna – rakieta

Uczniowie oceniają metody i formy pracy na zajęciach oraz panującą atmosferę .

        W zależności jak podobały im się zajęcia rysują siebie w odpowiednim okienku rakiety.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        

Bibliografia:

Szmidt K.: Porządek i przygoda- lekcje twórczości;

Strzelczak E.: Lekcje twórcze,

Krzyżewska J.: Aktywizujące metody i techniki w edukacji wczesnoszkolnej.