Recreo.doc

Czas wolny, a rekreacja ruchowa.

Michał Dylewicz,

Dziennikarstwo Sportowe gr. I

DSW

„Recreo” oznacza pokrzepić, wzmocnić, przywrócić do życia. Od tego łacińskiego słowa wywodzi się pojęcie „rekreacji”. Współczesne myślenie stawia pojęcie „rekreacji” jako bardzo szerokie i niejednoznaczne:

·        Rekreacja, jako skutek zachowań, realizowanych przez człowieka w czasie wolnym,

·        Rekreacja, jako proces służący regeneracji sił i niwelowaniu zmęczenia,

·        Rekreacja, jako zjawisko społeczno-kulturowe związane z uprawianiem form czynnego wypoczynku.

Jak zacząć uprawiać tzw. „rekreację”? Oprócz „chęci” niezbędny będzie czas w którym zagospodarujemy rekreację, czyli „czas wolny”. Definicję „czasu wolnego” możemy określić dobrem społecznym, wypracowanym przez jednostkę i społeczeństwo dla regeneracji sił fizycznych, i psychicznych po pracy zawodowej lub nauce. Służy rozwijaniu indywidualnych zamiłowań i zainteresowań, w celu zapewnienia kulturalnego wypoczynku i kształtowania bogatszej osobowości jednostki.

Znany nadworny lekarz królów Polskich, Dr Wojciech Oczko zasłynął niegdyś ze słów: „Ruch jest w stanie zastąpić prawie każdy lek, ale wszystkie leki razem wzięte nie zastąpią ruchu”.  Ten wielki polski medyk już w XVI wieku propagował uprawianie kultury fizycznej, widząc korzyści ze sportu dla ciała i ducha. Zalecał takie aktywności fizyczne jak: szermierka, jazda konna, zapasy i tańce.

Jednak czym jest „rekreacja ruchowa”? „Rekreację ruchową” możemy określić mianem „sportu dla każdego”. Nie liczy się wiek, status społeczny itp. Jeżeli zdrowie dopisuje, czas wolny pozwala i odnajdujemy w sobie chęci to możemy rozpocząć „rekreację ruchową”.

Formy rekreacji ruchowej klasyfikujemy ze względu na:

Czas i miejsce, zaangażowanie uczestnika, liczbę uczestników, środowisko przyrodnicze człowieka, porę roku, treści, intensywność wysiłku, stopień trudności technicznej.

Czas i miejsce:

·        w czasie przerw w pracy i nauce,

·        w ośrodku rekreacyjnym,

·        w zakładzie pracy,

·        w naturalnym środowisku

Zaangażowanie uczestnika:

·        Formy konsumpcyjno-spektatorskie

·        Formy aktywne ruchowo-odbiorcze

·        Formy aktywne – twórcze

Liczba uczestników:

·        Formy indywidualne

·        Z partnerem

·        Grupowe kameralne

·        Masowe

Środowisko przyrodnicze człowieka:

v    na i w wodzie

v    w terenie

v    w powietrzu

Pora roku:

v    całoroczne

v    letnie

v    zimowe

Treści:

v    Turystyka

v    Sporty

v    Gimnastyka i ćwiczenia kondycyjno-              sprawnościowe

v    Gry ruchowe sportowe, rekreacyjne i zabawy ruchowe

v    Tańce

v    Zajęcia kulturalne

Intensywność wysiłku:

v    Formy relaksowe

v    Formy średnio intensywne

v    Formy intensywne

Stopień trudności technicznej:

v    Formy łatwe

v    Formy średnio trudne

v    Formy techniczne

Co należy zatem zrobić, aby społeczeństwo uwierzyło w siłę „ruchu”?  Jest możliwość, aby ludzie zmęczeni codziennością uprawiali sport?

1. Uczniowie

Najwięcej wspólnego z „rekreacją ruchową” powinni mieć Ci, którzy posiadają najwięcej „czasu wolnego”. Grupę tą tworzą uczniowie. Po swoich szkolnych obowiązkach posiadają oni od 2 do 6 godzin „czasu wolnego”. Jednak w przypadku tej grupy ten czas nie jest w prawidłowy sposób spożytkowany. Większość z nich nie wykorzystuje tego czasu w sposób aktywny, jest on raczej wykorzystywany w sposób bierny. Być może jest to wina rodziców, którzy nauczyli swoje dzieci złych nawyków. Wracając ze szkoły dzieci i młodzież najczęściej zajmuje miejsce przed telewizorem, bądź przed komputerem. W obydwu tych wynalazkach uczniowie widzą większą możliwość zrelaksowania się, aniżeli w sposób aktywny. Dzisiejsze platformy cyfrowe posiadają w swojej ofercie takie kanały, które nadają seriale lub filmy animowane dla dzieci przez 24 godziny na dobę(np Cartoon Network, Disney Chanel) oraz wiele programów dla młodzieży:

·        Rozrywkowe(np. MTV, VIVA, 4Fun.Tv)

·        Przyrodnicze(np. Animal Planet)

·        Popularnonaukowe(np. Discovery)

Świat Internetu coraz bardziej wciąga młodych ludzi. Większość z nich nie potrafi już sobie wyobrazić życia „offline”. To medium posiada masę rozrywki w sobie m. in.:

·        Łatwa komunikacja pomiędzy użytkownikami

·        Możliwość grania w gry online

·        Możliwość słuchania muzyki(oglądania i słuchania teledysków)

·        Możliwość oglądnia materiałów wideo

·        Możliwość wymiany plików

Jednak Internet ma też wiele wad i jedną z nich jest „uzależnienie”. Zwłaszcza od programów służących do komunikacji z innymi użytkownikami i czatów.

Co trzeba zrobić, aby walczyć z takimi przyzwyczajeniami?

Należy popularyzować pewne wzorce. Za to zadanie powinny odpowiadać szkoły. Oddziaływania pedagogiczne, jakie posiada szkoła, mogą zostać wykorzystane do przedstawienia modeli spędzania czasu wolnego. Należy zaszczepić w uczniach chęć aktywności fizycznej. Umożliwić im sport.

Prawie wszyscy uczniowie posiadają sprzęt sportowy. Takie rzeczy jak piłki, rowery, rakiety tenisowe, sanki, łyżwy, rolki ma większość dzieci. Jednak niektórzy przyznają, że korzystają z tych przyrządów rzadko. Jest też taka grupka osób, która twierdzi, że z żadnych przyrządów nie korzystała.

Dzieci i młodzież są zainteresowani sportem, dzięki sukcesom polskich sportowców. Lubią oglądać programy sportowe i kibicować sportowcom, część z nich chciałaby uprawiać jakąś dyscyplinę sportową. Jednak oferta oświaty jest niewystarczająca i póki co MEN koncentruje swoje starania na zwiększeniu tygodniowych godzin z zajęć Wychowania Fizycznego. Uczniowie są zmuszeni do powszechnie dostępnych sportów, tj. piłka nożna, jazda na rowerze czy koszykówka, które stają się mniej atrakcyjne lub już nie są dla nich atrakcyjne

2. Studenci

Kolejną grupą w społeczeństwie posiadającej dużo „czasu wolnego” jest grupa studentów. Studenci charakteryzują się skłonnością do anty zdrowotnych zachowań. Są otwarci i podatni na zjawiska w różnym stopniu zagrażające zdrowiu człowieka. Jedną z najmocniejszych form tego zjawiska są narkotyki. Narkotyki mogą być zarówno zagrożeniem zdrowotnym, jak moralnym i społecznym. Co 10 student i co 30 studentka deklaruje, że zażywa różnego rodzaju narkotyki. Kolejnym problem wśród młodzieży akademickiej jest alkohol. Nadużywanie napojów alkoholowych prowadzi do wielu chorób, tj. marskość wątroby, czy różnego rodzaju nowotworów. Wśród alkoholi studenci najchętniej sięgają po piwo, a w dalszej kolejności po wino i wódkę. Specyfika środowiska studenckiego sprzyja piciu alkoholu, zwłaszcza w okresie adaptacyjnym studentów. Palenie tytoniu jest także popularną praktyką studentów. Jednakże takie motywy jak względy zdrowotne i finansowe zmuszają studentów do rzucania tego nałogu.

Głównym motywem podejmowania aktywności ruchowej przez studentów

są korzyści zdrowotne oraz chęć odczuwania przyjemności związanej

z aktywnością ruchową. Płeć nie różnicuje głównych motywów. Jedynie chęć utrzymania dobrej figury jest istotnie wyższa u kobiet niż u mężczyzn.

Zdaniem studentów przyczyną małej aktywności ruchowej naszego

społeczeństwa jest lenistwo i brak wolnego czasu, często pozorny. Dla tej grupy społecznej charakterystyczne jest zainteresowanie współzawodnictwem, walką sportową. Dlatego też zajęcia rekreacyjne  powinny zaspokajać doskonalenie siebie pod względem sprawności i umiejętności technicznych, a jednocześnie chęci zmierzenia się, porównania z innymi. Studenci traktują często zajęcia rekreacyjne jako formę rozrywki, przyjemności i wyżycia się ruchowego, a nie jako zabieg higieniczno – zdrowotny, jak to ma miejsce u dorosłych. Młody człowiek pragnie wynieść z zajęć dużo przyjemności, przeżyć przygodę, nauczyć się czegoś nowego i ciekawego.

3. Osoby pracujące

W dzisiejszym, tzw. „szybkim świecie” ludzie nie martwią się o swoje zdrowie czy kondycję fizyczną. Coraz częściej ważniejszym czynnikiem staje się praca. Potrafimy podporządkować wszystkie aspekty życia właśnie pod życie zawodowe.  Charakter pracy może narzucać sposób spędzania wolnego czasu. Ludzie pracujący w tzw. ruchu preferują wypoczynek fizycznie bierny. Składa się na niego: czytelnictwo prasy, oglądanie telewizji, słuchanie radia, praca i zabawa z komputerem itp. Jest to o tyle niewłaściwe, że dla niektórych jest to jedyny sposób spędzenia wolnego czasu. Pod wpływem ćwiczeń fizycznych i ruchu na świeżym powietrzu przyspieszona zostaje przemiana materii, lepsze staje się przyswajanie pokarmów, rozwija się kościec, mięśnie, narządy wewnętrzne. Wychowanie fizyczne i sporty stanowią niezbędny czynnik usuwający ujemne skutki wielogodzinnej pracy. Wpływ racjonalnie uprawianego sportu polega na przystosowaniu się organizmu do pokonywania dużych wysiłków fizycznych możliwie najmniejszym kosztem, czyli do jak najbardziej ekonomicznej pracy. Współczesny, cywilizowany człowiek coraz mniej żyje w kontakcie z przyrodą, która daje najpełniejsze ukojenie, odprężenie fizyczne i psychiczne oraz uspokojenie. Czas pracy i czas wolny powinny dopełniać się i wspólnie kształtować osobowość człowieka. Właściwie organizowany odpoczynek ma wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie, a także na wydajność pracy i współżycie rodzinne.

Tak więc każdy człowiek powinien znaleźć dla siebie jakaś aktywność ruchową, organizowaną np. przez zakład pracy. Coraz częściej jest praktykowane takie zainteresowanie przez firmy w stosunku do swoich pracowników.

Dorośli najczęściej uczestniczą w:

·        Jogging,

·        Tenis,

·        Sporty zespołowe,

·        Pływanie,

·        Jazda na nartach lub snowboardzie,

·        Jazda na rowerze,

·        Taniec

4. Seniorzy

Z danych ogólnopolskich wynika, że ponad 50% badanych seniorów deklaruje potrzebę ruchu, ale tylko 7% osób w wieku 60-64 lat podejmuje regularną aktywność ruchową. Dlaczego tak mało osób starszych zaspokaja swoje potrzeby dotyczące ruchu? Jak przekonać ich, że to najlepsze lekarstwo?

Aktywność fizyczna osób starszych pomaga kontrolować wagę, uśmierza ból wywołany artretyzmem, zmniejsza symptomy niepokoju i depresji. W konsekwencji może sprawić, że nie ...