Prog21.pdf

HISTOLOGIA, EMBRIOLOGIA I CYTOFIZJOLOGIA]

Program nauczania

WYKŁADY

Technika histologiczna:

1. Procedury w histologicznej technice parafinowej i mrożeniowej:

zasady pobierania i utrwalania materiału do badań,

zatapianie wycinków utrwalonych tkanek w parafinie,

sposoby otrzymywania parafinowych skrawków (za pomocą mikrotomu rotacyjnego

i saneczkowego); technika sporządzania skrawków półcienkich i ultracienkich za pomocą

ultramikrotomu.

2 Zasady prawidłowego używania mikroskopu optycznego oraz z różnych typów

zmodyfikowanych mikroskopów optycznych.

Typy mikroskopów elektronowych: transmisyjny i skanujący –technika badania

powierzchni przełomów w metodzie zamrażania i łamania.

Podstawy badań cytochemicznych i histochemicznych (włącznie z reakcjami

histoenzymatycznymi), autoradiograficnych, immunohistochemicznych i hybrydo-

cytochemicznych., hybrydyzacja molekularną

Badania komórek żywych – in vivo i hodowla in vitro , badanie zawiesin komórkowych,

frakcjonowanie struktur komórkowych. Nauczanie praktyczne poprawnej analizy obrazów

mikroskopowych.

Cytologia:

- Ultrastruktura komórki: błona komórkowa, cytoplazma i organelle komórkowe,

transport przez błony komórkowe, receptory błonowe, cykl komórkowy, podział

komórek. Jądro komórkowe – budowa otoczki jądra, struktura chromatyny,

chromosomy, DNA, geny.

Histologia ogólna:

Tkanka nabłonkowa: rozwój; kryteria podziału tkanek; kryteria na podstawie których

wyróżniamy tkankę nabłonkową; kryteria podziału nabłonków; budowa (włącznie

z ultrastrukturalną) i funkcja poszczególnych rodzajów nabłonków; odnowa

i regeneracja nabłonków.

Tkanka łączna (właściwa, chrzęstna i kostna): rozwój; kryteria podziałów;

szczegółowa budowa i funkcja poszczególnych rodzajów tkanki łącznej; typy

komórek występujących w tkance łącznej właściwej, ze szczególnym wyróżnieniem

komórek tucznych, pazmatycznych, tłuszczu brunatnego i układu mononuklearnego.

Krew: rozwój krwi, hematopoeza, skład krwi – w tym szczególną uwagę poświęca się

elementom morfotycznym krwi, ich ultrastrukturze i funkcji.

Tkanka mięśniowa: kryteria jej wyróżnienia i podziału, szczegółowa budowa

histologiczna i ultrastrukturalna oraz funkcja.

- Tkanka nerwowa: szczegóły budowy jej komórek w centralnym i obwodowym

układzie nerwowym wraz ze strukturą komórek glejowych

Embriologia ogólna:

Stadia rozwojowe: okresu przedzarodkowego, zarodkowego i płodowego.

Gametogeneza (spermatogeneza i oogeneza) organizacja wewnętrzna komórki jajowej

i budowa plemnika, regulacja hormonalna spermatogenezy, klasyfikacja komórek jajowych

mechanizmy regulacji cyklu płciowego, procesy związane z zapłodnieniem, w tym

zapłodnienie poza ustrojem kobiety, przebieg bruzdkowania od zygoty do moruli,

wytworzenie blastocysty i mechanizmy jej zagnieżdżenia procesy gastrulacji wczesne

i późne.

Różnicowanie się ektodermy zarodka, mezodermy wewnątrzzarodkowej, entodermy, rozwój

błon płodowych i fałdowanie się zarodka.

Charakterystyka morfologiczna zarodka i płodu.

Szczegółowa budowa, rozwój i funkcja łożyska. Mechanizmy porodu.

Embriologia szczegółowa.

W jej ramach omawiany jest rozwój wszystkich układów narządowych oraz

wyspecjalizowanych grup i typów komórkowych, np. rozproszonych komórek dokrewnych,

komórek krwi i poszczególnych komórek z układu immunologicznego.

Histologia szczegółowa.

Szczegółowa histologiczna struktura poszczególnych układów narządowych (z

uwzględnieniem także ich czynności):

układu krążenia (serce, tętnice, żyły, naczynia włosowate, naczynia limfatyczne);

układu immunologicznego (ukł. Imm.) – [narządy limfatyczne, typy limfocytów i ich

znaczenie jako głównych kom. Ukł. Imm., znaczenie komórek pomocniczych ukł. Imm. (w

tym dendytycznych, fagocytów tzw. ukł. Komórek mononuklearnych, granulocytów krwi,

komórek tucznych), immunoglobuliny, układ dopełniacza, limfokiny, podstawy reakcji

immunologicznych i innych reakcji obronnych organizmu, szczególna rola grasicy]; także

układu gruczołów dokrewnych.

Struktura krwi ze szczególnym uwzględnieniem funkcji i budowy ultrastrukturalnej

wszystkich elementów morfotycznych krwi,

szpiku kostnego;

układu pokarmowego (jama ustna, gardło, przełyk, żołądek, jelita) wraz z jego dużymi

gruczołami (wątroba, ślinianki, trzustka);

układu moczowego (nerka, miedniczki moczowe, moczowód, pęcherz moczowy, cewka

moczowa);

układu płciowego żeńskiego (jajnik, jajowód, macica pochwa, przedsionek pochwy, łożysko);

układu płciowego męskiego (jądro, najądrze, nasieniowód, pęcherzyki nasienne, gruczoł

krokowy, nasienie);

układu oddechowego (przedsionek nosa, jama nosowa wraz z błoną węchową, krtań,

tchawica, oskrzela, pęcherzyki płucne);

skóry wraz z jej tworami dodatkowymi (szczególnie gruczołami – w tym i gruczołem

mlecznym); układu dokrewnego (szyszynka, podwzgórze, przysadka mózgowa, tarczyca,

przytarczyce, nadnercza, ciałka przyzwojowe, wyspy Langerhansa, funkcja dokrewna

grasicy, rozproszony układ komórek dokrewnych, funkcja dokrewna gonad, komórki

i narządy wykazujące nietypową – dodatkową funkcję dokrewną – np.: komórki tłuszczu

żółtego wydzielające leptynę, komórki mioidalne, komórki mioendokrynowe przedsionka

serca, endotelium – szczególnie naczyń włosowatych itp.)

oraz układu nerwowego wraz z narządami zmysłów

Cytofizjologia

Hodowla komórek i tkanek in vitro, zakładanie hodowli diploidalnych

i heteroploidalnych. Mechanizmy wzrostu i różnicowania się komórek. Hybrydyzacja

komórek, fuzja, rozrost, przerost, transformacja komórek, metaplazja, modulacja, c-onkogeny

i v-onkogeny. Starzenie się komórek, apoptoza i martwica.

Mozaikowy model budowy błony komórkowej. Budowa biochemiczna błony

komórkowej i jej funkcja. Receptory błonowe, typy i funkcja kanałów błonowych.

Powierzchnia komórek. Przekazywanie sygnałów przez błonę komórkową. Transport cząstek

i cząsteczek przez błony. Egzocytoza, endocytoza, fagocytoza, pinocytoza, potocytoza,

transcytoza Typy połączeń międzykomórkowych. Biologicznie czynne związki uwalniane

z błon komórkowych (prostaglandyny włącznie z prostacykliną i tromboksanem; leukotrieny

i lipoksyny

Struktura i funkcja cytoplazmy podstawowej, cytoszkieletu komórki, siateczki

śródplazmatycznej szorstkiej i gładkiej, rybosomów i polirybosomów, aparatu Golgiego,

lizosomów i endosomów, peroksysomów, proteasomów, mitochondriów, centrioli, jądra

komórkowego. Energetyka komórki.

Chromatyna, chromosomy, genom i zawarte w nim geny. Kariogram.”Mapowanie

chromosomów człowieka”. Struktura chromosomów w interfazie. Cykl mitotyczny.Mitoza

i mejoza. Komórki poliploidalne. Jąderko i jego funkcja. Mutacje genów i ich przyczyny oraz

zabezpieczenia przed onkogenezą.

Typy receptorów w komórce i ich funkcja. Morfologiczne podstawy syntezy białek

w komórce. Oddziaływanie hormonów, cytokin, prostaglandyn i innych biologicznie

aktywnych substancji.

Szczegóły

odpowiedzi

immunologicznej.

Typy

reakcji

immunologicznych.

Rola antygenów zgodności tkankowej (MHC) w odpowiedzi immunologicznej. Klasy

przeciwciał. Wytwarzanie przeciwciał i genetyczne źródła ich różnorodności. Odpowiedź

immunologiczna humoralna i odpowiedź immunologiczna komórkowa.

Ultrastruktura i funkcja mięśni poprzecznie prążkowanych szkieletowych, mięśnia

sercowego i mięśni gładkich.

Ultrastruktura i funkcja neuronów i synaps. Substancje przekaźnikowe

(neuromediatory), przewodnictwo i przekazywanie bodźców nerwowych.

Zalecane piśmiennictwo:

1. W.Sawicki: Histologia dla studentów medycyny. Wydawnictwo Lekarskie PZWL,

Warszawa, 2000

2. Histologia . H. Ostrowski (red.), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1995

3. Podstawy cytofizjologii. (red.) J. Kawiak, J. Mirecka, M. Olszewska, J. Warchoł, PWN,

Warszawa ,1995

4. H.Bartel: Embriologia dla studentów medycyny . Wydawnictwo Lekarskie PZWL,

Warszawa ,1999

5. M.Zabel: Histologia. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław, 2000

cytofizjologii

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: