Zapalenie kości i szpiku kostnegoOsteomyelitis
Opis / Objawy / Przyczyny / Zapobieganie / Przebieg / PowikłaniaBadania / Leczenie / Leczenie operacyjne / Zobacz także
Opis
Jest to stan zapalny tkanki kostnej i szpiku kostnego. Choroba może dotyczyć każdej kości w organizmie. U dzieci zapalenie występuje najczęściej w obrębie kości udowej, piszczelowej, ramieniowej oraz promieniowej (przedramię). U dorosłych zwykle dotyczy kości miednicy lub kręgosłupa. Choroba może pojawić się w każdym wieku, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, ale częściej występuje u dzieci w okresie szybkiego wzrostu organizmu (5 do 14 lat), szczególnie u chłopców.
powrót
Najczęstsze dolegliwości i objawy
· Gorączka – czasami jako jedyny objaw
· Ból, obrzęk, zaczerwienienie, ocieplenie i tkliwość tkanek ponad ogniskiem zapalenia kości, szczególnie podczas ruchu kończyną. Okoliczne stawy, a szczególnie kolano, mogą również być obrzmiałe, zaczerwienione i ciepłe
· U małych dzieci, które jeszcze nie mówią, objawami bólu są niechęć do poruszania chorą kończyną, unikanie chodzenia, utykanie oraz płacz przy dotykaniu i poruszaniu chorą kończyną
· Ropny wyciek z przetoki, bez gorączki i bólu – tylko w przypadku przewlekłego zapalenia kości
· Złe ogólne samopoczucie Szybkiego kontaktu z lekarzem wymaga:
· Wystąpienie objawów mogących świadczyć o zapaleniu kości, szczególnie u dziecka
· Pojawienie się podczas leczenia ropnia ropnego wycieku z przetoki ponad zakażoną kością, gorączki lub silnego bólu
· Wystąpienie nowych, nieznanych objawów, co może świadczyć o ubocznych efektach stosowanych leków
Przyczyny
Przyczyną choroby jest zakażenie kości przez bakterie, najczęściej przez gronkowce. Bakterie dostają się do kości wraz z krążącą krwią w przypadku:
· Złamań otwartych (pierwotnie zakażonych) lub innych urazów
· Czyraków, ropni lub uszkodzeń skóry
· Zapalenia ucha środkowego
· Zapalenia płuc Czynniki sprzyjające zachorowaniu
· Choroby przebiegające ze spadkiem odporności
· Cukrzyca
· Endoprotezy stawów
· Dożylne podawanie leków
· Bardzo szybkie wzrost w dzieciństwie
Sposoby zapobiegania
Leczenie wszystkich zakażeń bakteryjnych organizmu, aby zapobiec przedostaniu się bakterii do kości.
Przewidywany przebieg choroby
Zapalenie kości i szpiku zwykle można wyleczyć pod warunkiem wczesnego rozpoznania i rozpoczęcia właściwego, agresywnego leczenia.
Możliwe powikłania
· Ropień i przetoka ropna na skórze, która może się nie zagoić do czasu wyleczenia zapalenia kości
· Obluzowanie implantu ortopedycznego i konieczność jego usunięcia
· Złamanie zmienionej zapalnie kości
· Zesztywnienie okolicznych stawów (rzadko)
· Amputacja kończyny w wyniku upośledzenia krążenia krwi w kończynie lub rozwoju zakażenia zgorzelinowego (gangrena)
Badania dodatkowe
Zwykle wykonuje się badania laboratoryjne jak: morfologia krwi i rozmaz krwi, OB, posiew krwi i posiew ropy. Konieczne może być badanie izotopowe kości - scyntygrafia, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. Zdjęcia rentgenowskie chorej okolicy często nie wykazują zmian w pierwszych 2-3 tygodniach choroby.
Cele leczenia
Celem leczenia jest zlikwidowanie procesu zapalnego kości, gdyż tylko to chroni przed poważnymi powikłaniami i przejściem zapalenia w proces przewlekły, czasem niemożliwy do wyleczenia.
Leczenie
Zalecenia ogólne
· Schorzenie wymaga bezwzględnie stałej kontroli lekarskiej
· Pobyt w szpitalu może być konieczny w celu operacyjnego usunięcia fragmentów zakażonej kości i dożylnego podawania dużych dawek antybiotyków
· Czasami zachodzi konieczność usunięcia wcześniej wszczepionych implantów (np. endoprotez stawów)
· Chora kończyna powinna być ułożona poziomo lub lekko uniesiona
· Zaleca się wykonywanie ćwiczeń zdrowymi kończynami, szczególnie podczas dłuższego pobytu w łóżku
· Leżenie w łóżku jest wskazane do czasu ustąpienia objawów choroby
· Powrót do normalnej aktywności następuje stopniowo, ściśle według zaleceń lekarza
· Leczenie nie wymaga stosowania specjalnej diety. Posiłki powinny być zróżnicowane, bogate w witaminy i mikroelementy. Leczenie farmakologicznePodstawowym lekiem są antybiotyki, które dawniej podawane były wyłącznie dożylnie. Obecnie nowoczesne antybiotyki mogą być podawane doustnie lub w zastrzykach domięśniowych. Antybiotyki stosuje się długotrwale, czasami nawet 8-10 tygodni. Zwykle istnieje konieczność stosowania leków przeciwbólowych.
Leczenie operacyjne
W trakcie leczenia często istnieje konieczność interwencji chirurgicznej. Polega ona na usunięciu zakażonych fragmentów kości lub metalowych implantów z kości, drenażu zakażonej kości oraz miejscowym zastosowaniu specjalnych preparatów antybiotykowych.
zbyszekzk