bash.pdf

Powloka Bash

Pawel Bielecki

13 stycznia 2004

Spis tresci

1 Wprowadzenie.

2 Uruchamianie powloki.

3 Wprowadzenie polecen

4 Edytowanie Linii polecen. 3

4.1 Operacje na pojedynczych znakach. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

4.2 Poruszanie si e po linii. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

5 Uzupelnianie Polecen.

6 Historia polecen.

7 Aliasy.

8 Skrypty Bash. 6

8.1 Zmienne programowe(ang. program variables) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6

8.2 Zmienne specjalne (ang. special variables, special parameters) . . . . . . . . . . . . . 7

8.3 Zmienne srodowiskowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7

8.4 Instrukcja warunkowa if . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8

8.5 Instrukcja case . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

8.6 Petla for . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

8.7 Petla select . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10

8.8 Petla while . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

8.9 Petla until . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

8.10 Funkcje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12

8.11 Interpretacja wyrazen arytmetycznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

8.12 Polecenie let . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

1 Wprowadzenie.

Powloka shell to program, ktory przyjmuje polecenia uzytkownikow i uruchamia inne programy.

Kiedy uzytkownik si e zaloguje, pierwsz a widzian a przez niego rzecz a jest zgloszenie si e powloki (shell

prompt). Dost epnych jest wiele roznych powlok dla Linuxa (na przyklad Kerna, Bourne'a, csh, tcsh);

ta ktora jest uruchamia si e po zalogowaniu, jest okreslona jego wpisem w pliku /etc/passwd.

Bush to skrot od Broune Again Shell, co wi aze si e z faktem, ze powloka ta jest wzorowana na

innej powloce, a mianowicie powloce Bourne. Wszystkie wbudowane polecenia powloki Bourne'a s a

dost epne takze w Bashu.

2 Uruchamianie powloki.

Powloki s a zwykle wywolywane podczas logowania uzytkowania. Program loguj acy sprawdza w pliku

/etc/passwd, jak a powloke przypisal danemu uzytkownikowi administrator systemu. Jezeli nie jest to

Bash, mozna wywolac program bash z innej powloki, wpisuj ac /bin/bash w linii polecen. Mozna uzyc

nast epuj acych metod:

- norc - Nie odczytuje plikow inicjacyjnych/.bashre w przypadku wywolania interaktywnej

powloki.

- rcle nazwa pliku { Wykonuje polecenie ze wskazanego pliku.

- noprole { Nie wczytuje systemowego pliku startowego /etc/prole ani zadnego osobistego pliku.

- version { Wyswietla informacje o wersji.

- login { Sprawi, ze powloka dziala tak jak gdyby zostala bezposrednio wywolana przez program

3 Wprowadzenie polecen

Pierwszy kontakt z bash nast epuje podczas normalnego wprowadzania polecen. Bash wspomaga nas

duz a liczb a skrotow klawiaturowych i klawiszy specjalnych. W szczegolnosci mozna uzywac klaw-

iszy kursora [w gore] i [w dol] do powtornego wykonywania najcz esciej wprowadzanych polecen, co

oszcz edza wiele mozolnego wpisywania. Po wylogowaniu si e z powloki, ostatnio uzywane polecenia

zostan a zapisane w pliku i w ten sposob b ed a dost epne podczas nast epnej sesji (jezeli pracujemy pod

t a sam a nazw a uzytkownika na kilku terminalach, tylko polecenia jednego z tych terminali b ed a za-

chowane). Wiersze polecen mog a byc edytowane w ten sam sposob jak w edytorze tekstowym, mozna

wstawiac i usuwac znaki w dowolnym miejscu. Mapowanie klawiatury w bash jest niemal calkowicie

kongurowalne. W szczegolnosci mozna przypisywac swoje wlasne polecenia do klawiszy specjalnych

(takich jak klawisze funkcyjne i klawisze kursora). Poza tym mozna przel aczac si e pomi edzy try-

bami emacs oraz vi. Dlatego dla wszystkich podstawowych polecen edycji odnosz a si e te same skroty

klawiaturowe, co w wybranym edytorze. Zazwyczaj standardowym ustawieniem jest emacs.

4 Edytowanie Linii polecen.

Wpisuj ac z klawiatury polecenia powloki, korzysta si e w istocie z prostego, liniowego miniedytora,

nieco podobnego do edytora DOSKEYS pod MS-DOS. Bush zawiera bardo duzo sekwencji znakow,

sluz acych do edytowania linii polecenia.

4.1 Operacje na pojedynczych znakach.

< Ctrl > -b lub Strzalka w prawo Przesuwa kursor o jeden znak w tyl.

< Ctrl > -f lub Strzalka w lewo Przesuwa kursor o jeden znak w przod.

< Del > Usuwa znak na lewo o kursora.

< Ctrl > - d Usuwa znak pod kursorem.

< Ctrl > - u Cofa ostatnio dokonan a zmian e (usuwa ostatnio wpisany

znak).

4.2 Poruszanie si e po linii.

< Ctrl > -a Przesuwa kursor na pocz atek lini.

< Ctrl > -e Przesuwa kursor na koniec linii.

< Meta > -f Przesuwa kursor o jedno slowo w przod.

< Meta > -b Przesuwa kursor o jedno slowo w tyl.

< Ctrl > -l Czysci ekran i wyswietla na gorze biez ac a lini e.

< Ctrl > -k Usuwa tekst od pozycji kursora do konca linii.

< Meta > -d Usuwa tekst od pozycji kursora do konca biez acego slowa, jesli kursor

znajduje si e w srodku slowa to tekst do do konca nast epnego slowa.

< Meta > -del Usuwa tekst od pozycji kursora do pocz atku biez acego slowa, a jesli kursor jest

mi edzy slowami { do pocz atku poprzedniego slowa.

<Ctrl>-y Wstawia ostatnio usuni ete slowo w miejsce kursora.

Oprocz sekwencji klawiszy pozwalaj acych edytowac lini e polecenia, powloka interpretuje tez kilka

innych sekwencji, ktore steruj a wykonaniem aktualnie aktywnego programu.

[Ctr1+C] Wysyla sygnal przerwania do aktualnie wykonywanego polecenia, co z

reguly powoduje, ze odpowiedni proces zostaje zakonczony.

[Ctr1+D] Wysyla znak konca pliku do aktualnie wykonywanego polecenia uzyj

tej sekwencji do zakonczenia wprowadzania danych z klawiatury.

[Ctr1+Z]

5 Uzupelnianie Polecen.

Dokanczanie polecen jest bardzo wygodn a i przyspieszaj ac a prac e opcji powloki Bash. Dzi eki niej

nie musimy juz wpisywac pelnej nazwy programu (sciezki do katalogu, pliku itp.) lub znac jego

dokladnej nazwy. Wystarczy, ze wpiszemy jego pierwsz a literke i wcisniemy klawisz TAB. Wtedy

Linux sprobuje wyszukac wszystkie dost epne programy, katalogi, pliki, ktorych pierwsza litera nazwy

Wstrzymuje (czasowo) wykonywanie aktualnie aktywnego programu.

odpowiada wpisanej przez nas. Jesli wi ecej programow zaczyna si e na t e sam znak powloka wylis-

tuje nam ich nazwy i poinformuje nas za pomoc a brz eczyka, ze nalezy podac dodatkowe informacje.

Dzieje si e to zazwyczaj, gdy podamy tylko jedn a, b adz dwie pierwsze litery, ale juz np. wpisanie mut

i wcisni ecie TAB, najprawdopodobniej spowoduje poprawne dokonczenie nazwy programu na mutt !

Jesli wpiszemy nazw e z bl edem np. mot, ktore nie ma odniesienia w rzeczywistosci i nacisniemy TAB

interpreter poinformuje nas o bl edzie wydaj ac z brz eczyka systemowego charakterystyczny dzwi ek.

Jest to dla nas sygnal, ze cos jest nie w porz adku i nalezy poprawic.

Spis najcz esciej uzywanych polecen uzupelniaj acych:

<TAB> Probuje uzupelnic tekst znajduj acy si e przed kursorem.

< Meta > -? Wyswietla mozliwe uzupelniania tekstu znajduj acego si e pod kursorem.

< Ctrl > -x- < Ctrl > -r Wczytuje zawartosc pliku inicjacyjnego i uwzgl ednia wszystkie

znajduj ace si e tam powi azania i przypisania zmiennych.

< Esc > Sprawia, ze nast epny znak b edzie traktowany tak, jakby zostal nacisni ety

razem z klawiszem < Meta > .

< Meta > - r Cofa wszystkie modykacje biez acej linii.

< Ctrl > - Przyrostowe cofanie zmian, zapami etywane oddzielnie dla kazdej linii.

6 Historia polecen.

Bash zapami etuje wydane przez uzytkownika polecenia. Dzi eki temu za pomoc a klawiszy kursora

(gora - dol), mozemy szybko przywolac polecenie, ktore juz wczesniej wydalismy. Jest to szczegolnie

przydatne, gdy w bardzo skomplikowanym poleceniu zmieniamy np. tylko nazw e pliku, na ktorym

ma zostac wykonane, a cala skladnia polecenia nie ulega modykacjom. Lista wydanych przez nas

polecen jest ladowana z pliku historii, ktory domyslnie nosi nazw e .bash history. Parametry nazwy

pliku historii oraz ilosci przechowywanych w nim ostatnio wydanych polecen ustalaj a zmienne HIST-

FILE oraz HISTSIZE. W tym miejscu warto zaznaczyc, ze w wielu dystrybucjach Linuksa zmienna

HISTSIZE ma wartosc 1000 co powoduje, ze w pliku .bash history zapisywanych jest 1000 wydanych

ostatnio polecen.

<Enter> Przyjmuje linie niezaleznie od polozenia kursora.

< Ctrl > -p lub Strzalka do gory Przechodzi w gor e listy historii.

< Ctrl > -n lub Strzalka do dolu Przechodzi w dol listy historii.

< Meta > - < Przechodzi do pierwszej linii historii.

< Meta > - > Przechodzi do ostatniej linii historii.

< Ctrl > -r Przeszukuj w tyl, zaczynaj ac od biez acej linii i w razie potrzeby poruszaj ac si e

w gor e listy historii.

<Ctrl>-s Przeszukuj w przod, zaczynaj ac od biez acej linii i w razie potrzeby poruszaj ac

si e w dol listy historii.

< Meta > -p Szuka calego wpisanego slowa w tyl, zaczynaj ac od biez acej linii i w razie

potrzeby poruszaj ac si e w gor e listy historii.

< Meta > -n Szuka calego wpisanego slowa w przod, zaczynaj ac od biez acej linii i w razie

potrzeby poruszaj ac si e w gor e listy historii.

< Meta > - < Ctrl > -y Wstawia argument poprzedniego polecenia.

< Meta > -. Lub < Meta > - Wstawia ostatni argument poprzedniego polecenia.

Istnieje tez metoda innego dost epu do historii polecen:

! Zaczyna podstawianie polecen z historii.

!! Jest to synonim zapisu !-1.

!n Oznacza n-t a linie polecenia.

!-n Oznacza polecenie odlegle o n linii w tyl.

!lancuch Oznacza pierwsze z uprzednio wydanych polecen zaczynaj acych si e od lancuch.

!?lancuch[?] Oznacza pierwsze z uprzednio wydanych polecen zawieraj acych lancuch.

!# Oznacza cal a linie polecenia wpisan a do tej pory.

Oprocz tych polecen istniej polecenie history, ktore wyswietla listing historii polecen.

history [N] [[-w {r {a {n] [ Nazwa pliku]]

-w Zapisuje biez ac a histori e w pliku historii.

-r Wczytuje plik historii i wypelnia list e historii jego zawartosci a.

-a Dodaje nowe linie historii.

-n Wczytuje linie historii jeszcze nie odczytane z pliku historii i umieszcza je na liscie

historii.

7 Aliasy.

Aliasy to mechanizm powloki, ktory umozliwia utworzenie skroconych wersji cz esto uzywanych pole-

cen. Aliasy tworzy si e, wpisuj ac slowo " alias", sekwencj e znakow, ktora b edzie nowym aliasem, znak

rownosci, a wreszcie wartosci, do ktorej alias b edzie rozwijany.

Alias [Nazwa[=wartosc]...]

Bez argumentow wyswietla aktualn a list e aliasow. W innym przypadku deniuje alias. Kiedy zostanie

wpisana

" wartosc" i wykonuje

" wartosc" jako polecenie.

Alias [-a][nazwa]

Usuwa okreslon a nazwe z list aliasow. Opcja {a powoduje usuni ecie wszystkich aliasow.

Przyklady:

alias rm='rm -i'

alias cp='cp -i'

" nazwa" , bash zmienia j a na

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: