CZYNNOŚCI PROCESOWE
Decyzja procesowa- rozstrzygnięcie, kierunek postępowania jaki podejmuje organ procesowy. Dzieli się na :
-prokuratorskie:
1. Postanowienia (o wszczęciu postępowania, powołaniu biegłego)
2. Zarządzenia
3. Polecenia
-sądowe:
1. Orzeczenia: czyli postanowienia(wydawane w przypadkach kiedy przepisy nie wymagają wydania wyroku) oraz wyroki(kończy merytorycznie sprawę)
2. Postanowienie, jeżeli ustawa nie wymaga wydania wyroku
3. Wyrok( kończy merytorycznie sprawę)
4. Zarządzenie, jeżeli ustawa nie wymaga postanowienia
5. Polecenie , jeżeli nie wymaga zarządzenia
Warunki skuteczności czynności procesowych:
o Przeprowadzona zgodnie z normami postępowania karnego
o Dokonana przez uprawniony podmiot w związku z toczącym się postępowaniem
o Dokonana we właściwym czasie i miejscu
o Odpowiednio udokumentowania
o Dokonana w odpowiedniej formie
o Dokonana w odpowiednim terminie i kolejności
Podstawę wszelkiego rozstrzygnięcia może stanowic tylko całokształt okoliczności, które miały wpływ na dane wydarzenie.
Sąd wydaje orzeczenie na rozprawie, bądź posiedzeniu jedynie w przypadku wniosku o warunkowe umorzenie postępowania.
Co do zasady w rozprawie strony biorą udział, w posiedzeniu nie tylko ze względu na ochronę ich praw i interesów, może być również posiedzenie bez udziału stron.
Przed wydaniem orzeczenia na posiedzeniu sąd może dokonać badania okoliczności faktycznych. Wówczas dokonuje tego cały skład sądu lub wyznacza jednego sędziego ze składu orzekającego. Jest to rozpatrywanie wniosku prokuratora o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Wówczas konieczne jest uprawdopodobnienie że dana osoba jest sprawcą czynu.
Uzasadnienie do wyroków sąd wydaje ustnie, a na wniosek strony w terminie 7 dni od wydania wyroku pisemnie. Uzupełnienia i sprostowania wyroku wydaje się w formie zarządzenia. Orzeczenie na rozprawie wydaje się ustnie do protokołu. Wydanie orzeczenie lub zarządzenie wydane poza rozprawą doręcza się prokuratorowi stronom i innym podmiotom nie uczestniczącym w postępowaniu jeżeli przysługuje im środek odwoławczy. W przypadku rozprawy przeprowadzanej z wyłączeniem jawności orzeczenie jest jawne zaś uzasadnienie z wyłączeniem jawności.
Niektóre postanowienia wymagają uzasadnienia inne nie, a inne tylko na wniosek stron. Postanowienie o wszczęciu postępowania, powołaniu biegłego wymagają uzasadnienia. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów uzasadniane na wniosek. Orzeczenie wydane na rozprawie ogłasza się ustnie do protokołu rozprawy. Jeżeli sprawę rozpoznano z wyłączeniem jawności ogłoszenie wyroku jest jawne , uzasadnienie z wyłączeniem jawności. Sprostowanie orzeczenia lub jego uzasadnienia w drodze sprostowania, przy zarządzeniu w drodze postanowienia. W przypadku zarządzenia w drodze zarządzenia.
Narady i głosowania
Po zakończeniu przewodu sądowego sąd udaje się na naradę. Jej przebieg i głosowanie jest tajne bezwzględnie(bezwzględny zakaz dowodowy). Uczestniczą w niej ławnicy i sędziowie, a także jeżeli uzna za konieczne to przewodniczący bez prawa głosu protokolant. Głosują najpierw najmłodszy ławnik później sędziowe wg starszeństwa służbowego, na końcu przewodniczący składu. Jeżeli w składzie orzekającym jest sędzia sprawozdawca ( zapoznał się z cała sprawą i najlepiej zna materiał) to głosuje on jako pierwszy. Odrębne jest głosowanie co do winy i kwalifikacji czynu i co do kary. Orzeka większość głosów, jeżeli nie ma większości głosów zdanie najmniej korzystne dla oskarżonego dołączane jest do zdania najkorzystniejszego. Sędzia ma votum separatum( zdanie odrębne) ma obowiązek podpisania protokołu i orzeczenie, może jednak zgłosić zdanie odrębne, które musi właściwie umotywować. Jest to tak zawne votum separatum
Porządek czynności procesowych
Strony mogą składać wnioski do protokołu bądź na piśmie, także w trakcie przerwy w rozprawie. O wniosku jednej strony zawiadamiania jest druga strona w tym o jej czasie i miejscu. Gdy osoba uprawniona nie stawi się , a brak jest dowodu, że została powiadomiona, bądź nie stawienia się z powodu klęski żywiołowej to czynności procesowej nie przeprowadza się. Usprawiedliwiona nieobecność z powodu choroby wymaga zaświadczenia wydanego przez uprawnionego lekarza. W razie niestawiennictwa strony, obrońcy, pełnomocnika czynności procesowej nie przeprowadza się. Gdy strona ma więcej niż jednego obrońcę, to w razie stawienia się np. tylko jednego strona musi wyrazić zgodę, by rozprawa była w danym dniu przeprowadzona. Co do zasady wg treści złożonego oświadczenia ocenia się czynność procesową:
-niewłaściwe oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia jej znaczenia prawnego
-organ procesowy obowiązany jest badać treść
Pismo procesowe to oznaczenie organu oraz sprawy, której dotyczy. Zawiera : oznaczenie osoby wnoszącej, treść i uzasadnienie, datę oraz podpis. Braki można usunąć w ciągu 7 dni. Gdy uzupełnienie braków zostanie dokonane uznaje się, że pismo wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. Gdy wnioskodawca nie złożył podpisu , organ zaznacza w protokole przyczynę braku podpisu.
Protokoły:
Art. 143
W postępowaniu przygotowawczym protokół oddzielny. Oględziny osoby, miejsca, rzeczy. W postępowaniu jurysdykcyjnym treść zapisywana jest w protokole rozprawy. Uzupełnianie protokołu, może być przez stenografowanie, można utrwalać dźwięki i obraz, musi być to w protokole , uprzedzenie strony.
Zawiera:
-oznaczenie czynności
-przebieg czynności
-złożone oświadczenia
-wydane postanowienia i zarządzenia
-inne okoliczności ważne dla prowadzonej czynności
-podpisy
Protokołu nie można zastępować zapiskami, notatkami
Terminy procesowe:
-zawite- określone w dniach, tygodniach, latach, a czynności wykonane po jego upływie sa bezskuteczne, ale termin jest przywracalny (jeżeli nie dotrzymanie terminu było niezależne od podmiotu, a w ciągu 7 dniu od ustania przyczyny podmiot uprawniony złoży wniosek o jego przywrócenie. Do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego zaczynałby się termin.
-prekluzyjne- oznaczony określoną czynnością np. do czasu zakończenia 1 przesłuchania na rozprawie głównej. Nie można tego terminu przywrócić, bo dana czynność się rozpoczęła.
-instrukcyjne- terminy ogólne, które nie są bezwzględnie wiążące , najczęściej dotyczą wydania opinii przez biegłego np. niezwłocznie. SN uważa, że nie jest to termin : termin orientacyjny, gdy termin przekroczony nieznacznie nie powoduje żadnych skutków, gdy dłużej organ czeka lub poszukuje innego biegłego i równocześnie zrezygnować z usług biegłego lub nałożyć na niego karę porządkową w wysokości do 20 tys. zł.
Termin jest zachowany jeżeli zachowane są przesłanki: art. 124. złożenie w placówce konsularnej w polskim urzędzie pocztowym u dowódcy w przypadku żołnierza u kapitan w przypadku marynarza
semestr II
Wykład 1
Dowód- każdy dopuszczalny przez prawo karne procesowe środek służący do ustalenia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowód musi służyć pomocą organowi procesowemu w podjęciu właściwej decyzji.
Znaczenie słowa dowód wg Murzynowskiego:
1. Źródło dowodowe- podmiot bądź przedmiot, z którego organ procesowy czerpie informacje lub wiadomości wyróżnienie dokonane przez prof. kulickiego
*osobowe źródło dowodowe- świadek( informacja ze zdarzenia), podejrzany (informacja ze zdarzenia), biegły( informacja z rzeczowych źródeł dowodowy-przedmiot, narzędzie). Z osobowych źródeł dowodowych czerpiemy informacje, z rzeczowych wiadomości. Tylko biegły posiada wiedzę specjalną, nie organ procesowy. Zatem rzeczowe źródło dowodowe podlega interpretacji.
2. Środek dowodowy- w przypadku np. zeznań świadka – same zeznania w postaci materialnej: protokół przesłuchania, nagranie, w innych przypadkach wyniki ekspertyzy, opinie biegłego.
3. Fakt dowodowy- zdarzenie, z którego uzyskano dowód np. przesłuchanie.
4. Dowód jako czynność procesowa – przeprowadzenie dowodu
5. Dowód jako dowodzenie- jako proces, tj. skomplikowana czynność , dowodzenie na podstawie opinia biegłego , przedstawionych dowodów
6. Ostateczny wynik procesu myślowego- wynik rozumowania logicznego
7. Dowód jako cały materiał dowodowy zebrany w sprawie
Uprawdopodobnienie- bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa , ale jeszcze nie pewność, że dana osoba popełniła przestępstwo. Instancyjność pozwala na eliminowanie pomyłek sądowych.
Rodzaje dowodów:
· Bezpośrednie- dotyczą faktu głównego, np. świadkowie samego czynu
· Pośrednie- dotyczą faktu ubocznego, np. wynik badania śladów kryminalistycznych( każda zmiana w otaczającej rzeczywistości obiektywnej), opinia biegłego
· Pierwotne- podstawowe, np. naoczny świadek
· Pochodne- świadek słyszał jak inna osoba coś relacjonowała
· Osobowe
· Rzeczowe
· Obciążające , wskazujące na popełnienie czynu przez daną osobę
· Odciążające
· Ustne
· Pisemne
· Zasadnicze
· Przeciwdowody np. alibi
· Dowód naukowy i inne dowody ( te, które nie wynikają z badań naukowych)
Dowód naukowy to dowód z opinii biegłego, ekspertyzy, badań naukowych
Rys historyczny:
-Egipt
-Mezopotamia początki istnienia biegłych
-Rzym(wśród lekarzy)
-średniowiecze- medyk(jako pomocnik)
-1532 Carolina- na jej podstawie książka ,,Postępek sądu wokoło karania na gardle’’- wskazanie co do oględzin ran (lekarz), zwłok (woźny)
-w prawie rosyjskim uważano, że sędzią powinien być naukowiec, nie prawnik
-E. Locard- dowód naukowy to zawsze dowód bezstronny, a opinia biegłego to przetworzenie obiektywnych dowodów na subiektywną opinię
-1910- sprawa Dreifusa: wynik badań 4 biegłych 2:2- odwołano się do Berthleja i on przychylił się do opinii obwiniającej.
Wykład 2
Proces amerykański posiada najszerszy katalog dowodów.
Standardy uznania dowodu naukowego w amerykańskim postępowaniu karnym:
1.Standard Freia z 1923r.-,,powszechnia akceptowany’’- może być dopuszczony, jako dowód naukowy, jeżeli jest on powszechnie akceptowany przez środowisko naukowe
2.Federalne Reguły Dowodowe- uchwalone przez Kongres w 1975r.
-jeżeli chcemy powołać biegłego, możemy go przesłuchać, gdy fakty są wiarygodne i pewne, a opinia musi być wydana na podstawie wiarygodnych i pewnych metod (standard Freia), musi być relewantny(stosowany) a wiec wynikać z okoliczności i musi być przeprowadzony przez eksperta danej dziedziny naukowej.
3.Standard Daubertha(lek vandektil- lek uspokajający powodujący uszkodzenie płodu)
-czy proponowana przez eksperta metoda, technika jest sprawdzalna (intrasubiektywna – badacz w takich samych warunkach ten sam wynik, intersubiektywna- różni badacze w tych samych warunkach otrzymają ten sam wynik)
-czy dana metoda była sprawdzana
-czy była przedmiotem badań naukowych, lub opublikowana w prasie
-czy w stosowanej metodzie znany jest potencjał błędu(procent błędu- to iloraz ogólnej ilości wykonywanych badań i ilości błędnych badań, zatem można mówić tylko o błędzie człowieka).
-czy istnieją standardy(algorytm postępowania) użycia danej metody
-czy dana metoda ma powszechną akceptację w środowisku
Standardy w polskim postępowaniu karnym:
- czy dana metoda była recenzowana
-czy była publikowana
-czy można wyliczyć wartość diagnostyczną danej metody
-czy istnieje opracowana metodyka przeprowadzania danej metody
1.Faza aprioryczna:
-musi nastąpić stwierdzenie przez organ procesowy konieczność przeprowadzenia i wykorzystania wiedzy specjalistycznej
-wydanie postanowienia o powołaniu biegłego art. 194,96 97
-specjalista wydaje opinię, którą otrzymuje organ procesowy art. 200
2. Faza aposterioryczna
-organ procesowy dokonuje swobodnej oceny opinii art.7
*z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania
*wskazań wiedzy
*doświadczenia życiowego
-ocena szczegółowa (czy opinia spełnia wymogi art. 201)
*pełna
*jasna kodeksowe błędy opinii
*niesprzeczna
-przyjmuje fakt dowodowy uwzględniając go w wyrokowaniu
-zawsze istnieje możliwość kontroli przez Sąd II Instancji
Zakazy dowodowe:
Zakazy dowodowe to normy zabraniające przeprowadzenia dowodów w określonych warunkach lub stwarzając ograniczenia w pozyskiwaniu dowodów.
Rodzaje zakazów dowodowych:
-zupełne – absolutnie nie wolno przeprowadzać dowodu, a dowód przeprowadzony jest bezskuteczny
-niezupełne- w pewnych warunkach można je przeprowadzić
I. Zakazy zupełne to:
1. Zakaz dowodzenia prawa lub stosunku prawnego wbrew konstytutywnemu rozstrzygnięciu innego sądu art.8
2. Zakaz dowodzenia przebiegu narady i głosowania art. 108
3. Z. dowodzenia zasadności lub bezzasadności uprzedniego prawomocnego skazania, jako okoliczności decydującej o powrocie do przestępstwa
4. Z. wykorzystywania i odtwarzania uprzednio złożonych zeznań osoby, która następnie skorzystała z prawa odmowy składania zeznań albo została zwolniona z tego prawa art. 186
5. Z. przeprowadzania jakiejkolwiek czynności dowodowej zmierzającej do ujawnienia okoliczności objęcia świadka koronnego i osób mu najbliższych ochroną osobistą i pomocą w postaci zmiany miejsca pobytu, zatrzymania i wydania nowych dokumentów.
II. Zakazy niezupełne:
-bezwzględne
1. Zakaz przesłuchania w charakterze świadka:
-obrońcy, co do faktu, którego dowiedział się udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę art. 178
-w charakterze świadka duchownego, co do faktów, o których dowiedział się podczas spowiedzi
-osoby zobowiązanej do zachowania tajemnicy w zakresie zdrowia psychicznego oraz okoliczności przyznania się wobec nich osoby z zaburzeniami psychicznymi do popełnienia czynu zabronionego
2. Korzystania z niektórych dowodów:
-powołania w charakterze biegłego- obrońcy, duchownego, osób najbliższych powołanych w charakterze świadka oraz innych osób, co, do których zachodzi przesłanka wyłączenia z art. 40,42
-korzystania z oświadczeń oskarżonego złożonych wobec biegłego albo lekarza udzielającego mu pomocy
-wykorzystywania oświadczeń złożonych przez osobę w charakterze świadka
3. Uzyskania oświadczenia dowodowego przy zastosowaniu:
-przymusu
-hipnozy, środków chemicznych oraz środków technicznych wpływających na procesy psychiczne przesłuchiwanego (hipnozę można stosować podczas ekspertyzy psychologicznej i psychiatrycznej, środki chemiczne np. skopolamina w całym postępowaniu karnym, środki techniczne np. wariograf- zakaz używania podczas przesłuchania art.. 192, 199)
4. Zakaz zastępowania dowodu z wyjaśnień oskarżonego lub z zeznań świadka treścią pism, zapisków lub notatek urzędowych art. 174
5.Wyjaśnienia złożone przez osobę, która następnie została świadkiem koronnym nie mogą być dowodem.
-względne zależą od woli świadka(osoby przesłuchiwanej):
1. Zakaz przesłuchiwania osoby w charakterze świadka, która skorzystała z prawa odmowy zeznań art. 182 tj. osoby najbliższe dla oskarżonego oraz osoba, która w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem.
2. Zakaz składania zeznań osoby zwolnionej ze składania zeznań art.185
3.Zakaz przesłuchiwania osób objętych immunitetem dyplomatycznym
4.Zakaz przesłuchiwania osób obowiązanych do zachowania tajemnicy państwowej art.179
5.Zakaz przesłuchiwania osób obowiązanych do zachowania tajemnicy służbowej lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji.
Wariograf:
Rys historyczny
-w starożytności już Arystoteles dawał porady jak sprawdzać wierność małżonek
-w XVI w. ,,waga’’- łoże
-ok. 1915 Keller – prototyp urządzenia badającego ciśnienie
-lata 30 –poligraf- badano ciśnienie brwi, oporność skóry oraz ruchy oddechowe
...
Gry-Pokemon-New