pm4_2008.pdf

przegląd

ISSN 1897-8436

CZYNNA

PRZECIWMINOWA

str. 24

ROSYJSKA ŻEGLUGA ARKTYCZNA str. 4 | OBNIŻYĆ KOSZTY EKSPLOATACJI str. 45

DZIAŁANIA ASYMETRYCZNE – MODA CZY RZECZYWISTOŚĆ? str. 10

morski

MIESIĘCZNIK | KWIECIEŃ 2008 | NR 4 (010)

przegląd

OBRONA

POLITYKA I GOSPODARKA MORSKA

ZABEZPIECZENIE DZIAŁAŃ

str. | 18

Badania

hydrograﬁ czne

Rosyjska

żegluga arktyczna

str. | 4

Okręt hydrograficzny

„Arctowski” z Dywizjonu

Zabezpieczenia

Hydrograficznego Marynarki

Wojennej (dZH MW) wykonał

kompleksowe badania

wraku „Graf Zeppelin”. Miały

one zweryfikować wykryty

obiekt podwodny oraz

określić stopień zagrożenia

bezpieczeństwa żeglugi.

Rosja rozważała możliwość połączenia europejskiej części

państwa z Dalekim Wschodem Północną Drogą Morską już na

początku XX wieku, zwłaszcza po klęsce pod Cuszimą. Jednak

dopiero w latach 30. warunki polityczne oraz

możliwości techniczne pozwoliły na urzeczywistnienie tej idei.

ZAGADNIENIA OGÓLNE

Działania asymetryczne –

moda czy rzeczywistość?

str. | 10

SZKOLENIE I WYCHOWANIE

str. | 51

Postawy poborowych

a profesjonalizacja

armii

Zapewnienie możliwości

obronnych państwa jest

warunkiem jego suwerenności

oraz bezpieczeństwa obywateli.

¢ POLITYKA I GOSPODARKA MORSKA

Rosyjska żegluga arktyczna,

kmdr por. rez dr hab. Krzysztof Kubiak ...............................................4

przegląd

morski

¢ ZAGADnIenIA OGóLne

Działania asymetryczne – moda czy rzeczywistość?,

dr inż. Henryk Sołkiewicz ..................................................................10

KWIECEŃ 2008 | NR 4 (010)

Szanowni Czytelnicy!

Kolejny numer

„Przeglądu

Morskiego” otwiera

artykuł kmdr.

por. rez. dr. hab.

Krzysztofa Kubiaka,

poświęcony rosyj-

skiej żegludze arktycznej. Jej intensywny

rozwój może nie tylko zaktywizować gospo-

darczo północne, trudno dostępne rejony

kraju, ale również przynieść wpływy z opłat

armatorów korzystających ze szlaków ark-

tycznych. Autor kolejnego artykułu

dr inż. Henryk Sołkiewicz zastanawia się

nad prawidłowością używania (lub naduży-

wania) pojęć „asymetria” i „działania asy-

metryczne”. Wskazuje na konieczność uży-

wania precyzyjnych pojęć, a nie słów

wytrychów, które analizowane problemy

wyjaśniają zbyt powierzchownie.

Natomiast kmdr ppor. Artur Grządziel pre-

zentuje wyniki najnowszych badań hydro-

graficznych odkrytego w ubiegłym roku

wraku niemieckiego lotniskowca „Graf

Zeppelin”. Komandor por. dr inż. Henryk

Karwan w drugiej części opracowania

o czynnej obronie przeciwminowej omawia

współczesne miny morskie oraz ich efek-

tywność zarówno jako broni zaczepnej, jak

i obronnej, a także sposoby ich neutraliza-

cji. Istotne problemy logistyki państw człon-

ków sojuszu północnoatlantyckiego,

a zwłaszcza zdolności ich sił zbrojnych do

wykonania przydzielonych zadań są tema-

tem opracowania płk. Marka Dalkowskiego

oraz Grzegorza Truszkiewicza. Nowemu

systemowi torpedowemu dla budowanej

korwety typu Gawron jest poświecony arty-

kuł kmdr. por. dr. inż. Adama Cichockiego.

Państwa uwadze polecam także pozostałe,

równie interesujące artykuły.

¢ ZAbeZPIecZenIe DZIAłAń

Badania hydrograficzne, kmdr ppor. Artur Grządziel ....................18

Czynna obrona przeciwminowa (cz. II),

kmdr por. dr inż. Henryk Mirosław Karwan .....................................24

AKTUALNOŚCI ...................................................................................33

¢ TechnIKA I UZbROjenIe

Obniżyć koszty eksploatacji,

kmdr por. dr inż. Adam Cichocki .......................................................45

¢ SZKOLenIe I WYchOWAnIe

Postawy poborowych a profesjonalizacja armii,

kmdr ppor. Dariusz Kloskowski, bosm. Monika Woźniak ...............51

¢ SIłY MORSKIe InnYch PAńSTW

Z życia flot,

kmdr por. Maciej Nałęcz ...................................................................55

¢ OPRAcOWAnIA OKOLIcZnOŚcIOWe

Programy badawczo-rozwojowe i wdrożeniowe (cz. I),

kmdr rez. dr inż. Jan Tadeusz Dobkowski,

kmdr por. rez. dr inż. Ryszard Rugała ..............................................60

Zespół redakcyjny

Dyrektor Redakcji Wojskowej

redaktor naczelny: Artur Bartkiewicz

tel.: CA MON 845-365, 845-685; faks: 845-503

Zastępca dyrektora: ppłk Lech Mleczko

tel.: CA MON 845-685,

e-mail: lech.mleczko@redakcjawojskowa.pl

Redaktor prowadzący:

kmdr ppor. dr Mariusz Konarski

tel.: CA MON 266-207; 262-413,

e-mail: bandera@mw.mil.pl

Redaktor merytoryczny: Paulina Glińska,

dr Jan Brzozowski tel.: CA MON 845-186

Skład i łamanie: Monika Klekociuk

Opracowanie stylistyczne: Renata Gromska,

Katarzyna Kocoń, Aleksandra Ogłoza,

Teresa Wieszczeczyńska

Kolportaż i reklamacje: Bellona SA

(0-22) 457-04-37, 687-90-41, CA MON 879-041

Informacje o kolportażu: Elżbieta Toczek

tel.: CA MON 840 400, (022) 684 04 00

Reklama: reklama@redakcjawojskowa.pl

Zdjęcie na okładce: Marian Kluczyński

Projekt graficzny: Łukasz Kaugan, CaStudio

Druk: Zespół Wydawniczy Sił Powietrznych

ul. Żwirki i Wigury 1c, 00-912 Warszawa

Przegląd Morski ukazuje się od grudnia 1928 r.

Aleje Jerozolimskie 97, 00-909 Warszawa, tel.: CA MON 845 365, 022 6845365,

022 6845685, www.zolnierz-polski.pl, e-mail: sekretariat@redakcjawojskowa.pl,

kmdr ppor. dr

Mariusz Konarski

redaktor prowadzący

2008/04

przegląd morski

POLITYKA I GOSPODARKA MORSKA Umożliwić rozwój

ARKTYCZNA

Rosja rozważała możliwość połączenia europejskiej części państwa

z Dalekim Wschodem Północną Drogą Morską już na początku xx wieku,

zwłaszcza po klęsce pod cuszimą. Jednak dopiero w latach 30. warunki

polityczne oraz możliwości techniczne pozwoliły na urzeczywistnienie tej idei.

ARKTYCZNA

P ołączenie europejskiej części Rosji

z Dalekim Wschodem było jedynym

sposobem na mocniejsze związanie

dalekowschodnich kresów z centrum

państwa. Połączenie to, służące rozwojowi go-

spodarczemu północnych regionów Rosji, mia-

ło dodatkowy atut – zapewniało całkowitą nie-

zależność od innych państw.

Północna Droga Morska

Ekspedycja lodołamacza „Sibiriakow”

w 1932 r. udowodniła, że uprawianie żeglugi

na północy jest możliwe od maja do listopa-

da. Jeszcze w tym samym roku powołano

Główny Zarząd Północnej Drogi Morskiej.

Na utrzymanie drożności Północnej Drogi

Morskiej oraz zapewnienie jej względnego

bezpieczeństwa wpłynęły liczne ekspedycje

badawcze, organizowane na przełomie lat 30.

i 40. ubiegłego wieku.

W latach 60. i 70. Związek Radziecki sys-

tematycznie rozwijał żeglugę arktyczną.

W 1978 r. dzięki lodołamaczom, w tym jed-

nostkom o napędzie atomowym, oraz wpro-

wadzeniu do eksploatacji specjalnych arktycz-

nych frachtowców (budowanych głównie

w Finlandii) udało się zorganizować całorocz-

ną linię do Dudinki – portu obsługującego

kompleks przemysłowy wokół Norylska.

Dynamiczny rozwój żeglugi arktycznej

w ostatnich dziesięcioleciach XX wieku był

konsekwencją szybkiego rozwoju gospodar-

czego północnej Syberii. Droga morska nadal

stanowi najważniejsze połączenie ośrodków

przemysłowych nad Obem i Jenisejem z resz-

tą kraju. Koleją do Dudinki, a dalej na pokła-

4 przegląd morski

2008/04

Rosyjska żegluga

dach statków – w dół Jeniseju i na zachód

wzdłuż wybrzeża – z kopalni położonych

w rejonie Norylska są wywożone nikiel

i miedź. Tę samą drogę pokonuje drewno

z Igarki. Większość materiałów i urządzeń

dla przemysłu wydobywczego, w tym zespo-

łów operujących na półwyspie Jamał, jest

transportowana na pokładach frachtowców

w rejon estuarium Obu, a dalej przewożona

barkami w górę rzeki.

NOTATKA

Statki operujące z archangielska i Murmańska docierają

aż do położonego w centralnej części północnej Syberii por-

tu Tiksi (nad Morzem Łaptiewów). Szlak ten obejmuje rów-

nież dolny bieg Leny wraz z leżącymi tam miejscowościami

i osiedlami.

Rozwój żeglugi

nocnym wybrzeżu Rosji zbudowano wiele

portów i przystani. Były to:

• Dikson – obecnie główny port nad Morzem

Karskim oraz ważne centrum hydrometeorolo-

giczne, pierwotnie – osada położona na wy-

spie u ujścia rzeki Jenisej do Morza Karskiego

w dawnym Tajmyrskim (Dołgańsko-Nienieckim)

Okręgu Autonomicznym. W 1875 r. wyspę zba-

dał Nordenskiöld. Rok później na wyspie zało-

żono stację badawczą. W 1884 r. powstała

osada Dikson, która później rozrosła się także

na stały ląd. W 1935 r. wybudowano port mor-

ski. Obecnie miasto liczy 1200 mieszkańców;

• Dudinka – port nad Jenisejem, ośrodek ad-

ministracyjny dawnego Tajmyrskiego Okręgu

Autonomicznego w Kraju Krasnojarskim.

Miejscowość założono w 1667 r., prawa miej-

skie uzyskała w roku 1951. Liczy 25 000

mieszkańców;

• Igarka – miejscowość w północnej części

Kraju Krasnojarskiego, nad Jenisejem. Żyje

w niej 8600 mieszkańców;

• Khatanga – osiedle na półwyspie Tajmyr

w Kraju Krasnojarskim, nad rzeką Khatanga.

Jedno z najbardziej na północ wysuniętych

rosyjskich osiedli. Liczy 3500 mieszkańców;

• tiksi – miejscowość nad Zatoką Buor-chaja

(Morze Łaptiewów), w pobliżu ujścia Leny

u podnóża Gór charaułaskich. Port wolny od

lodu przez trzy miesiące w roku. Miejscowość

założono w 1932 r.;

• Zeleny Mys – port na zachodnim brzegu

Wyspy Północnej Nowej Ziemi;

• Pevek – miejscowość na wybrzeżu chaun-

skim w czukockim Obwodzie Autonomicznym.

Założona w 1933 r., prawa miejskie uzyskała

w 1967 r. Liczy 5200 mieszkańców;

• Mys Shmidta – osada na północnym wy-

brzeżu czukotki. W pobliżu znajduje się dawna

baza lotnicza dla bombowców strategicznych,

z pasem startowym o długości 1100 m.

Na Dalekim Wschodzie najważniejsze

szlaki Północnej Drogi Morskiej łączą Wła-

dywostok i inne porty tego rejonu z Pewe-

kiem leżącym na wybrzeżu Morza Wschod-

niosyberyjskiego. Kluczową arterię komu-

nikacyjną, zapewniającą dostęp do obsza-

rów położonych w głębi lądu, stanowi rze-

ka Kołyma. Umożliwia wywóz wydobywa-

nych na tych obszarach minerałów, a jedno-

cześnie zaopatrywanie praktycznie odcię-

tych od świata miejscowości.

W ostatnich latach istnienia Związku Ra-

dzieckiego Północną Drogą Morską przewie-

ziono około 7 mln t różnorodnych ładunków.

Po rozpadzie ZSRR żegluga północna przeży-

wała trudności wywołane ogólnym kryzysem

gospodarczym. W połowie lat 90. ubiegłego

stulecia przewozy spadły do 1,5 mln t. Jednak

na przełomie wieków Syberia odbudowała

swoją gospodarkę dzięki skokowemu wzrosto-

wi światowego popytu na ropę naftową i gaz

ziemny. Rosja zaczęła eksploatować nowe zło-

ża na północy, a w związku z tym inwestować

w żeglugę polarną.

NOTATKA

W 2007 r. statki żeglujące po Morzu arktycznym przewio-

zły około 10 mln t różnorodnych towarów.

Rosja liczy, że w warunkach globalnego

ocieplenia uda się przyciągnąć na Północną

Drogę Morską zagranicznych armatorów,

eksploatujących typowe statki, a nie tylko

2008/04

przegląd morski 5

W latach 30. i 40. minionego wieku na pół-

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: