FS.pdf

Piotr Paczy ı ski

Poznaı 2002

Wydanie drugie

POLITECHNIKA POZNAİSKA

INSTYTUT TECHNOLOGII MECHANICZNEJ

ZAKŁAD METROLOGII I SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POZNA 2002

SPIS TRE ĺ CI

Przedmowa

Ogólne uwagi o zakresie i przebiegu wicze

1.1. Planowanie i przygotowanie do wiczenia

1.2. Wykonanie pomiarów

1.3. Opracowanie wyników

1.4. Porz dek i bezpiecze stwo pracy

Mi dzynarodowy Układ Jednostek Miar SI

Formularze sprawozda

3.1. Sprawdzanie wybranych przyrz dów do pomiaru długo ci

3.2. Pomiary rednic zewn trznych i wewn trznych oraz bł dów okr gło ci i walcowo ci

3.3. Pomiary k tów, klinów i sto ków

3.4. Pomiary gwintów metodami stykowymi i optycznymi

3.5. Pomiary elementarnych odchyłek koła z batego

3.6. Pomiary mikrogeometrii powierzchni

3.7. Pomiary optyczne i optyczno stykowe

Zestaw tablic pomocniczych do wicze laboratoryjnych

Literatura

Notatki

PRZEDMOWA

Podstawow trudno ci , z któr spotykaj si studenci szkół wy szych, jest brak podr czników lub skryptów

o tre ci odpowiadaj cej programowi wykładów. Autor, prowadz c przez kilkana cie lat wykłady z metrologii

technicznej, miał mo no stwierdzenia w jaki sposób ten brak zwi ksza domow prac studenta oraz utrudnia

przygotowanie do wicze , zaliczenia czy egzaminu ko cowego.

rodkiem praktycznego poznania i zastosowania metod pomiarowych, opanowania sztuki mierzenia i po-

prawnego opracowania wyników pomiarów wielko ci fizycznych, s wiczenia laboratoryjne.

Niniejsze opracowanie stanowi ma roboczy zbiór tematów wicze , wykonywanych w ramach laborato-

rium z metrologii technicznej i ma słu y do przygotowania studentów do mo liwie samodzielnego przeprowa-

dzania pomiarów danej wielko ci fizycznej oraz rozs dnego opracowania otrzymanych wyników. Przeznaczony

jest dla studentów Wydziałów; Budowy Maszyn i Zarz dzania oraz Maszyn Roboczych i Transportu, odbywa-

j cych podstawowe zaj cia laboratoryjne w ramach przedmiotów – Metrologia techniczna i Miernictwo warsz-

tatowe. Mo e on by tak e pomocny dla studentów innych wydziałów dla przedmiotów, w których przewidzia-

no pomiary wielko ci geometrycznych.

Zakres przedstawionych tematów wicze nie wyczerpuje wszystkich zagadnie wyst puj cych w technice

pomiarów długo ci i k ta, lecz ma za zadanie wprowadzi studiuj cego (najcz ciej tylko po redniej szkole

ogólnokształc cej) w problematyk podstawowych pomiarów, da mo no zapoznania si z uniwersalnymi

przyrz dami pomiarowymi i ich prawidłowym u ytkowaniem oraz umo liwi krytyczn ocen wyniku pomiaru

wraz z wyznaczeniem charakterystycznej niepewno ci pomiaru przyrz du lub danej metody pomiarowej. Wi e

si to z wła ciwym doborem narz dzia pomiarowego.

Uzupełnienie i poszerzenie opracowania stanowi mog podane w wykazie pozycje literatury.

Zaj cia z metrologii technicznej prowadzone s w Zakładzie Metrologii i Systemów Pomiarowych Wydziału

Budowy Maszyn i Zarz dzania Politechniki Pozna skiej.

Piotr Paczy ski

1. Ogólne uwagi o zakresie i przebiegu wicze

1. Ogólne uwagi o zakresie i przebiegu ę wicze ı

wiczenia w laboratorium maj na celu uzupełni teoretyczny zakres wiadomo ci nabytych w ramach wykła-

dów. wiczenia w laboratorium pomiarów wielko ci geometrycznych, cho by ze wzgl du na znacznie ograni-

czony wymiar godzin jak i wyposa enie laboratoriów pomiarowych szkół wy szych, nie zapewniaj nabycia

pełnych kwalifikacji pomiarowca. Nabycie pełnych umiej tno ci pomiarowych nie jest zreszt i nie powinno

by celem takich wicze w odniesieniu do studentów – przyszłych in ynierów – mechaników o specjalno-

ciach innych ni metrologiczna. Zasadniczym celem mo e by jedynie uzyskanie wiadomo ci praktycznych z

obsługi przyrz dów pomiarowych ogólnego przeznaczenia i wykorzystywania ich do typowych zada pomia-

rowych. Nabycie umiej tno ci samodzielnego zapoznania si z przyrz dem pomiarowym, jego uruchamianiem

(posługiwaniem) i optymalnym wykorzystaniem w zalecanej metodzie pomiarowej, mo liwe jest wówczas gdy

wiczenia przebiegaj w grupach 1 – 2 osoby.

W wszelkiego rodzaju pomiarach wykonywanych wicze laboratoryjnych wyró nia si trzy zasadnicze zada-

nia.

1.1. Planowanie i przygotowanie do ę wiczenia

W tym punkcie zakłada si dobre przygotowanie teoretyczne studenta do wykonania danego wiczenia, który

potrafi odpowiedzie na pytania:

1. Jakie wzorce i przyrz dy pomiarowe mo na zastosowa w wiczeniu

2. Jakie wielko ci nale y mierzy i jak notowa

3. W jakim zakresie zmienia wielko ci wej ciowe

4. W jakiej kolejno ci wykonywa pomiary

5. Czy i ile razy oraz które pomiary nale y powtarza

6. Jakich nale y spodziewa si wpływów zewn trznych i jak im przeciwdziała

7. Jak zapisa notatki pomiarowe w podanych tabelach

8. Jakie nale y przewidzie rodki ostro no ci ze wzgl du na bezpiecze stwo osób i aparatury

W poszczególnych wiczeniach uj to w oddzielnym punkcie przykładowe pytania i problemy, których celem

jest sprawdzenie opanowania tematyki przez przyst puj cego do wiczenia. Przemy lenie i opracowanie odpo-

wiedzi na wspomniane pytania i problemy powinno by integraln cz ci przygotowania do wiczenia.

Przyjmuje si ħ jako zasad ħ , Ň e ę wicz Ģ cy(a) przed przyst Ģ pieniem do realizacji ę wiczenia laboratoryjnego powi-

nien(na) wykaza ę dostateczn Ģ znajomo Ļę istotnych problemów w danym zakresie.

1.2. Wykonanie pomiarów

Wykonuj c pomiary nale y mie na my li postawione zadania i konfrontowa , czy uzyskane informacje s wy-

starczaj ce do osi gni cia zamierzonego celu. Jednym z podstawowych warunków prawidłowego wykonania

pomiarów i pełnych mo liwo ci ich wykonania (w danych warunkach technicznych) jest prowadzenie wyczer-

puj cych i czytelnych notatek z wykonanych pomiarów. Notatki s podstaw oceny dokładno ci wykonanych

pomiarów i mo liwo ci ich wykorzystania. Notatki s Ģ zapisywane w niniejszym opracowaniu w zamieszczo-

nych formularzach , mo liwie starannie i s najwa niejszym dokumentem prawidłowego wykonania pomiarów.

Notatki z pomiarów powinny zawiera nast puj ce informacje:

1. Okre lenie celu pomiarów lub równoznaczn nazw

2. Parametry techniczne stosowanych do pomiarów przyrz dów i urz dze , niezb dne dla oceny bł dów po-

miaru, oraz ewentualnych ródeł zakłóce umo liwiaj c jednocze nie powtórzenie pomiarów w analogicz-

nych warunkach

3. Wielko ci i parametry mog ce mie wpływ na przebieg do wiadczenia, na dokładno pomiaru lub wpro-

wadza zakłócenia. Do tych ostatnich nale mi dzy innymi: temperatura, promieniowanie cieplne, ci nie-

nie, wilgotno , drgania itp.

4. Wielko ci mierzone bezpo rednio i po rednio, zmieniane stosownie do planu pomiarów. Wa nymi czynni-

kami s przy tym: czas upływaj cy mi dzy poszczególnymi zmianami (czas pomiaru), stało układu po-

miarowego, np. stało zera (powtarzanie wskaza w warunkach zerowych)

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: