Początkowy etap tworzenia się jaskiń krasowych, w którym dominują procesy korozji i erozji szczelin masywu skalnego nazywanyszczelinowym. Powstają wówczas główne ciągi przyszłych korytarzy jaskiniowych połączonych salami, kominami i studniami jaskiniowymi.
W miarę dalszego powiększania się kanałów w systemie jaskiniowym zaczynają się pojawiać przestrzenie nie wypełnione wodą, która wybierasobie najbardziej dogodne drogi przepływu wzdłuż głównych ciągów jaskini. W studniach i korytarzach przechwytujących duże ilości szybkopłynącej wody, tworzą się różne formy budowy jaskini - progi, pochylnie, kaskady, kotły wirowe (eworsyjne), marmity, na podstawie których,eksplorujący w późniejszym okresie jaskinię speleolodzy, odtwarzają historię jej powstania.W szerokich korytarzach woda tworzy podziemne rzeki z malowniczymi wodospadami. Etap kształtowania jaskini przez swobodnie płynącąwodę nazywa się przepływowym. W miejscach, gdzie zmniejsza się prędkość przepływu rzeki podziemnej następuje gromadzenie osadów -materiału skalnego niesionego dotychczas przez wartki nurt. Mówimy wtedy, że rozpoczyna się etap akumulacji. Powstają wówczas błotnistenamuliska pokrywające nieraz grubą warstwą długie fragmenty ciągów jaskiniowych, a czasem wypełniające korytarz po sam strop. Tworzą sięteż kręte, wypłukane przez swobodnie płynące wody, meandry i rozlewiska w formie jeziorek. W najniższych partiach jaskini korytarze lub ichfragmenty bywają zalane wodą nieraz po sam strop tworząc tzw. syfony. Z czasem, w miarę poszerzania się kanałów odprowadzających wodęz jaskini oraz w wyniku rozwoju sieci rzecznej na powierzchni, poziom wód obniża się odsłaniając coraz niższe - głębsze fragmenty systemujaskiniowego.Za zakończenie procesu drążenia systemu jaskiniowego można umownie przyjąć moment, gdy krążąca w najniższych partiach jaskini woda,będąca pod ciśnieniem hydrostatycznym, znajdzie swobodne ujście z masywu skalnego na powierzchnię (wywierzysko). Stopniowo obniżasię wówczas jej poziom w jaskini, przez co zmniejsza się napór słupa wody. Przestaje penetrować wszystkie szczeliny skalne, będące w jejzasięgu - podąża głównym ciągiem w postaci rzeki podziemnej drążąc jedynie dno i ściany swojego koryta.Równocześnie w najwyższych - najsuchszych partiach jaskini, gdzie woda pojawia się tylko w postaci deszczu podziemnego i powstałychwcześniej jeziorek, zaczynają gromadzić się osady naciekowów wapiennych będące wynikiem krystalizowania rozpuszczonego w wodziewęglanu wapnia. W większości polskich jaskiń z nastaniem zimy w partiach przyotworowych powstają nacieki lodowe. Przyjmują formyzbliżone do nacieków kalcytowych, charakteryzują się jednak o wiele szybszym tempem wzrostu. Najczęściej mają one charakter okresowy,jednak w niektórych jaskiniach położonych w górnych partiach masywu górskiego, odznaczających się szczególnym mikroklimatem- nie topnieją.
ROZPUSZCZANIEDWUTLENKU WĘGLAW WODZIE
ROZPUSZCZANIESKAŁY WAPIENNEJ
qanka