PROBLEMATYKA
W „Eugeniuszu Onieginie” zawarty jest obraz społeczeństwa rosyjskiego, reprezentowanego przez ziemiaństwo. Czytelnik przedziera się przez opisy rzeczywistości materialnej oraz duchowej wspomnianej warstwy społecznej, poznajemy tajniki jej ekonomii i kultury.
Puszkin skupił się na tej generacji młodych ludzi, która życie o własnych siłach rozpoczynała w latach dwudziestych dziewiętnastego wieku. Niezwykłe było to, że romantyczny autor podjął tematykę współczesną, zmierzył się ze sprawami bieżącymi, łącząc je z perypetiami ducha.
Mamy tu więc do czynienia z problem miłosnym, miłość nieodwzajemnioną – lub też spóźnioną. Pycha i nieczułość Eugeniusza zostają ukarane, choć jego wybranka, odcinając się od swej młodzieńczej miłości, nie zaznaje szczęścia w życiu.
Obserwujemy proces przemiany i dojrzewania głównego bohatera, jego radości i klęski, a także gorzką wiedzę, do której dochodzi z czasem.
Wszystko to ujęte w tak zwaną strofę onieginowską (której podobno żaden przekład nie oddaje) – czyli czternaście wersów, z czego trzy czterowersy posiadają ściśle określony układ rymów, a dwa ostatnie wersy mają często aforystyczny wydźwięk. Poemat pisany jest aleksandrynem
GENEZA
Po raz pierwszy mówi Puszkin o „Eugeniuszu Onieginie” w liście do Piotra Wiaziemskiego z 4. listopada 1823 r. Poemat przedstawia jako „powieść wierszem” i dodaje, że „diabelna różnica” dzieli utwór od zwykłej powieści. Puszkin ocenia siebie jako autora „Eugeniusza...”, pisząc że jest w powstającym tekście „gadatliwy do niemożliwości”.
Poemat pisany był w latach 1823–1831. Najpierw idzie bardzo szybko, potem autor znacznie zwalnia tempo. Ostatecznie praca trwa siedem lat. Puszkin przebywał w tym czasie na Kaukazie, Krymie, w Besarabii, Odessie, a potem w rodzinnym majątku - Michajłowskoje.
Pod koniec 1824 rozdział pierwszy został wydrukowany, kilka miesięcy później pojawił się w księgarniach.
PLAN WYDARZEŃ
1. Dzieciństwo bohatera
2. Oniegin jedzie do Petersburga do umierającego stryja
3. Pobyt na wsi – pojawia się Leński i Tatiana
4. Wizyta w domu Larkinów
5. Tatiana wyznaje Eugeniuszowi miłość
6. Zły sen Tatinany
7. Pojedynek z Leńskim
8. Śmierć Leńskiego
9. Wyjazd Eugeniusza
10. Spotkanie na baku – Tatiana żoną generała
11. Oniegin zakochuje się w pięknej mężatce
12. Tatiana mówi ukochanemu gorzkie słowa w długim monologu
EUGENIUSZ ONIEGIN
Najpierw ukazany jest na tle młodzieży petersburskiej, potem na prowincji. Skonfrontowany z różnymi typami osobowości. Przechodzi długą drogę – przez różne doświadczenia, uczucia i wydarzenia. Podróż po Rosji jest szansą na odkupienie win, może go wyrwać z duchowego zastoju, a także ukazać różnorodność kraju. Początkowo jest Eugeniusz niczym niewyróżniającym się młodym chłopakiem, wcześnie osieroconym przez rodziców i wykształconym nieźle, ale nie znakomicie. Jest sceptykiem i egoistą, do tego dochodzi umiłowanie pieniędzy i miłosnych przygód. Po długiej i trudnej drodze bohater potrafi jednak przyznać się do błędów, przyjąć słowa Tatiany i nawet sam krytycznie spojrzeć na własną przeszłość.
TATIANA
Prawie równie ważna jak Oniegin, nieprzeciętna jednostka wyobcowana ze społeczeństwa, przeciwieństwo i uzupełnienie ukochanego. Nieszczęśliwe się zakochuje, potem przeżywa pojedynek, śmierć Leńskiego i wyjazd Eugeniusza. Spadają na nią same nieszczęścia. Po zamążpójściu siostry jeszcze bardziej odczuwa swoje nieprzystosowanie. Wraz z matką wyjeżdża do Moskwy i wbrew swojej rzeczywistej woli zostaje żoną generała. Nie potrafi spełnić swoich marzeń i zapomnieć o obowiązkach żony. Jeszcze jako dziewczyna ze wsi (choć ze sfery ziemiańskiej) czyta francuskie romanse, ale miłością obdarza kogoś, kto nie potrafi wzbudzić w sobie wyższych uczuć. Znajduje odwagę, by wygarnąć Eugeniuszowi jego grzechy, choć to nie uwalnia jej od salonowego życia, w które została wplątana.
WŁODZIMIERZ
Przyjaciel, według niektórych - alter ego Oniegina (faktem jest, że Eugeniusz nie znosi w przyjacielu wszystkiego tego, co w nim samym należałoby naprawić). Skończył studia w Niemczech i powrócił do ojczystego kraju. Paradoksalne jest to, że jako poeta kocha zupełnie przyziemną dziewczynę. Ginie w pojedynku z Onieginem.
eres68