FILOZOFIA
LITERATURA :
ROGER SCRUTON :Wstęp do filozofii dla inteligentnych .
E.HÖFFE : Mała historia filozofii .
Nauka – coś czego można nauczyć , przekazać obiektywnie .
NAUKI
WIEDZA → REFLEKSJA
EMPIRYCZNE
↓
Metoda empiryczna
Polega na udowadnianiu poprzez doświadczenie
Fizyka , biologia , psychologia , socjologia , chemia , ekonomia
Nauki empiryczne posługują się hipotezami , są więc hipotetyczne – czyli nie do końca pewne
- zdania opisowe – hipotetyczne ogólne
- zdania wyjaśniające
Karl Popper
Falsyfikacjonizm
Głosił , że dobra nauka zawsze może być zfalsyfikowana czyli wywrócona , obalona , a zła nauka nie daje się obalić .
NIEEMPIRYCZNE
(matematyczne)
Metoda dedukcji
Z aksjomatów (założeń) matematycznych powstają nowe twierdzenia i wzory na podstawie wnioskowania i dedukcji .
FILOZOFIA jest wiedzą
Pytania bez odpowiedzi .
Filozof wie , że są pytania bez odpowiedzi , i wie , że nie ma na nie odpowiedzi .
FILOZOFIA TEORETYCZNA
Pytania ogólne o świecie
Ontologia – co istnieje ? co naprawdę
istnieje ?
Spór między materializmem a idealizmem.
Epistemologia – jakie są granice ludzkiej
wiedzy ? co mogę wiedzieć?
Metafizyka –
1. dlaczego jest raczej coś niż nic? (LEIBNITZ XVIII/XIX w.)
2. czy Bóg istnieje ?
3. czym jest świadomość ?
4. czy człowiek jest wolny ?
FILOZOFIA PRAKTYCZNA
Praktyka związana z działaniem
Etyka – jak powinienem postępować ? co
jest moim obowiązkiem ?
Filozofia prawa – czy istnieje prawo
naturalne ?
Filozofia polityki - jaki jest najlepszy ustrój polityczny ? jaki jest zakres wolności obywatela w wolnym państwie ? liberalizm czy solidarność ?
Pytanie z metafizyki : czy człowiek jest wolny ?
Wolność to podejmowanie decyzji nie wywołanych żadnym bodźcem .
Determinizm – twierdzenie , że wszystko ma swoją przyczynę .
Indeterminizm –
Pytanie z metafizyki : czy Bóg istnieje ?
Są na to trzy dowody :
1. ontologiczny
2. kosmologiczny
3. teleologiczny
Ad.1.
Dowód ontologiczny - pochodzi od Anzelma z CANTERBURY (XIII w.)
Jest to najdoskonalszy byt . Jego cechy to : - najmądrzejszy
- wszechmocny
- wieczny
- doskonale dobry
- istniejący
Gdyby byt był nieistniejący to nie byłby najdoskonalszy .
Istnieje byt konieczny – jest nim Bóg .
Istnienie nie jest cechą , którą można zawrzeć w pojęciu przedmiotu – jest tylko stwierdzeniem .
Ad.2.
Dowód kosmologiczny .
Wszystko ma swoją przyczynę .
Teoria zespołu przyczyn i skutków .
Niewiadomo czy każde zdarzenie ma swoją przyczynę .
Ad.3.
Dowód teleologiczny – telos – cel świat
Głównym zaprzeczeniem dla tej teorii jest teoria ewolucji .
TEIZM – wiara w istnienie Boga
ATEIZM – wiara ,że Bóg nie istnieje
AGNOSTYCYZM – powstrzymywanie się od sądów na temat istnienia Boga
WIEDZA – NIEWIEDZA – SCEPTYCYZM
- ŻYCZENIE
- WIARA
METAFIZYKA
→
filozofia umysłu , problem MINO-BODY
ONTOLOGIA
co istnieje naprawdę ?
czym jest „ja”- moja świadomość?
Rozkładanie świata na substancje
DUALIZM
MATERIALIZM
IDEALIZM
Kartezjusz
Leibnitz
Karol Marks
W ontologii istnieje rozłożenie świata na substancje .
SUB - STARE
pod stać → stać u podstawy (podłoża) czegoś
SUBSTANCJA posiada : przypadłość
cechę
atrybut
KATEGORIE BYTU
KATEGORIE POZNANIA
ARYSTOTELES ( IV w p.n.e.)
IMMANUEL KANT (1724 – 1804)
Niemiecki filozof mieszkający w Królewcu
Wg Arystotelesa substancje posiadają :
· jakość
· ilość
· działanie
· doznawanie
· miejsce i czas
uważał , że są to podstawowe słowa opisujące całą rzeczywistość i że zawarte są w samych przedmiotach
struktura bytu – coś co istnieje niezależnie od innych przedmiotów
Ontologia wg Kanta
– teoria rzeczy samej w sobie – idealizm transcendentalny
Kategoria substancja
Kategoria przyczynowości – nie widać jej naocznie , przyczyny wyobrażamy sobie , związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje w świecie tylko w opisie świata
Rzeczy same w sobie są niepoznawalne
(nie wiemy ile i jakie są)
Czas i przestrzeń są również kategoriami opisowymi .
Przykładem materializmu jest EWENTYZM – zakłada że świat składa się ze zdarzeń
(jest sumą zdarzeń)
Wg idealistów świat jest tylko w naszych umysłach .
Idealistą był Leibnitz – teoria monadologia (Monady – umysły, podst. jednostki umysłu) ,wszystko co istnieje ma umysł .
Dualistą był Kartezjusz (XVI / XVII w) , twierdził , że rzeczywistość składa się z umysłu i materii . Umysł jest niezależny od materii .
KARTEZJUSZ powiedział : „ cogito ergo sum”
...
gosicka