ETOLOGIA XII skrypt.doc

- XII - Problem rozpoznania altruisty:

·          Efekt zielonej brody – gdyby altruista miał typową cechę to odróżnienie altruisty od egoisty nie byłoby problemem,

·          Allele rozpoznawcze – geny determinujące zachowanie altruistyczne, cechę rozpoznawczą i wrażliwość na występowanie tej cechy u innych, bardzo mało prawdopodobne,

·          Mechanizm właściwego adresowania pomocy opisuje teoria altruizmu krewniaczego i teoria altruizmu zwrotnego.

Teoria altruizmu krewniaczego W. Hamiltona:

·          Ograniczając udzielanie pomocy do krewnych altruista zwiększa szansę, że pomaga innemu altruiście,

·          Krewny altruisty posiada gen altruizmu z prawdopodobieństwem odpowiadającym współczynnikowi pokrewieństwa.

Współczynnik pokrewieństwa „r” :

·          „r” to prawdopodobieństwo, że 2osobniki posiadają ten sam gen w wyniku odziedziczenia go po wspólnym przodku,

§          rodzice-potomstwo              r=0.5, pełne rodzeństwo              r=0.5,

§          r = (1/2)do potęgi g + n, g – odległość pokoleniowa, n – liczba najbliższych wspólnych przodków.

Reguła Hamiltona:

·          Geny altruizmu będą się rozpowszechniać, gdy koszt altruisty < zysk beneficjenta x r.

Mechanizmy rozpoznawania krewnych:

·          rozpoznawanie przestrzenne, znajomość, dopasowanie fenotypu (fenotypowe dobieranie się).

Hipotezy:

·          Zachowania altruistyczne powinny występować u gatunków filopatrycznych lub żyjących w grupach rodzinnych,

·          Poziom altruizmu powinien być pozytywnie skorelowany ze stopniem pokrewieństwa.

Teoria altruizmu zwrotnego R. Triversa:

·          Altruizm może wyewoluować, gdy:

§          koszt udzielenia pomocy przez altruistę jest niższy od korzyści odniesionych przez beneficjenta,

§          prawdopodobieństwo ponownego spotkania dwóch osobników jest wysokie,

§          altruista jest pamiętliwy - zdolność do zapamiętywania innych połączona z oczekiwaniem i chęcią rewanżu,

Dylemat więźnia:

·          Hipoteza - Zachowania altruistyczne powinny występować u gatunków żyjących w grupach o stałym składzie osobniczym.

Etapy rozwoju osobniczego:

·          Ewolucja osobnicza, Transwolucja osobnicza, Inwolucja osobnicza.

I. Klasyfikacja – Uczenie się percepcyjne:

·          Obserwowane powtarzalne konfiguracje bodźców tworzą większe całości (postaci),

·          Uczenie się percepcyjne ma miejsce, gdy bodziec złożony jest wzmacniany (kara lub nagroda) lub w czasie uczenia utajonego (bez wzmocnienia).

II. Klasyfikacja – Imprinting:

·          Wpajanie to szybki proces uczenia się rozpoznawania cech obiektu, które uruchamiają wrodzone reakcje.

·          Jest to uczenie się bez wzmocnienia, Zachodzi tylko w okresie krytycznym,

·          Wystarczy krótkotrwały kontakt z bodźcem, Cechy obiektu wpajane są tylko z konkretnymi reakcjami,

·          Efekt wpajania jest trwały i nieodwracalny, Wpajanie jest afiliacyjne, seksualne lub topograficzne.

III. Klasyfikacja – Habituacja:

IV. Klasyfikacja – Metoda prób i błędów:

V. Klasyfikacja – Uczenie się przez wgląd:

·          Uczenie przez wgląd polega na rozwiązaniu problemu przez zastosowanie reakcji skutecznej w innym zachowaniu,

·          Jest ono reorganizacją wcześniejszego doświadczenia.

VI. Klasyfikacja – Naśladowanie:

VII. Klasyfikacja – Uczenie się motoryczne:

·          Uczenie motoryczne jest analogiczne do percepcyjnego,

·          W przeciwieństwie do percepcyjnego polega na tym, że to reakcje a nie bodźce tworzą złożone zespoły.