Aktywna- rozmiary i struktura handlu zagranicznego są podporządkowane potrzebą gospodarki narodowej. Wymiana z zagranicą wpływa na plany rozwoju produkcyjnego kraju tak aby była ona zgodna z rozmiarami i struktura światowego popytu.
Pasywna- funkcja usługowa, nacisk kładzie się na realizację importu tych dóbr, które mają zapewnić realizację planow inwestycyjnych i produkcyjnych, a rola eksportu ogranicza się do gromadzenia odpowiednich ilości środkow płatniczych na spłacenie importu.
Sprzężenie zwrotne miedzy handlem zagranicznym a gospodarką.
Gospodarka i handel zagraniczny oddziałują wzajemnie na siebie, kształtuje się ich struktura.
Makroekonomiczne efekty związane z importem:
· Stabilizacja rynku osiągana dzieki pojawieniu sie konkurentów.
· Wzrost konkurencji i nacisk na obniżenie sie kosztów i cen.
· Dostęp do zagranicznych surowców.
· Możliwość podniesienia poziomu rozwoju technologicznego kraju dzięki dostępowi do zagranicznych technik produkcji.
· Wzrost dochodów budżetowych państwa w postaci wpływów z ceł i podatków nakładanych na import.
Makroekonomiczne efekty związane z eksportem:
· Wzrost produkcji pociąga za sobą wzrost lub utrzymanie na stałym poziomie zatrudnienia.
· Wzrost wpływów budżetowych w postaci obowiązkowych składek ubezpieczeniowych i podatków od dochodów osobistych pracowników zatrudnionych w produkcji na eksport.
· Umocnienie pozycji międzynarodowej, dzięki włączeniu kraju w światowy proces produkcji i wymiany.
· Możliwość zmian w technice produkcji powoduje wzrost rozwoju technologii kraju i powoduje przewagę konkurencyjną nad zagranicą.
· Poprawa bilansu płatniczego państwa dzięki środkom finansowym uzyskiwanym za sprzedane za granicą towary i usługii.
Wpływ eksportu i importu na dochó narodowy.
Eksport poprzez fakt, ze zwieksza się produkcja to zwiększa się wytworzony dochód narodowy. Eksport jest dodatkowym źródłem zatrudnienia ludności i dochodu.
Metoda ekstensywna- zwiększanie zatrudnienia w sektorach eksportowych.
Metoda intensywna- zwiększanie efektywności produkcji i pracy.
Eksport przyczynia się do zmniejszenia podaży na rynku danego kraju co prowadzi do obniżenia dochodu narodowego podzielonego. Może powodować wzrost cen oraz zjawiska inflacyjne w danym kraju.
Import powoduje wzrost globalnej podaży co z koleji prowadzi do wzrostu dochodu narodowego podzielonego. Import absorbuje część popytu krajowego w związku z czym zmniejsza zapotrzebowanie na produkcję wytworzoną w kraju. Może powodować negatywne efekty, takie jak spadek dochodów ludnośći. Również istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia tendencji deflacyjnych.
Oqólny efekt na gospodarkę jest efektem ogólnego salda importu i eksportu.
eksport > import to: inflacja
eksport < import to: deflacja
Wpływ handlu zagranicznego na inwestycje i akumulacje.
X= R+Y Y=I+K+Ex-Im
X= R+I+K+Ex-Im
I=X-R-K+Im-Ex O=X-R-K
I=O+Im-Ex (gospodarka otwarta)
I=O (gospodarka zamknięta)
Im-Ex (saldo obrotów z zagranicą)
Jeżeli Im > Ex to I > O
Jeżeli Im < Ex to I < O
Jeżeli Im = Ex to I = O
X- produkt społeczny brutto
Y-produkt społeczny netoo (dochód narodowy)
R- wartość środków zużytych w produkcji
I – Inwestycje
Im- import dóbr inwestycyjnych
Istotne jest to do dany kraj importuje. Najlepiej jest jak importuje dobra inwestycyjne a eksportuje dobra konsumpcyjne.
Nadwyżkę importu trzeba sfinansować:
· Finansowanie ujemnego salda poprzez własne zasoby dewizowe.
· Terms of trade (relacje wymiany) tzw, cenowe Terms of trade: relacja cen towarów eksportowanych do cen towarówimportowanych.
· Dla kraju kożystne jest jeżeli ceny na towary importowane przez ten kraj maleją a na towary eksportowane rosną.
· Pożyczki zaciągane na wolnym rynku, lub na zasadzie kredytu kupieckiego. Napływ kapitału zagranicznego w formie inwestycji ( najlepsze rozwiązanie).
Wpływ handlu zagranicznego na wzrost gospodarczy
– stopa wzrostu gospodarczego.
– stopa efektywności inwestycji, udział inwestycji w dochodzie narodowym
- przeciętna stopa inwestycji i udział inwestycji w dochodzie narodowym
Stopa inwestycji będzie równa stopie akumulacji w gospodarce zamkniętej
Gospodarka otwarta
– stopa inwestycji
- stopa akumulacji
Gospodarka zamknięta
– Intensyfikowane przez wzrost poziomu rozwoju technologicznego
Jeśli dany kraj formuje inwestycje może pojawić się bariera kadry pracowniczej.
Mnożnik jest to liczba mówiąca o ile zmieni się dochód narodowy w wyniku zaistnienia początkowego impulsu, przy czym tym impulsem mogą być inwestycje, wydatki budżetowe oraz eksport.
–ksk- krańcowa skłonność do konsumpcji
–krańcowa skłonność do oszczędzania
–krańcowa skłonność do importu ( określa jaka część dodatkowego dochodu przeznaczona jest na zakup dóbr importowanych)
Mnożnik handlu zagranicznego:
Mnożnik działa w 2 strony, czyli jeżeli np. Wydatki spadną to spowoduje to spadek DN.
Super mnożnik handlu zagranicznego
- krańcowa skonność do inwestycji indukowanych ( określa jaka część dodatkowego dochodu zostanie przeznaczona na inwestycje indukowane )
Zjawisko efektu zwrotnego
· Funkcjonuje tylko w warunkach gospodarki otwartej.
· Efekt zwrotny powoduje skutki na koniunktury zagraniczne
· część dodatkowego popytu jest kierowana na rynki zagraniczne co powoduje cała reakcje łańcuchową i część popytu wraca
chomikplayboy