5
SYSTEM WYKRYWANIA I ALARMOWANIA
System wykrywania i alarmowania (SWA) przygotowuje się w czasie pokoju, a rozwija w razie zaistnienia nadzwyczajnych zagrożeń ludzi i środowiska podczas podwyższonej gotowości obronnej państwa. Tworzy się go celu uzyskania informacji niezbędnych do organizowania ochrony ludności przed zagrożeniami związanymi ze stosowaniem środków rażenia, klęskami żywiołowymi, awariami obiektów technologicznych, skażeniami i zakażeniami, powodziami, pożarami lub innymi podobnymi zdarzeniami.
Cześć sił i środków SWA tworzy dyżurujący w czasie pokoju podsystem ostrzegania o nadzwyczajnych zagrożeniach ludzi i środowiska. Nazywany jest systemem wczesnego ostrzegania (SWO). Tworzy się go w celu uzyskania informacji o potencjalnie nadzwyczajnych zagrożeniach ludności, a także zapewnienia sprawnego, całkowitego lub częściowego rozwinięcia systemu wykrywania i alarmowania. W celu szybkiej interwencji pełnione są dyżuru wydzielonych służb i jednostek organizacyjnych.
SWO obejmuje jednostki organizacyjne specjalnie tworzone w obronie cywilnej (jako formuje OC ) oraz włączane do systemu z resortów ( głównie laboratoria ) bez zmiany ich podporządkowania organizacyjnego.
PODSTAWOWE ZADANIA SWA:
- wykrywanie niebezpiecznych dla ludzi uwolnionych do środowiska substancji promieniotwórczych i toksycznych środków przemysłowych w czasie pokoju oraz uderzeń środkami rażenia, skażeń w czasie wojny;
- określenie miejsca, rodzaju, charakteru i skutków uderzeń środkami rażenia, awarii i katastrof;
- opracowanie wniosków i propozycji dla organów kierowania oraz danych niezbędnych do ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach;
- ostrzeganie i alarmowanie ludności o zaistniałych zagrożeniach.
STRUKTURA I SKŁAD SWA
System wykrywania i alarmowania obejmuje:
1) Jednostki organizacyjne wykrywania zagrożeń i alarmowania:
a) dyżurny wykrywania i alarmowania;
b) dyżurny wykrywania zagrożeń;
c) dyżurny pobierania próbek;
d) samodzielne klucze lotnictwa rozpoznawczo - łącznikowego;
e) wojewódzkie kompanie analiz laboratoryjnych;
f) rejonowe plutony analiz laboratoryjnych;
g) laboratoria zakładowe wytypowane przez szefów obrony cywilnej województwa i gmin;
h) punkty alarmowania sołectw, osiedli i zakładów pracy.
2) Jednostki organizacyjne zbierania i przetwarzania informacji oraz alarmowania:
a) wojewódzki ośrodek analizy danych i alarmowania;
d) rejonowe ośrodki analizy danych i alarmowania;
c) radiofoniczne (telewizyjne) dyżurny alarmowania oraz redaktorzy dyżurni rozgłośni radiowych i telewizyjnych;
d) jednostki organizacyjne wykrywania zagrożeń i alarmowania.
Strukturę systemu tworzy ok. 8 tys. posterunków i patroli naziemnego rozpoznania skażeń, około 1,8 tys. jednostek analizy laboratoryjnej oraz 360 ośrodków analizy danych i alarmowania.
Jednostki organizacyjne SWA wyposażone są w sprzęt rozpoznania skażeń chemicznych i promieniotwórczych, wykonywania analizy laboratoryjnych oraz przetwarzania i oceny informacji. Do alarmowania ludności w ponad 600 miastach służą scentralizowane systemy alarmowe, sterowane przewodowo lub za pomocą radia. Istotną funkcję w zakresie ostrzegania ludności pełnią regionalne rozgłośnie radiowe i ośrodki telewizyjne.
Głównymi jednostkami organizacyjnymi SWO są dyspozytorzy obiektów stwarzających zagrożenie dla ludzi i środowiska, specjalistyczne laboratoria oraz zautomatyzowane urządzenia pomiarowe. Jednostką zbierania, analizy i oceny informacji na szczeblu wojewódzkim jest dyżurna służby operacyjna stanowiska kierowania szefa OCK wraz z Krajowym Ośrodkiem Analizy Skażeń OC.
Jednym z ważniejszych elementów SWO jest zautomatyzowanie sieci wykrywania skażeń promieniotwórczych, zbudowana z 35 urządzeń dozometrycznych do ciągłego pomiaru mocy dawki promieniowania gamma sterowanych komputerem umieszczonym na stanowisku kierowania szefa OCK. Urządzenia te są rozmieszczane w większości miast wojewódzkich i pracują w trybie pracy ciągłej. Jednostkami systemu o największej operatywności działania są lotnicze formacje OC utworzone w 50 aeroklubach regionalnych. Lokalizację urządzeń przedstawia poniższa mapa.
ZAUTYMATYZOWANA SIEĆ
WYKRYWANIA SKAŻEŃ PROMIENIOTWÓRCZYCH
(rozmieszczenie aparatury SAPOS 90M w OC)
podstawowe zadania jednostek organizacyjnych wykrywania zagrożeń i alarmowania
1) Wykrywanie niebezpiecznych dla ludzi i środowiska emisji substancji promieniotwórczych i toksycznych środków przemysłowych w czasie pokoju, jak również w czasie wojny (uderzenia bronią masowego rażenia, środkami zapalającymi, skażenia i zakażenia);
2) Rozpoznawanie skażeń promieniotwórczych, chemicznych, zakażeń biologicznych, określenie dawek napromieniowania, wykrywanie innych nadzwyczajnych zagrożeń ludzi i środków oraz oznaczenia stref niebezpiecznych;
3) Pobieranie próbek i określanie stopnia skażenia produktów żywnościowych, płodów rolnych, roślinności, pasz, wody pitnej i wód powierzchniowych oraz gleb i powietrza;
4) Wstępne określenia skutków nadzwyczajnych zagrożeń dla potrzeb szefów obrony cywilnej;
5) Przekazywanie danych o skażeniach, napromieniowaniu, zakażeniach i innych nadzwyczajnych zagrożeniach ludzi i środowiska do jednostek organizacyjnych;
6) Przekazywanie komunikatów i sygnałów alarmowych dla ludności w rejonie rozmieszczenia jednostki organizacyjnej, oraz powiadomienie sił ratowniczych;
7) Wykonywanie innych zadań przewidzianych dla poszczególnych rodzajów jednostek organizacyjnych.
podstawowe zadania jednostek organizacyjnych zbieraniA i przetwarzaniA informacji oraz alarmowaniA
1) Zbieranie i opracowywanie danych o skażeniach, promieniowaniu, zakażeniach, uderzeniach bronią masowego rażenia oraz innych nadzwyczajnych zagrożeniach ludzi i środowiska, a także warunków atmosferycznych;
2) Określenie skali i skutków skażeń, napromieniowania i zakażeń, uderzeń bronią masowego rażenia i środkami zapalającymi oraz innych nadzwyczajnych zagrożeń ludzi i środowiska;
3) Ostrzeganie i alarmowanie zagrożonej ludności ;
4) Opracowanie odpowiednich wniosków i propozycji dla właściwych organów kierowania;
5) Przekazywanie danych o skażeniach napromieniowaniu, zakażeniach, uderzeniach bronią masowego rażenia i innych nadzwyczajnych zagrożeniach ludzi i środowiska do jednostek organizacyjnych nadrzędnych i współdziałających;
6) Wymiana informacji o nadzwyczajnych zagrożeniach ze służbami dyżurnymi ministerstw i urzędów centralnych, w których służby takie zostały utworzone;
7) Wymiana informacji o nadzwyczajnych zagrożeniach ludzi i środowiska z odpowiednimi jednostkami organizacyjnymi państw sąsiednich, stosowanie do podpisanych porozumień;
8) Wykonywanie innych zadań przewidywanych dla poszczególnych rodzajów jednostek organizacyjnych;
ZASADY DOTYCZĄCE ALARMOWANIA I OSTRZEGANIA
Do ostrzegania i alarmowania ludności wykorzystuje się:
1) Scentralizowane systemy, alarmowe miast sterowane radiowo i przewodowo;
2) Pojedyncze syreny alarmowe;
3) Rozgłośnie radiowe i ośrodki telewizyjne;
4) Urządzenia nagłaśniające na pojazdach.
Urządzenia alarmowe sterowane radiem utrzymuje się w stałej gotowości do działania. Przewodowe sterowanie tymi urządzeniami traktuje się jako rozwiązanie dublujące i uruchamia je w okresie podwyższenia gotowości obronnej państwa w oparciu o plan zestawienia łączy sterujących.
Szefowie obrony cywilnej województw ustalają sposób wykorzystania regionalnych i lokalnych rozgłośni radiowych i ośrodków telewizyjnych do ostrzegania i alarmowania (stosowanie w zależności od możliwości technicznych, a także ich liczby na terenie województwa ewentualnie w ramach stref alarmowania korzystanie (zasięgów) z województw sąsiednich).
Zasady przekazywania informacji w systemie wykrywania i alarmowania do jednostek nadrzędnych i współdziałających:
1) Natychmiast przekazuje się informacje dotyczące awarii i katastrof, wzrostu mocy dawki tła promieniowania gamma powyżej dwukrotnej wartości, ponownego jej wzrostu o dowolną wartość;
2) Okresowo przekazuje się informacje dotyczące pomiaru mocy dawki promieniowania gamma, kontroli napromieniowania ludności, skażenia komponentów środowiska i żywności oraz warunków meteorologicznych. Częstotliwość informacji przekazywanych okresowo określa się według odrębnych ustaleń. Wymienione informacje przechowuje się w nośnikach trwałych.
Rodzaje, zakres i metodyki pomiarów, prognoz, analiz i oceny w systemie wykrywania i alarmowania oraz dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń i zagrożeń ludzi i środowiska ustala się zgodnie z krajowymi normami oraz zaleceniami odpowiednich organizacji międzynarodowych. Dochodzenie do pełnego stosowania standardów odbywa się z uwzględnieniem stopnia i znaczenia dla ochrony ludności oraz posiadanych środków finansowych. W sytuacjach ekstremalnych zagrożeń szef obrony cywilnej województwa może wprowadzić zmianę do standardów porozumieniu ze Sztabem OCK.
Tworzenie formacji wykrywania i alarmowania odbywa się w pierwszej kolejności z wykorzystaniem kadr przeszkolonych w dotychczasowych systemach: wykrywania skażeń oraz powszechnego ostrzegania i alarmowania , w tym jednostkach przewidzianych dotychczas do militaryzacji.
Zasadnicze ogniwa systemu wykrywania i alarmowania oraz kierunki przekazywania informacji
ZADANIA FORMACJI WYKRYWANIA I ALARMOWANIA OBRONY CYWILNEJ
1. Zadania wojewódzkiego ośrodka analizy danych i alarmowania (WOADA):
a) Zbieranie i opracowywanie danych o skażeniach, napromieniowaniu, zakażeniach, uderzeniach bronią masowego rażenia i innych nadzwyczajnych zagrożeniach ludności występujących na obszarze województwa oraz w województwach sąsiednich.
b) Prowadzenie nasłuchu w radiowej sieci ostrzegania WLOP.
c) Utrzymywanie sprawnej łączności z rejonowymi ośrodkami analizy danych i alarmowania, lotniczą informacją OC (na ziemi i w powietrzu), wytypowanymi posterunkami SWA w terenie, jednostkami współdziałającymi i Krajowym Ośrodkiem Analizy Skażeń OC.
d) Prowadzenie bieżącej analizy prognozowanej i rzeczywistej sytuacji zagrożeń.
e) Opracowywanie wniosków i propozycji (w tym dotyczących ostrzegania ludności) dla szefa OC województwa.
f) Alarmowanie zagrożonej ludności za pomocą scentralizowanych systemów alarmowych i radiofonicznych (TV) ośrodków alarmowania, a także za pośrednictwem rejonowych ośrodków analizy danych i alarmowania oraz posterunków wykrywania i alarmowania.
g) Przekazywanie danych o zagrożeniach wymienionych w punkcie "a)" do Krajowego Ośrodka Analizy Skażeń OC, sąsiednich ośrodków wojewódzkich i jednostek współdziałających, a wybranych informacji - również do ośrodków szczebla rejonowego.
h) Zbieranie informacji meteorologicznych i przekazywanie ich na potrzeby organów obrony cywilnej.
i) Przekazywanie jednostkom SWA w terenie instrukcji i wytycznych szefa OC województwa dotyczących wykrywania, rozpoznania i alarmowania.
2. Zadania rejonowego ośrodka analizy i alarmowania (ROADA):
a) Zbieranie i opracowywanie danych o skażeniach, napromieniowaniu, zakażeniach, uderzeniach bronią masowego rażenia i innych nadzwyczajnych zagrożeniach ludności występujących na obszarze przydzielonego rejonu i w rejonach przyległych.
c) Utrzymywanie sprawnej łączności z posterunkami SWA w terenie, jednostkami współdziałającymi, szefami OC miast i gmin położonych w rejonie oraz wojewódzkim ośrodkiem analizy danych i alarmowania.
e) Powiadamianie o zagrożeniach oraz opracowywanie wniosków i propozycji dla szefów OC jednostek administracji terenowej działających na obszarze rejonu.
f) Alarmowanie zagrożonej ludności za pomocą scentralizowanych systemów alarmowych, a także za pośrednictwem posterunków wykrywania i alarmowania oraz punktów alarmowania.
g) Przekazywanie danych o zagrożeniach wymienionych w pkt. 1 do wojewódzkiego ośrodka analizy danych i alarmowania oraz jednostek współdziałających.
h) Prowadzenie rozpoznania zagrożeń i warunków atmosferycznych w najbliższym otoczeniu ośrodka za pomocą posiadanych urządzeń.
3. Zadania wojewódzkiej kompanii analiz laboratoryjnych (KAL).
a) Dokonywanie analiz laboratoryjnych próbek komponentów środowiska w zakresie określonym dla każdego pododdziału przez komendanta kompanii, zależnie od zadań określonych w systemie.
b) Organizowanie pobierania próbek materiałów skażonych na terenie województwa przy wykorzystaniu:
-sił własnych,
- rejonowych plutonów analiz laboratoryjnych,
- drużyn pobierania próbek, wykrywania i alarmowania oraz wykrywania zagrożeń.
c) Przekazywanie do wojewódzkiego ośrodka analiz danych i rozkładzie skażeń, zakażeń w województwie oraz propozycji do decyzji szefa OC województwa.
d) Organizowanie szkolenia sił wymienionych w punkcie "b)"
4. Zadania rejonowego plutonu analiz laboratoryjnych (PAL)
a) Pobieranie próbek komponentów środowiska i żywności.
b) Dokonywanie analiz laboratoryjnych próbek komponentów środowiska.
c) Przekazywanie do rejonowego ośrodka analizy danych i alarmowania oraz do wojewódzkiej kompanii analiz laboratoryjnych informacji o wynikach analiz i rozkładzie skażeń /zakażeń/ w rejonie.
d) Prowadzenie szkolenia drużyn wykrywania i alarmowania oraz wykrywania zagrożeń w zakresie pobierania próbek.
5. Zadania samodzielnego klucza lotnictwa rozpoznawczo-transportowego (SKLRT)
a) SKLRT podlega bezpośrednio Szefowi Obrony Cywilnej Kraju.
b) Zabezpieczanie transportu powietrznego sił i środków OC lub instytucji współdziałających w prowadzonych akcjach ratunkowych zgodnie z poleceniami Szefa OCK.
c) Transport osób porażonych z terenów objętych skutkami nadzwyczajnych zagrożeń lub z rejonów skażonych.
...
Archie12