„Jedynym sposobem uratowania godności ludzkiej w nieludzkich warunkach jest wierzyć, choćby z otchłani zła, w istnienie dobra” – ten pochodzący z Księgi Hioba cytat stanowi niejako myśl przewodnią „Innego świata” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Jak widzimy, odnosi się on do fundamentalnego aspektu życia – do zachowania własnej godności. Literatura, stając wobec targających światem problemów, często podejmuje refleksję na ten właśnie temat. Spróbujmy przyjrzeć się kilku dziełom literackim, w których ludzka godność staje się problemem najwyższej wagi.
Pierwszym utworem, jaki zostanie tutaj przywołany, będzie wspomniany już „Inny świat”. Książka Gustawa Herlinga-Grudzińskiego opisuje realia życia w sowieckich łagrach. Jej tytuł jest niezwykle wymowny – podkreśla, iż za murami takiego miejsca panowała zupełnie inna rzeczywistość. Możemy przyrównać ją właśnie do pojawiającej się w cytacie „otchłani zła”. Władze łagrów miały opracowany wachlarz działań, których celem było jak najdotkliwsze upokorzenie człowieka, totalne zniszczenie jego psychiki. W panujących tam warunkach ludzie traktowali siebie nawzajem przedmiotowo. Poza wolą przetrwania, nie ma tam innych wartości.
W mijescu, gdzie panował głód, strach, nienawiść i przemoc trudno było o budowanie autentycznych relacji międzyludzkich i wyznawanie szlachetnych idei. Ludzie często zatracali swoje człowieczeństwo i dawali się zdegradować do roli krwiożerczych bestii, które uczynią wszystko, by przetrwać. Jednak w utworze...
poturbowany13