Edukacja zdrowotna
Ekologia - wkracza na obszar medyczny
Zwrócenie uwagi na aspekt psychologiczny, społeczny i kultury.
Pojęcie tzw. " dynamicznej równowagi"
Równowaga pomiędzy poszczególnymi strefami w których funkcjonuje człowiek:
- strefa fizyczna
- strefa psychiczna
- strefa społeczna
Zakłócenie jednej ze stref niekorzystne dla zdrowia.
" Zdrowie to kompletny fizyczny,psychiczny i społeczny dobrostan człowieka nie tylko brak chroby lub kalectwa " ( WHO)
" Zdrowie to podstawowe prawo człowieka oraz cel społeczny o zasadniczym znaczeniu dla spełnienia ludzkich potrzeb i warunek jakości ludzkiego życia"
Pojawia się tzw.
- paradygmat socjologiczny - pojecie "promocji zdrowia". Wszechstronne zainteresowanie człowiekiem, samopomoc w stosunku do osób niepełnosprawnych i
uzależnionych,samoleczenie , działalność grup, społecznych ,organizacje proekologiczne itp.
Problem ustalania granicy miedzy stanem zdrowia i stanem choroby ( nieświadomość, leczone stany umożliwiające aktywność jednostki ,sytuacje typu " patologia czy odmiana normy?" itp.)
Edukacja zdrowotna ( wg. S. Smitha ) to:
Wiedza i przekonanie, zachowania, style życia, które mająna celu utrzymanie zdrowia na określonym poziomie poprzez:
- zmianę sposobu myśleniao zdrowiu w sensie jego promowania
- zwiększenie skuteczności oddziaływania i kontroli nad własnym zdrowiem
^T
, Pojęcie " dobrego samopoczucia" w wymiarze społecznym, psychicznym i fizycznym.
Zachowania prozdrowotne w oparciu o :
- pełną informację
- perswazja motywująca
- uczenie umiejętności praktycznych
- interreakcje ze środowiskiem w celu uzyskania wsparcia społecznego
Czynniki waunkujace zdrowie jednostki i rodziny
- biologiczne (np. genetyczne, odporność organizmu - właściwości immunologiczne predyspozycje wrodzone)
- styl życia i zachowania indywidualne (np. nałogi, dieta, skłonność do ryzyka, respektowanie zasad bezpieczeństwa)
- środowisko fizyczne (np. warunki mieszkaniowe, środowisko pracy,uprzemysłowienie,zanieczyszczenie)
- środowisko psychospołeczne (np. konformizm,status ekonomiczny, status społeczny,
podatność na informacje min w mediach ,systemy wartości, standardy danej społeczności)
konformizm - dostosowanie do norm panujących w społeczeństwie
Modele edukacji zdrowotnej :
- model zorientowany na chorobę
- model zorientowany na czynniki ryzyka
- model zorientowany na zdrowie
Zachowania zdrowotne
nikotyna - I raport lekarza USA
Epidemia behawioralna - zajmuje się związkami zachowań ze zdrowiem
Choroby przewlekłe w USA - 50 % (wg.Instytutu Medycyny Amerykańskiego Akademii Nauk)
Czynniki warunkujące zdrowie wg. raportu f
- indywidualne zachowania ( styl zycia - 53 %)
- środowisko - 21%
- dziedziczenie -16 %
- opieka zdrowotna - 10 %
Środowisko - wszystkie elementy zwiazne ze zdrowiem
Podstawowe czynniki ryzyka
a) uwzględnienie we wszystkich programach prozdrowotnych na świecie •
- zaburzenia lipiodowe
- nadciśnienie tętnicze
- palenie tytoniu
b) pozostałe
- mała aktywność fizyczna
- stres
-wiek
,-płeć
- czynniki genetyczne
- typ osobowości
Profilaktyka (prewencja):
- większa skuteczność
- korzystniejsza ekonomicznie
Zapobieganie zachowaniom negatywnym, antyzdrowotnym, antyspołecznym.
Program Walijski Planowania Zdrowia Młodzieży ( wybrane problemy)
- stworzenie warunków sprzyjających wyborom korzystnym dla zdrowia ( zdrowy styl życia)i warunkujących własdwyindywduaJny rozwój psycho-społeczny i psycho -seksualny.
- dostarczanie właściwej wiedzy i umiejętności niezbędnych dla promowania zdrowia
- stworzenie przyjaznego zdrowiu otoczenia
- umożliwienie udziału młodym ludziom i ich rodzinom w działaniach promują...
IMAMAE