OSTRYGI, WĘDZONY ŁOSOŚ I SER STILTON
Levi-Strauss znany jest wśród intelektualistów swojego kraju jako główny eksponent „strukturalizmu". Słowa tego zaczęto używać tak, jak gdyby oznaczało ono całą nową filozofię żyoia, analogicznie do „marksizmu" czy „egzystencjalizmu". O co chodzi w całym tym „strukturalizmie"?
Główny tok rozumowania jest tu następujący. O świecie zewnętrznym wiemy tylko to, co pojmujemy przy pomocy zmysłów. Zjawiska, które postrzegamy, mają te cechy, które im przypisujemy, a dzieje się tak dlatego, że zarówno działanie naszych zmysłów, jak i konstrukcja naszego mózgu są tak pomyślane, by mogły porządkować i interpretować odbierane bodźce. Bardzo ważną cechą owego procesu porządkowania jest to, że niszczymy ciągłość przestrzeni i czasu, które nas otaczają, dzieląc je na odcinki i w ten sposób stajemy się predysponowani do tego, by uważać, że środowisko nasze składa się z niezliczonej liczby odrębnych przedmiotów należących do klas, z których każda ma swoją nazwę, a przemijanie czasu jest sekwencją odrębnych wydarzeń. I odpowiednio, kiedy jako ludzie tworzymy sztuczne przedmioty (różnego rodzaju wytwory ręki ludzkiej) albo kiedy wymyślamy obrzędy czy też pisze-
22
my historię minionych wydarzeń, zawsze naśladujemy naturę tak, jak ją pojmujemy, tzn. że produkty naszej kultury są podzielone i uporządkowane w ten sam sposób, w jaki wyobrażamy sobie, że podzielona i uporządkowana jest natura.
Chciałbym tu podać bardzo prosty przykład tego rozumowania. Widmo optyczne składające się z barw fioletowej, niebieskiej, zielonej, żółtej, czerwonej stanowi continuum. Nie ma żadnej wyraźnej linii oddzielającej zieleń od 'żółci łub żółć od czerwieni. Rozpoznawanie przez nas kolorów jest to reakcja na zmiany jakości światła — szczególnie jego natężenia, rozumianego jako czynnik powodujący różnicę między ciemną i jasną barwą — oraz długości jego fal. Fale stają się coraz krótsze w miarę posuwania się od podczerwieni do nadfioletu, podczas gdy temperatura zmniejsza się; natężenie światła równa się zeru na obu krańcach widma, a osiąga swoje maksimum w jego środku, tj. w kolorze żółtym.2...
issiael