Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl
Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl mogą być wykorzystywane przez jego Użytkowników wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego oraz do użytku w szkołach podczas zajęć dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesyłanie, publiczne odtwarzanie i wszelkie wykorzystywanie tych treści do celów komercyjnych jest niedozwolone. Plik można dowolnie modernizować na potrzeby własne oraz do wykorzystania w szkołach podczas zajęć dydaktycznych.
„Ucz się ucz, nauka to potęgi klucz”
Przysłowie polskie
POTĘGI
Matematyka ma ułatwiać życie a nie utrudniać. Często wprowadzamy skrócony zapis pewnych działań, żeby nie zajmowały zbyt wiele miejsca, w ten naturalny sposób powstają nowe działania.
Tak jest na przykład z mnożeniem (skrócony zapis dodawania tych samych liczb)5∙4=4+4+4+4+4
W podobny sposób powstało działanie nazywane potęgowaniem (skrócony zapis mnożenia przez siebie tych samych liczb)32=3∙343=4∙4∙4
DEFINICJA POTĘGI
Wykładnik potęgi
an=a∙a∙…∙a=b
Podstawa potęgi
Potęga (wynik potęgowania)
n czynników
PRZYKŁADY
Przykład 1:
24=2∙2∙2∙2=16
Przykład 2:
142=14∙14=116
Zwróć uwagę na zapis. Jeśli podstawa potęgi jest ułamkiem, należy wziąć ją w nawias.
Przykład 3:
1233=533=53∙53∙53=12527=41727
Zgodnie z zasadami mnożenia liczbę mieszaną musimy zamienić na ułamek niewłaściwy.
Przykład 4:
-32=-3∙-3=9
-32=-3∙3=-9
Zwróć uwagę na różnicę w zapisie i co ona oznacza. To ważne!
Potęga o wykładniku parzystym jest zawszę liczbą dodatnią.
ZGODNIE Z UMOWĄ…
a1=a
Ten zapis można odczytać tak: dowolna liczba podniesiona do potęgi pierwszej pozostaje tą samą liczbą. Np.:
5971=597
a0=1 dla a≠0
Ten zapis można odczytać tak: dowolna liczba różna od zera podniesiona do potęgi zerowej jest jedynką. Np.:1250=1
UWAGA
Potęga
00
to tak zwany symbol nieoznaczony – nie oznacza żadnej liczby.
CIEKAWOSTKA
Oto przykłady innych symboli nieoznaczonych:
00 , ∞∞, 0∙∞ itp.
DZIAŁANIA NA POTĘGACH
Iloczyn potęg o tych samych podstawach
am∙an=am+n
Czyli: kiedy mnożymy potęgi o tych samych podstawach, możemy dodawać do siebie ich wykładniki. Np.:
32∙33=32+3=35Dlaczego tak jest? Oto prosty przykład:23∙22=2∙2∙2∙2∙2=25
Iloraz potęg o tych samych podstawach
am:an=aman=am-n
Czyli: kiedy dzielimy potęgi o tych samych podstawach, możemy odejmować od siebie ich wykładniki (od wykładnika dzielnej odejmujemy wykładnik dzielnika, kolejność jest ważna!). Np.:
44:42=44-2=42
Tak jak poprzednio zasadę tę wyjaśni przykład:2322=2∙2∙22∙2=21
Potęgowanie potęgi
amn=am∙n
Podnosząc potęgę do potęgi możemy mnożyć wykładniki. Np.:
323=32∙3=36
Spójrz na przykład:223=22∙22∙22=22+2+2=26
Te wzory ułatwiają obliczanie wyrażeń zawierających potęgi i pozwalają uniknąć zbędnego ich rozpisywania.
Potęga iloczynu
a∙bn=an∙bn
Na przykład:
3∙103=33∙103
24∙54=2∙54
Prawda że po zastosowaniu powyższej zasady łatwiej jest podać wynik?
Pamiętaj że każdy wzór w postaci równania można stosować w obie strony, tak jak w podanych tu przykładach.
Potęga ilorazu
a:bn=an:bn b≠0
W innym zapisie:
abn=anbn b≠0
Na przykład:164:84=16:84
51002=521002
profesor1