Agroturystyka

Dr Urszula Kaczmarek

25.01.2004

„Podstawy Agroturystyki” – Maciej Przeniecki

„Agroturystyka” – PAP

Plan Wykładu:

I. Wprowadzenie

    czyli dlaczego zajmujemy się agroturystyką ?

1.       Agroturystyka jako zjawisko społeczne – gospodarcze

2.       Podstawowe pojęcia

3.       Agrotur. jako zjawisko badawcze

4.       Zakres i źródła danych

5.       Instytucjonalizacja agrotur.

II. Filozofia agrotur.

     czyli dlaczego wymyślono agrotur.?

1.       Założenie ideowe

2.       Cechy tur. wiejskiej

3.       Stan rozwoju i perspektywy tur. wiejskiej

III. Geneza i rozwój agrotur. w Europie

      czyli gdzie narodził się agrotur.?

1.       Początki agrotur.

2.       Przegląd regionalny na tle rozwoju społeczno – gospodarczego wsi i peryferiów w europie

3.       Zróżnicowanie przestrzenne usług agrotur. na kontynencie.

IV. Rozwój agrotur. w Polsce

      czyli historia tur. wiejskiej

1.       Rys historyczny

2.       Agrotur. a rozwój społ. – gosp. obszarów wiejskich w Polsce

3.       Agrotur. w Polsce a rozwój tur.

V. Uwarunkowania rozwoju agrotur. w Polsce

     czyli dlaczego jest tak jak jest ?

1.       warunki geograficzne

2.       - // - ekonomiczne

3.       - // - społeczne

4.       - // - polityczno – planistyczne

5.       - // - prawno – administracyjne

VI. Stan i zróżnicowanie przestrzenne agrotur. w Polsce

      czyli dlaczego agrotur. gdzieś jezt a gdzieś jej nie ma ?

1.       Wielkość bazy agro tur.

2.       Typy agrotur.

3.       Zróżnicowanie przestrzenne agrotur.

VII. Rodzaje usług agrotur.

       czyli czym chata bogata

1.       Produkt agrotur.

2.       Podstawowe formy usług

3.       Formy uzupełniające

4.       Konkurencyjność

VIII.

1.        

2.       Pomoc finansowa

3.       Dworactwo wiejskie

4.       Udział w organizacjach i stowarzyszeniach agroturystycznych

5.       Marketing i promocja

Cechy turystyki:

1.       dobrowolność

2.       różne cele – wypoczynkowe, urlopowe. Nie ogranicza się tylko do celów wypoczynkowych

3.       zjawisko egalitarne

Na początku tur. podróżowali

·         najbogatsi

·         kupcy

·         duchowni

·         żołnierze

Rozwój tur. masowej to XIX w.

1898 r – rozpoczęło się wysyłanie widokówek z wycieczek (Grissów) Od tego czasu tur. jako zjawisko społeczne.

1992 r – światowa konferencja uchwaliła dokument zwany Agendą 21, dotyczy planu ochrony zasobów naturalnych świata

Lata 90-te – powstały raporty środowiskowe, które doprowadziły do zwołania w 1992 r Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro. Uchwalono dokument Agenda 21. Ten dokument dotyczy planu ochrony zasobów naturalnych świata. Tam pojawiło się hasło „zrównoważonego rozwoju”

1998 r – obchodzono stulecie międzynarodowej turystyki

2002 r – odbył się kolejny zjazd w Johanesburgu (RPA), dokonano rozrachunku Agendy 21, co udało się zrealizować, ustalono dalsze postanowienie. Do największych zagrożeń na zjeździe zaliczono:

·         globalne ocieplenie

·         dziura ozonowa

·         wycinanie lasów tropikalnych

·         wysychanie mokradeł

·         zagrożenie związane z rabunkowym rybołówstwem

·         wydobycie ropy naftowej i transport

·         zmniejszanie się różnorodności flory i fauny

·         wymieranie gatunków endemicznych

·         zagrożenie oceanów i raf koralowych

Badania tur., analizy

·         tur. jest najważniejszą potrzebą w obecnym czasie (jest na pierwszym miejscu w hierarchii potrzeb) Jest tak od początku lat 60-tych.

Z gosp. turystyczną na świecie związana jest liczba 12

·         Przemysł tur. wytwarza 12% światowego produktu brutto.

·         Wydatki na tur. stanowią 12% ogólnych wydatków na świecie

·         W przemyśle tur. pracuje co 12-ty człowiek (7,5 – 8%)

Gospodarka turystyczna zawiera w sobie wszystko to co zawiera przemysł tur., oraz logistykę, ubezpieczenia, usługi bankowe, magazynowanie, budownictwo.

Raport Światowej Rady Turystyki i Podróży (WTTK)

·         całkowite obroty tur. przekraczają 3,5 biliona $

Rozwój zrównoważony – rozwój, który potrafi sprostać współczesnym potrzebom i jest zgodny z potrzebami przyszłych pokoleń. 

Z rozwojem zrównoważonym związana jest soft turystyka, której przeciwieństwem jest hard turism.

Koncepcja zrównoważonego rozwoju opiera się na czterech podstawowych zadaniach.

1. Planowanie holiotyczne (całościowe, kompleksowe)

·         partnerstwo pomiędzy poszczególnymi sektorami, które skalałoby rolnictwo, turystykę

·         ochronę środowiska i leśnictwa, powiązania pomiędzy planowaniem przestrzennym, planowaniem w ramach danego przedsiębiorstwa i ochrony środowiska

·         powiązania pomiędzy działaniami i planami na skalę krajową, regionalną i lokalną

2. Zachowanie podstawowych procesów ekologicznych

3. Ochrona dziedzictwa kulturowego i bioróżnorodności

4. Rozwój wg koncepcji długoterminowych, aby podejmowane działania nie prowadziły do

    wyczerpania zasobów naturalnych

4xP – partnerstwo publiczne i prywatne

Tur. twarda „hard” – masowa tur.

Tur. miękka „soft” – zgodna z pojęciem zrównoważonego rozwoju

Wg Agendy 21 – przemysł tur. jest w stanie przyczynić się do podwyższenia poziomu życia na świecie. Stwarza warunki do poprawy estetyki miejscowości, podstawowy wpływ na środowisko poprzez inwestycje infrastrukturalne.

Siedem zasad realizacji polityki ekorozwoju

1.       zasada praworządności – takie prawo, aby jego przepisy mogły być egzekwowane

2.       zasada likwidacji zanieczyszczeń u źródła – ograniczenie wytwarzania zanieczyszczeń, zamykanie obiegu materii (recykling), odzyskiwanie energii, oczyszczanie ścieków, odpływów stałych, gazów

3.       zasada uspołecznienia – programy muszą mieć poparcie społeczne. Trzeba edukować społeczeństwo, zachęcić do aktywności samorządy i organizacje pozarządowe

4.       zasada ekonomizacji – należy wykorzystać mechanizmy rynkowe do uruchomienia produktów i usług na rzecz ochrony środowiska. Ograniczyć interwencjonalizm państwa.

5.       zasada „zanieczyszczający płaci” – czyli odpowiedzialność sprawcy za degradację przyrody, obojętnie czy jest to podmiot gospodarczy czy osoba prywatna

6.       zasada regionalizacji – wprowadzenie uprawnień dla samorządów terytorialnych i lokalnych organów administracji rządowej do tworzenia własnej polityki ekologicznej i wyznaczania priorytetowych celów.

7.       zasada wspólnego rozwiązywania globalnych problemów ekologicznych – wspólne podejmowanie wysiłków w skali międzynarodowej i krajowej na rzecz poprawienia stanu przyrody Ziemi.

„Bóg wybacza zawsze, człowiek czasami a natura nigdy”

Podstawowe pojęcia tur. zrównoważonej

·         Tur. zielona (green) – akceptująca zwłaszcza ochronę przyrody

·         Tur. alternatywna (alternativ) – przeciwieństwo tur. masowej (mas) lub komercyjnej (comercial)

·         Tur. łagodna (soft) – przeciwieństwo tur. mocnej, czyli powodującej szkody ekologiczne

·         Tur. odpowiedzialna (responsible) – akceptująca odpowiedzialność za skutki rozwoju tur., zwłaszcza społeczne i kulturowe

·         Tur. ekologiczna (ecologica) – będąca próbą bardziej całościowego niż poprzednie ujęcia problemu

·         Tur. sprzyjająca środowisku (environnemi frendy) – z naciskiem nie tylko na środowisko przyrodnicze, lecz także społeczne i kulturowe, obejmujące wszystkie obszary i sektory tur.  (zarówno obszary „zielone” czyli na przykład chronione i mniejsze jak i duże miejscowości turystyczne)

·         Tur. trwała i zrównoważona – zwana także zharmonizowaną, syntezuje zarówno trwałość, długookresowe cele rozwoju i aspekty równowagi (odpowiednie proporcje) między gospodarką a ochroną szeroko rozumianego środowiska.

Popyt kształtuje rodzaj, kierunki turystyki. Współczesny rynek tur. kształtują klienci.

Wyróżniamy trzy podstawowe walory dla których ludzie podróżują masowo: 3xS (sun, sand, sea). Nowy trend w tur. to 3xE (edukacja - education, rozrywka - entertainment, podniecenie - exiting)

Alianse przewoźników lotniczych – LOT (star alianse – gwiaździsty alianse)

Pięć elementów atrakcyjności turystycznej

1.       zasoby i walory przyrodnicze (walory – zasoby zaadaptowane na popyt tur., każdy walor jest zasobem)

·         rzeźba terenu

·         zabytkowe parki

·         ogrody zoologiczne

2.       waloru pozaprzyrodnicze (antropogeniczne)

·         zabytki architektury

·         muzea

·         skanseny

3.       walory specjalistyczne – tur. specjalna

4.       baza turystyczna

5.       baza transportowa

Tur. wiejska stać się może podstawowym produktem marketingowym

1.       agroturystyka

2.       tur. specjalna

3.       tur. poznawcza

4.       tur. kongresowa

Wellness i SPA (ośrodki odnowy biologicznej na bazie wody) to nowe oferty tur.

Odpowiedzią na współczesne zmiany w tur. jest tur. wiejska, która staje się podstawowym produktem parkowym.

20.03.2004

Obecne zmiany w tur.

1.       spada zainteresowanie wypoczynkiem biernym na korzyść wypoczynku czynnego i tur. poznawczej

2.       popularne są krótkie ale częste wyjazdy tzw. mosty między świętami, renesans przeżywa tur. światowa

3.       60% tur. światowej odbywa się w Europie, a 7% stanowią podróże zamorskie

4.       przewiduje się szybszy wzrost podróży indywidualnych niż podróży z pakietu turystycznego

5.       obecnie powszechna tendencją jest indywidualizm, jest to również cecha współczesnego popytu

6.       „hard and soft tourism”

7.       dominuje rynek nabywcy

8.       wzrasta ilość I znaczenie wielkich korporacji, wykupywanie mniejszych przedsiębiorstw

9.       wzrasta świadoma polityka turystyczna organizacji i krajów (IATA, IACO, WTO, WTC)

10.   coraz większa możliwość podróżowania do krajów wcześniej niedostępnych

11.   standaryzacja produktu i ujednolicenie prawa turystycznego

...