bibtex.pdf

BibT E X { narz¦dzie do

przygotowania bibliograi

\begin{thebibliography}{Xxx99x}

\bibitem[Pat88a]{btxdoc}

Oren Patashnik.

\BibTeX{}ing. Documentation for general

\BibTeX{} users, 8~II 1988.

Andrzej M. Borzyszkowski

Instytut Podstaw Informatyki PAN, f/Gda«sk

ul. Abrahama 18, 81-825 Sopot

a.borzyszkowski@ipipan.gda.pl

\end{thebibliography}

gdzie btxdoc jest nasz¡ nazw¡ dla cytowa-

nej pozycji. W tek±cie ¹ródªowym, za ka»dym

razem gdy chcemy odwoªa¢ si¦ do tej pozy-

cji, u»ywamy polecenia \cite{btxdoc}. Teraz

L A T E X dziaªa tak:

{ odczytuje tekst z pliku manual.tex;

{ odczytuje pomocnicze dane z ró»nych pli-

ków; na razie interesowa¢ nas b¦dzie plik

manual.aux;

{ skªada tekst produkuj¡c plik manual.dvi;

{ zapisuje ró»ne informacje do dodatkowych

plików; tutaj interesowa¢ nas b¦dzie wy-

ª¡cznie plik manual.aux.

Czym jest, a czym nie jest BibT E X

BibT E X jest przeznaczony w zasadzie dla u»yt-

kowników systemu T E X, którzy

{ przygotowuj¡ rozprawy, cho¢by naukowe,

w których wyst¦puje zjawisko cytowania;

na ogóª s¡ to ksi¡»ki czy artykuªy, ale nie-

koniecznie, spójrz na pozycje [btxa,btxb];

{ u»ywaj¡ L A T E X-a (istniej¡ jednak zestawy

makr plainT E X-a pozwalaj¡ce skorzysta¢

z mo»liwo±ci BibT E X-a).

Utworzony plik manual.aux zawiera¢ b¦dzie

m. in. wiersze

Mo»liwo±ci BibT E X-a kryj¡ si¦ w obsªudze baz,

gªównie bibliogracznych, przechowywanych

w postaci plików tekstowych . BibT E X jest w sta-

nie przygotowa¢ plik z bibliogra¡ gotowy do

u»ycia w L A T E X-u.

BibT E X jest cz¦±ci¡ systemu T E X. Nie jest

on jednak makrem, stylem, formatem ani ni-

czym innym T E X-owym { jest normalnym pro-

gramem. Autorem BibT E X-a jest Oren Pata-

shnik, sam program jest omówiony w ksi¡»-

ce Lamporta [Lam86], dokªadniej w [Pat88a],

a o [Pat88b] b¦dzie jeszcze mowa. Ostatnie

dwie pozycje s¡ zawarte w ka»dej dystrybu-

cji T E X-a, [btxb].

ródªem informacji o BibT E X-u mo»e by¢ te»

artykuª Piotra Bolka w Wirtualnej Akademii,

[Bol96].

\citation{btxdoc}

\bibcite{btxdoc}{Pat88a}

Pierwsze dwa s¡ skutkiem dwukrotnego u»y-

cia \cite{btxdoc} w pliku manual.tex, trzeci

powstaª w momencie przeczytania danych bi-

bliogracznych i ustalenia, »e etykiet¡ dla po-

zycji nazwanej przez nas btxdoc jest Pat88a.

W pierwszym przebiegu L A T E X-a nie ma jesz-

cze pliku manual.aux, brakuje wi¦c ostatniej

informacji. W kolejnych przebiegach, w miej-

scach odwoªa« do wspomnianej pozycji, u»yta

b¦dzie ta etykieta.

R¦czne przygotowanie pliku z bibliogra¡

jest nieco m¦cz¡ce. Trudno jest utrzyma¢ jed-

nolity styl cytowania ró»nych pozycji, trudno

jest te» dopilnowa¢, by w bibliograi nie zna-

lazªy si¦ pozycje, które nie s¡ cytowane.

BibT E X sªu»y do automatyzacji procesu

przygotowania pliku bibliogracznego. Korzy-

sta on z pliku manual.aux i generuje plik

manual.bbl zawieraj¡cy bibliogra¦. Oczywi-

±cie musi skorzysta¢ z zewn¦trznego ¹ródªa

informacji o cytowanych pozycjach.

Aby móc skorzysta¢ z BibT E X-a nale»y

w miejscu, gdzie powinna znale¹¢ si¦ biblio-

graa, dokªadnie jeden raz u»y¢ sekwencji po-

dobnej do poni»szej:

Jak dziaªa BibT E X

Zasada dziaªania BibT E X-a opisana jest

w ksi¡»ce Lamporta [Lam86, 4.3.2, str. 74]. My

zaczniemy od przypomnienia zasad dziaªania

L A T E X-a. Zaªó»my, »e piszemy pewien artykuª,

którego gªówny plik nazywa si¦ manual.tex.

W artykule tym kilkakrotnie cytujemy ró»ne

pozycje, np. dwukrotnie cytujemy oryginaln¡

dokumentacj¦ BibT E X-a autorstwa Patashnika.

W tym celu gdzie± w ko«cu ¹ródªowej wersji

artykuªu powinien si¦ znale¹¢ tekst podobny

do poni»szego:

\bibliography{manual,btxdoc}

\bibliographystyle{plalpha}

Pierwsze polecenie mówi, z jakich baz bi-

bliogracznych nale»y skorzysta¢ { a mo»e

by¢ ich kilka { aby znale¹¢ cytowane pozy-

cje. W powy»szym przykªadzie b¦d¡ to pliki

manual.bib i btxdoc.bib.

Drugie polecenie mówi, jaki styl bibliogra-

czny nale»y zastosowa¢ przygotowuj¡c bi-

bliogra¦. Styl steruje:

This is BibTeX, Version 0.99c (Web2C 7.2)

The top-level auxiliary file: manual.aux

The style file: plalpha.bst

Database file #1: manual.bib

Database file #2: btxdoc.bib

Teraz dopiero zaczyna si¦ odliczanie

podwójnego przebiegu L A T E X-a. Drugi

przebieg b¦dzie pierwszym, w którym

L A T E X zauwa»y istnienie pliku manual.bbl

i potraktuje go tak samo, jak gdyby±my

napisali \input manual.bbl w miejscu po-

lecenia \bibliography. Bibliograa staje

si¦ wi¦c rozdziaªem o tytule ÿReferences"

(lub innym, je±li skorzystamy z mo»liwo-

±ci \def\refnamefLiteratura cytowana

i nieg), a manual.aux zawiera ju» informacj¦

\bibcite{btxdoc}{Pat88a}

Bior¡c pod uwag¦, co te» BibT E X potraª stwo-

rzy¢ w pliku manual.bbl, »aªowa¢ nale»y, »e

nie uzupeªniª od razu pliku manual.aux {

oszcz¦dziªoby to jednego przebiegu L A T E X-a.

Obja±nienia te zilustrowa¢ mo»na poni»-

szym rysunkiem.

{ uporz¡dkowaniem

pozycji

bibliogracz-

nych;

{ typem etykiet pozycji (liczbowe lub teksto-

we);

{ pisowni¡ imion autorów (peªna lub skró-

cona);

{ itd.

Wówczas, po zako«czeniu dziaªania L A T E X-a,

w pliku manual.aux znajd¡ si¦ dodatkowo

wiersze

\bibdata{manual,btxdoc}

\bibstyle{plalpha}

Nast¦pnie wywoªujemy BibT E X-a

bibtex manual

Nie wolno tu poda¢ rozszerzenia aux, jest ono

domy±lne, por. rozdz. B.2.

Podczas dziaªania BibT E X czyta pliki

{ manual.aux,

{ manual.bib i btxdoc.bib, oraz

{ plalpha.bst.

.tex

.dvi

L A T E X

.log

.bib

.bbl

BibT E X

.blg

.bst

.aux

Nazwy plików maj¡ standardowe ko«cówki.

Oprócz nazw znanych ka»demu u»ytkowniko-

wi T E X-a, wyst¦puj¡ te» pliki o ko«cówkach:

Wynikiem b¦d¡ dwa nowe pliki: plik za-

wieraj¡cy bibliogra¦, manual.bbl, oraz spra-

wozdanie z wykonanych prac, czyli tzw. log,

manual.blg.

Plik z bibliogra¡ b¦dzie zawiera¢ fragment

podobny do przygotowanego r¦cznie. W na-

szym przykªadzie b¦dzie to:

aux

plik produkowany i u»ywany przez L A T E X-a,

zawieraj¡cy m. in. dane pozwalaj¡ce

L A T E X-owi ustali¢ odpowiednio±¢ pomi¦dzy

etykietami u»ytkownika a ostatecznymi

etykietami pozycji bibliogracznych; jest

te» czytany przez BibT E X-a w celu ustalenia

cytowanych pozycji bibliogracznych;

\begin{thebibliography}{Pat88b}

\bibitem[Pat88a]{btxdoc}

Oren Patashnik.

\newblock {{\BibTeX ing}}.

\newblock Documentation for general

{\BibTeX} users, 8~Luty 1988.

bbl

plik z bibliogra¡ dla danego artykuªu; jest

czytany przez L A T E X-a; jest przygotowywany

przez BibT E X-a, cho¢ mo»na go te» przygo-

towa¢ r¦cznie;

bib

plik zawieraj¡cy baz¦ bibliograczn¡;

\end{thebibliography}

bst

plik zawieraj¡cy styl BibT E X-owy;

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby modykowa¢

tak przygotowany plik. Lamport nawet to tego

zach¦ca: ÿwhile BibT E X gets . . . right, it is only

a computer program, so . . . " (kilka sªów na ten

temat pó¹niej).

Sprawozdanie zawiera kilka informacji

o wykonaniu programu oraz o ewentualnych

bª¦dach:

blg

log BibT E X-owy.

3 Jak wywoªa¢ BibT E X-a

Sposób uruchamiania BibT E X-a mo»e zale»e¢

od platformy i instalacji. Mo»na go wywo-

ªywa¢ z linijki rozkazowej, by¢ mo»e za po-

moc¡ aliasu czy pliku wsadowego, mo»na

mie¢ ikon¦ na pulpicie, cho¢ raczej nie dla

samego programu, a dla plików *.aux, mo»-

na wreszcie posiada¢ kompletne ±rodowisko

okoªo-T E X-owe, np. Emacs z AucT E X-em, obej-

muj¡ce BibT E X-a.

BibT E X wymaga dost¦pu do pliku zawiera-

j¡cego deklarowany styl. Style te mog¡ znajdo-

wa¢ si¦ w bie»¡cym katalogu, by¢ wymienione

wraz z peªn¡ ±cie»k¡, znajdowa¢ si¦ w katalo-

gu domy±lnym lub wskazanym przez odpo-

wiedni¡ zmienn¡ systemow¡. W podr¦czniku

Lamporta [Lam86, 4.3.2, str. 74] opisano style

wyst¦puj¡ce w ka»dej dystrybucji L A T E X-a:

plain, unsrt, alpha, abbrv.

Je±li planujemy wykorzystanie innych stylów,

musimy zadba¢ o to, by BibT E X je zauwa»yª.

Na pªycie T E XLive4, w jednym tylko katalo-

gu /texmf/bibtex/bst/beebe znajduje si¦ 60

stylów, i nie s¡ to wszystkie style na tej pªy-

cie. Niestety, na ogóª nasza wiedza o tych sty-

lach ogranicza si¦ do ich nazwy, a jedyn¡ me-

tod¡ ich poznania jest eksperymentowanie. Al-

ternatywnym rozwi¡zaniem jest wªasna twór-

czo±¢, patrz rozdz. 8.

Do skomponowania jednej bibliograi mo»-

na u»y¢ kilku baz bibliogracznych. Bazy te

mog¡ si¦ znajdowa¢ w bie»¡cym katalogu

(gdy s¡ stworzone ad-hoc , na u»ytek jednej

pracy), by¢ wymienione wraz z peªn¡ ±cie»-

k¡, albo znajdowa¢ si¦ w jednym z katalo-

gów domy±lnych lub wskazanych przez od-

powiedni¡ zmienn¡ systemow¡. Kolejno±¢ wy-

mienienia nazw baz gra pewn¡ rol¦, jednak

tylko w sytuacjach bª¦dogennych, por. doda-

tek B.2, albo w zaawansowanych zastosowa-

niach, por. rozdz. 7.2. Wspomniana przykªado-

wa baza danych zawarta w ka»dej dystrybucji

T E X-a jest oczywi±cie tylko przykªadowa { ka»-

dy autor u»ywaj¡cy BibT E X-a b¦dzie miaª swo-

je wªasne bazy i nale»y umo»liwi¢ BibT E X-owi

dost¦p do nich.

BibT E X dopuszcza tylko jedn¡ bibliogra-

¦ w jednym dokumencie, mimo »e L A T E X

dopuszcza kilkakrotne u»ycie ±rodowiska

thebibliography. Je±li np. chcemy mie¢ osob-

no ksi¡»ki i osobno artykuªy, publikacje i r¦ko-

pisy, albo osobn¡ bibliogra¦ w ka»dym roz-

dziale, wówczas trzeba to zrobi¢ r¦cznie { al-

bo wywoªuj¡c kilkakrotnie BibT E X-a z ró»nymi

bazami, albo L A T E X-uj¡c i BibT E X-uj¡c fragmen-

ty pliku odr¦bnie (w tym drugim przypadku

pomocny mo»e by¢ pakiet bibunits). W obu

przypadkach trzeba zmieni¢ nazw¦ dla otrzy-

manych plików .bbl.

Je±li chcemy, by w bibliograi znalazªa

si¦ pozycja która nie jest cytowana, wystar-

czy w dowolnym miejscu tekstu ¹ródªowego

(ale ju» po \begin{document}) u»y¢ instrukcji

\nocite, tak jak to zrobiono z jedn¡ z pozycji

z tego artykuªu (któr¡?).

Struktura bazy bibliogracznej

Struktura bazy bibliogracznej zostaªa opisa-

na we wspomnianym ju» wielokrotnie pod-

r¦czniku Lamporta [Lam86, Appendix B, str.

140{147]. Pomoc¡ mo»e te» by¢ przykªa-

dowa baza bibliograczna /texmf/bibtex/

xampl.bib. Dalsze wiadomo±ci mo»na znale¹¢

w [Pat88a]. U»ytkownicy Emacsa mog¡ wywo-

ªa¢ bibtex-mode i mie¢ pod r¦k¡ kilka przy-

kªadowych wzorców rekordów wraz z opisem

znaczenia poszczególnych pól. Internauci sko-

rzystaj¡ z wyczerpuj¡cego spisu i opisu typów

rekordów i pól zawartych w [Bol96].

Baza bibliograczna skªada si¦ z rekordów

ró»nych typów. Ka»dy rekord skªada si¦ z na-

zwy typu poprzedzonej znakiem @ oraz z klu-

cza i z pól o ró»nych nazwach i zawarto±ciach

stanowi¡cych jego ciaªo. Przykªadowy rekord,

@UNPUBLISHED{btxdoc,

author = "Oren Patashnik",

title = "{{\BibTeX ing}}",

note = "Documentation for general

{\BibTeX} users",

month = "8~" # feb,

year = 1988 }

jest typu Unpublished, jego kluczem jest

btxdoc, posiada pola o nazwach author,

title, note, month oraz year. Zawarto±ci¡

trzech pierwszych pól s¡ napisy obj¦te cu-

dzysªowami, zawarto±ci¡ pola year jest napis

1988, zawarto±ci¡ pola month jest konkatena-

cja staªej 8~ oraz zmiennej feb (o zmiennych

czytaj w rozdz. 7.1).

{ Zamiast nawiasów klamrowych, obejmuj¡-

cych ciaªo rekordu, mo»na u»y¢ zwykªych,

byle do pary. Napis, czyli najcz¦±ciej caªa

zawarto±¢ pola, mo»e by¢ obj¦ty par¡ po-

dwójnych cudzysªowów, jak w powy»szym

przykªadzie, ale szczerze tego odradzam,

por. dodatek B.1. Lepiej u»y¢ pary nawia-

sów klamrowych. Liczba, tzn. napis skªa-

daj¡cy si¦ wyª¡cznie z cyfr, nie potrzebuje

otaczaj¡cych nawiasów, nie s¡ one jednak

szkodliwe.

{ Przecinek za ostatnim polem w ci¡gu pól

w rekordzie nie jest konieczny, ale te» nie

jest szkodliwy.

{ Typ rekordu i nazwa pola mog¡ by¢ poda-

ne maªymi lub wielkimi literami. Równie»

w kluczu nie gra to roli. L A T E X jednak jest

czuªy na wielko±¢ liter w kluczu, por. do-

datek B.1.

{ Klucz mo»e si¦ skªada¢ z liter, cyfr, my±lni-

ka czy dwukropka, a mo»e i czego± inne-

go. Na pewno nie mo»e zawiera¢ przecin-

ka, nawiasów i kilku innych znaków. Nie

tylko spacje (jak w T E X-u), ale i zmiany

wiersza w bazie danych nie graj¡ »adnej

roli. Nawet te pomi¦dzy znakiem @ a na-

zw¡ typu rekordu.

InCollection. Wydaje si¦, »e wszystkie nie-

znane typy rekordów traktowane s¡ tak jak typ

Misc, ale z ostrze»eniem.

Ka»dy ze stylów okre±la listy pól obowi¡z-

kowych i pól opcjonalnych dla ka»dego z ty-

pów rekordów. Pola spoza tych list s¡ ignoro-

wane. Powy»sze cztery standardowe style nie

ró»ni¡ si¦ w denicjach tych list. Jednak inne

style mog¡ odwoªywa¢ si¦ do pól ignorowa-

nych przez style standardowe.

O dwóch specjalnych polach wspomnimy

dalej, w rozdz. 7.1 i 7.2.

W rozdziale 7 opisano bardziej zaawanso-

wane mo»liwo±ci BibT E X-a, wymagaj¡ce bar-

dziej skomplikowanej skªadni.

Zawarto±¢ pola jest zwykªym tekstem, któ-

ry jest niemal dosªownie kopiowany przez

BibT E X-a, kopiowane s¡ równie» zagnie»d»o-

ne nawiasy klamrowe i makra T E X-owe. Wy-

j¡tkiem s¡ pola title oraz author i editor,

por. rozdz. 5. S¡ te» wprowadzane pewne ko-

smetyczne poprawki, np. napis 12-34 zostanie

zamieniony na 12--34.

Kolejno±¢ pól w rekordzie, o ile ich nazwy s¡

ró»ne, nie gra »adnej roli. Kolejno±¢ rekordów

jest znacz¡ca tylko w zaawansowanych zasto-

sowaniach, por. rozdz. 7.2.

Tekst w bazie bibliogracznej nie pasuj¡cy

do wzorca

Jak wpisywa¢ dane do bazy

bibliogracznej

Najpierw rekord. Najtrudniejszy jest sam po-

cz¡tek. Trzeba podj¡¢ dwie decyzje:

1. jaki typ rekordu wybra¢, oraz

2. jaki klucz mu nada¢.

Nie ma jednoznacznych odpowiedzi na te

pytania. Czasami równie dobry jest typ

Unpublished jak i Misc. Z drugiej strony nie

ma to a» takiego znaczenia, je±li pasuj¡ dwa

typy, prawdopodobnie wszystkie style potrak-

tuj¡ takie rekordy podobnie.

Najªatwiej jest rozpocz¡¢ pisanie rekordu

u»ywaj¡c narz¦dzi, np. wspomnianego ju»

Emacsa z pakietem AucT E X. Mo»na te» stoso-

wa¢ metod¦ ÿcut & paste", kopiuj¡c istniej¡ce

rekordy. Lepiej, je±li z przygotowanej szcz¡tko-

wej bazy zawieraj¡cej wszystkie mo»liwe pola

dla danego typu rekordu.

@h typ ih nawias ih klucz ih pola ih nawias zamykaj¡cy i

nie nale»y do »adnego rekordu. Daje to mo»li-

wo±¢ wprowadzania komentarzy do bazy da-

nych, szerzej o tym w dodatku C.

Formalnie rzecz bior¡c, rekord mo»e mie¢

pusty klucz lub pusty ci¡g pól, mo»e te» mie¢

powtarzaj¡ce si¦ pola o tej samej nazwie. Do

rekordu bez klucza nie mo»na si¦ jednak od-

woªa¢, a powtarzaj¡ce si¦ pola b¦d¡ zignoro-

wane, skutkuj¡c jedynie ostrze»eniem.

Sposób wykorzystania informacji zawartych

w bazie bibliogracznej zale»y od u»ytego sty-

lu BibT E X-owego. Styl jest, de facto , programem,

którego BibT E X jest interpreterem, a którego

danymi s¡ pliki *.aux i *.bib. Jest chyba jasne,

i» w jednej bibliograi mo»na stosowa¢ tylko

jeden styl BibT E X-owy.

W podr¦czniku [Lam86, Appendix B, str.

140{147], a równie» w [Bol96], opisano wszyst-

kie typy rekordów u»ywanych przez cztery

podstawowe style. Inne style mog¡ deniowa¢

swoje wªasne typy rekordów, cho¢ nie jest to

cz¦ste. Ka»dy styl zawiera osobn¡ procedu-

r¦ dla ka»dego typu rekordów w bazie bi-

bliogracznej. I tak, tytuª ksi¡»ki (Book) b¦-

dzie na ogóª wypisany kursyw¡, ale ten sam

tytuª b¦dzie zªo»ony caªkiem zwyczajnie, je-

±li pozycja zostanie zdegradowana do typu

Je±li chodzi o nadawanie rekordom jedno-

znacznacznych kluczy, warto wypracowa¢ jed-

nolity styl. Prost¡ mo»liwo±ci¡ jest imitowanie

stylu alpha.bst BibT E X-a. A wi¦c,

{ je±li pozycja ma jednego autora, to klucz

zªo»ony jest z trzech pierwszych liter jego

nazwiska, plus dwie cyfry oznaczaj¡ce rok

publikacji plus kolejne litery alfabetu, o ile

jest wi¦cej takich rekordów;

{ je±li autorów jest wi¦cej, to zamiast trzech

pierwszych liter nazwiska do klucza wcho-

dz¡ pierwsze litery wszystkich nazwisk,

alternatywnie, tylko pierwszych trzech na-

zwisk.

Powy»sze rozwi¡zanie ma dwie wady. Po

pierwsze, takich etykiet jest zbyt maªo na na-

prawd¦ du»¡ baz¦ bibliograczn¡. Co prawda

trzy litery i dwie cyfry daj¡ ponad milion kom-

binacji, jednak wi¦kszo±¢ cytownych prac po-

chodzi z ostatnich lat, autorów cz¦sto jest do-

kªadnie dwóch, a ich nazwiska cz¦±ciej zaczy-

naj¡ si¦ na liter¦ K czy S, ni» Y czy X. W ko«-

cu wygenerujemy klucze od ks99a do ks99z,

gdzie K i S b¦d¡ inicjaªami ró»nych autorów,

wprowadzaj¡c tylko zamieszanie.

Po drugie, rok publikacji nie jest, wbrew

pozorom, jednoznaczny. Mogli±my otrzyma¢

wst¦pn¡ wersj¦ pracy w roku 1997, nast¦p-

nie raport techniczny w roku 1998, wersj¦

konferencyjn¡ w roku 1999, uka»e si¦ ona

w sprawozdaniach w roku 2000, a wersja cza-

sopi±mienna b¦dzie nosi¢ dat¦ 2001, jak do-

brze pójdzie. Zmiany czynione w kluczu re-

kordu prowadz¡ w prostej linii do bª¦du,

por. B.2. Brak zmian, tzn. utrzymywanie ety-

kiety ety97, te» raczej przeszkadza.

W profesjonalnych bazach danych stosowa-

ne s¡ konwencje u»ywania w kluczu peªnych

nazwisk ª¡cznie z jakim± skrótem tytuªu.

Klucze musz¡ by¢ jednoznaczne nawet w re-

lacji równowa»no±ci maªe = wielkie , w L A T E X-u

musz¡ by¢ jednak cytowane dosªownie.

kordzie [Exa] wyst¦puje key={Example}. Wy-

nik wida¢ okiem nieuzbrojonym.

Tytuª. Nale»y pisa¢ jak po niemiecku (pra-

wie wszystko wielk¡ liter¡). Potem BibT E X u»y-

je wielkich liter lub maªych, zgodnie z u»y-

tym stylem. Nigdy nie zamieni maªej litery

na wielk¡, ale ch¦tnie na odwrót. Je±li chce-

my, by BibT E X nie mieszaª si¦ do naszych liter,

nale»y je umie±ci¢ w nawiasach klamrowych.

A na pewno nie chcemy ingerencji BibT E X-a,

gdy w tytule wyst¦puje czyje± nazwisko. Nale-

»y wówczas uj¡¢ w nawias co najmniej pierw-

sz¡ liter¦ nazwiska, a nie zaszkodzi uj¡¢ je caªe

w nawias.

Inne pola. Je±li nie potramy wypeªni¢ sen-

sownie pól obowi¡zkowych, nale»y si¦ zasta-

nowi¢, czy sªusznie wybrali±my typ rekordu.

W ka»dym razie pola nie zadeklarowane b¦d¡

traktowane jako puste napisy, a BibT E X ostrze-

»e nas, gdy dojdzie do u»ycia rekordu.

Mo»na swobodnie dodawa¢ wªasne pola,

które na pewno zostan¡ zignorowane przez

standardowe style BibT E X-a, np. abstract,

comment i wedle fantazji. Wiele powszechnie

dost¦pnych stylów BibT E X-owych wprowadza

takie dotatkowe pola do dobrze znanych ty-

pów rekordów.

Autor. Jest to najbardziej skomplikowane pole.

Nazwiska autorów oddzielamy sªowem and,

nawet je±li brzmi to niegramatycznie. Istniej¡

co najmniej dwa style pisania nazwisk, w za-

sadzie równowa»ne:

Sprawy polskie

{ imiona poprzedzaj¡ nazwisko,

{ imiona wyst¦puj¡ po nazwisku, wówczas

oddzielone s¡ przecinkiem.

O ile w T E X-u czy L A T E X-u ju» od pewnego

czasu mo»emy swobodnie posªugiwa¢ si¦ j¦-

zykiem polskim, o tyle BibT E X dopiero caªkiem

niedawno staª si¦ bardziej otwarty na proble-

my j¦zykowe. J¦zyk polski ujawnia si¦ w na-

st¦puj¡cych aspektach:

Komplikacje powstaj¡ gdy nazwisko zawiera

dwa czªony (jak u Du«czyków), inne elemen-

ty (von Junior Esq.), kombinacje liter i przecin-

ków (na przykªad, gdy nazwiskiem jest tak na-

prawd¦ nazwa rmy) i inne. Wówczas trzeba

bardziej uwa»a¢, g¦sto nawiasowa¢ odpowied-

nie czªony nazwiska, por. [Lam86, Appendix

B.1.2] i by¢ mo»e eksperymentowa¢. General-

nie mo»na powiedzie¢, »e format: nazwisko,

przecinek, imi¦ jest bezpieczniejszy i zwi¦ksza

szans¦, »e BibT E X prawidªowo rozpozna cz¦±ci

skªadowe nazwiska.

Nazwisko jest wa»ne nie tylko samo przez

si¦ { sªu»y te» do stworzenia widocznej etykie-

ty (w niektórych stylach) i ustawienia pozycji

bibliogracznych w odpowiedniej kolejno±ci.

Je±li brakuje nazwiska, np. pozycja jest nume-

rem czasopisma cytowanego tylko dlatego, i»

inne artykuªy s¡ w nim zawarte, wówczas dla

osi¡gni¦cia powy»szych celów mo»na u»y¢ za-

st¦pczo pola o nazwie key. Przykªadowo, w re-

{ kodowanie liter,

{ zamiana wielkich liter na maªe,

{ sortowanie liter,

{ polskie skróty i sªowa kluczowe,

{ inne polskie obyczaje.

Oryginalne implementacje BibT E X-a w ogóle

nie przyjmowaªy do wiadomo±ci istnienia ko-

dowania o±miobitowego. W tym ukªadzie byªy

dwie tylko metody u»ycie polskich liter: albo

notacja T E X-owa, np. ¡=\k{a}, albo ciachowa.

Dopiero wspóªczesne implementacje

BibT E X-a potra¡ sobie radzi¢ z notacj¡

T E X-ow¡. Zamieni¡ \L na \l, trzyliterowym

skrótem od nazwiska {\L}o{\'s} b¦dzie

ÿo±", a odpowiadaj¡ca pozycja b¦dzie

umieszczona niedaleko po pozycji [Lam86].

Oczywi±cie nie ma i nie mo»e by¢ uniwer-

salnych zasad sortowania { nie jest wcale

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: