1 temat : Poznajemy różne substancje
Właściwości substancji są to cechy charakterystyczne, które odróżniają jedną substancję od innej, umożliwiając w ten sposób identyfikację. Niektóre właściwości substancji można zbadać korzystając z narządów zmysłów. Za pomocą wzroku można określić stan skupienia i barwę. Zmysły węchu i smaku umożliwiają określenie zapachu oraz smaku substancji.
<b>WŁAŚCIWOŚCI SUBSTANCJI<b>
- stan skupienia
-barwa
-połysk
-gęstość
-twardość
-rozpuszczalność w wodzie i innych rozpuszczalnikach
-temperatura wrzenia i topnienia
-przewodnictwo cieplne i elektryczne
-zapach
-smak
-palność
-aktywność chemiczna
<b>Gęstość- jest to stosunek masy substancji do jej objętości. Wzór na gęstość:
D=M:V
d= gęstość
m=masa substancji
v= objętość, którą ta masa zajmuje
2 temat: Zjawisko fizyczne a reakcja chemiczna\
Reakcja chemiczna - jest to przemiana w której zaszła zmiana czyli powstała nowa substancja o innych właściwościach.
Zjawisko fizyczne- przemiana w której nie powstała żadna nowa substancja.
3 temat: Mieszaniny substancji
Powietrze jest mieszaniną dwóch prostych substancji- azotu i tlenu oraz niewielkich ilości innycn gazów. Woda to substancja złożona z której można wydzielić substancje proste: wodór i tlen. Woda to związek chemiczny wodoru i tlenu .
Mieszaniny jednorodne- są to substancje których nie można zobaczyć gołym okiem
Mieszaniny niejednorodne- są to mieszaniny w których można zobaczyć składniki gołym okiem.
Oto metody rozdzielania niektórych substancji na składniki:
Sedymentacja- to opadanie na dno cząstek substancji stałej w cieczy.
Dekantacja-polega na oddzieleniu substancji stałej od cieczy, przez zlanie cieczy znad osadu.
Krystalizacja- polega na wydzieleniu się z roztworu substancji w postaci kryształków na skutek np: odparowywania wody.
Destylacja-polega na rozdzieleniu składników mieszaniny ciekłej jednorodnej.
Temat 4:Pierwiastek chemiczny a związek chemiczny
Symbol chemiczny pierwiastka to umowny międzynarodowy zapis danego pierwiastka chemicznego, stanowiący pierwszą literę jego nazwy łacińskiej.
Związek chemiczny- to substancja złożona z co najmniej dwóch różnych, trwale połączonych ze sobą pierwiastków chemicznych. Za pomocą symboli chemicznych pierwiastków można zapisać wzory związków chemicznych np:
MgO- tlenek magnezu
CaS- siarczek wapnia
NaCl-chlorek sodu
5 temat: Metale i Niemetale
Metale w temperaturze pokojowej to substancje stałe . Wyjątek stanowi rtęć, która jest cieczą . Metale mają barwę srebrzystoszarą i srebrzystobiałą ( z wyjątkiem miedzi i złota).
Niemetale nie mają tylu wspólnych cech. W temperaturze pokojowej mogą występować w stanie ciekłym lub gazowym . W stanie ciekłym występuje tylko brom. Niemetale mają różne barwy, a niektóre również charakterystyczne zapachy. Różnią się też aktywnością chemiczną i rozpuszczalnością w wodzie.
Metale wykazują różną aktywność chemiczną. Najmniejsza aktywność chemiczną mają METALE SZLACHETNE np : złoto, srebro, platyna. Dlatego wykonane z nich przedmioty są trwałe i bardzo długo zachowują niezmieniony wygląd.
WŁAŚCIWOŚCI METALI
PODOBIEŃSTWA :
-stały stan skupienia
-barwa srebrzystobiała lub srebrzystoszara.
-połysk metaliczny
-kowalność i ciągliwość
-dobre przewodnictwo cieplne i elektryczne
RÓŻNICE:
- twardość
-temperatura topnienia
Przykłady zastosowań metali :
-ŻELAZO - rozwój motoryzacji
-MIEDŹ- wytwarza się z niego przewody elektryczne
-KADM-stosuje się go jako barwnik
-SÓD- stosowany do produkcji lamp sodowych, wykorzystywanych do oświetlenia ulic.
-PLATYNA- stosowany do unieszkodliwienia spalin samochodowych.
Przykłady zastosowań niemetali :
-SIARKA- stosowany do wulkanizacji kauczuku wykorzystywany też do produkcji preparatów stosowanych w leczeniu chorób skóry.
-FLUOR- w profilaktyce próchnicy zębów stosuje się jego jako związek chemiczny - fluorek sodu
-KRZEM- jego tlenek stosuje się do produkcji szkła i porcelany.
Temat 6: Powietrze
Powietrze jest mieszaniną jednorodną gazów. Stałymi składnikami powietrza są : azot tlen i gazy szlachetne.
Azot- 78 %
tlen- 21%
gazy szlachetne- 1 %
WŁAŚCIWOŚCI POWIETRZA
-gaz
-bezbarwny
-słabo rozpuszcza się w wodzie
-mieszanina jednorodna gazów
-bezbarwne
-bez smaku
Temat 7: Tlen i jego właściwości
Reakcja analizy - jeden substrat------>kilka produktów
Przykład:
Tlenek rtęci(II) --------> tlen+ rtęć
Reakcja syntezy- kilka substratów----->jeden produkt
Węgiel+tlen-------->tlenek węgla(V)
Utlenianie - proces łączenia się pierwiastka chemicznego z tlenem
Metal+tlen------>Tlenek metalu
WŁAŚCIWOŚCI TLENU
- gaz
- niemetal
-bezwonny
-podtrzymuje spalanie
Temat 8: Azot- główny składnik powietrza
Znaczenie i zastosowanie azotu:
- materiały wybuchowe
-medycyna
-rolnictwo
-przemysł spożywczy
WŁAŚCIWOŚCI AZOTU
-nie podtrzymuje spalania
Azot jako składnik powietrza został odkryty w 1772 roku prze Daniela Rutherforda.
Temat 9 Gazy Szlachetne
Mieszanina pierwiastków występująca w powietrzu w znikomych ilościach to gazy szlachetne. A głównie : argon oraz hel, neon krypton i ksenon.
Najlżejszy z gazów szlachetnych jest hel, a najcięższy to radon.
ZASTOSOWANIE GAZÓW SZLACHETNYCH
- medycyna
-elektronika
-statki powietrzne
- przemysł lotniczy i motoryzacyjny
Temat 10: Zanieczyszczenia powietrza
EFEKT CIEPLARNIANY- atmosfera ziemska musi działać jak szklarnia, aby w kosmos nie ulatywały zbyt duże ilości ciepła. W przeciwnym razie zmiany temperatury powietrza w ciągu doby byłyby tak duże , jak na księżycu, co uniemożliwiłoby życie na Ziemi. Atmosfera utrzymuje temperaturę powietrza na względnym poziomie. Niekorzystnym zjawiskiem jest zwiększanie się efektu cieplarnianego , którego skutkiem mogą być zmiany klimatyczne.
DZIURA OZONOWA- obecny w atmosferze ozon tworzy warstwę która zatrzymuje szkodliwe promieniowanie nadfioletowe. W wyniku działalności człowieka grubość warstwy ozonowej znacznie się zmniejszyła, więc przenika przez nią więcej szkodliwego promieniowania.
Testy8