ISTOTA_ROZWOJU.doc

(216 KB) Pobierz
ISTOTA ROZWOJU

 

ISTOTA ROZWOJU

- istotą rozwoju są zmiany
- psychologia rozwojowa zajmuje się ontogenezą od chwili poczęcia aż do śmierci, rejestruje zmiany, docieka przyczyn, źródeł
- psychologia rozwoju bada i postęp i regres



RODZAJE ZMIAN ROZWOJOWYCH

Zmiany rozwojowe:
- ilościowe
o np. wtedy, gdy coraz bardziej wzrasta dana cech (np. masa ciała, poszerzenie słownika, pamięć)
- jakościowe
o f-cja przekształca się zasadniczo np. przejście od gaworzenia do gruchania, od pamięci mimowolnej do dowolnej

Zmiany rozwojowe:
- zmiany wielkości
o odpowiednik zmian ilościowych
- zmiany proporcji
o zmiana wzajemnych stosunków części w obrębie całości, (np. proporcja ciała, proporcje między 3 formami działalności: zabawa, nauka, praca)
- zanikanie dawnych właściwości
o np. wypadanie zębów mlecznych, zanikanie raczkowania jako formy przemieszczania, zanikają niektóre odruchy bezwarunkowe, zanikanie gaworzenia
- nabywanie nowych właściwości

Zmiany rozwojowe (podział pod wzg. Powszechności):
- zmiany uniwersalne
o takie, które występują powszechnie na całym świecie i w całej historii, są uwarunkowane dojrzewaniem biologicznym i uniwersalnymi doświadczeniami społecznymi
- zmiany wspólne
o są wynikiem pewnych charakterystycznych doświadczeń grupy ludzi o podobnych doświadczeniach żyjących w tym samym czasie i miejscu
o kohorta- grupa osób żyjąca w tym samym czasie i miejscu
- zmiany indywidualne
o wywołane czynnikami, które działają tylko na indywidualna jednostkę



CZYNNIKI ROZWOJU

Dlaczego człowiek się rozwija, co powoduje zmiany- teoria 4 czynników:
1. genetyczne uwarunkowania rozwoju
2. środowiskowe (ekologiczne) uwarunkowania rozwoju
3. nauczanie i wychowanie –wyznaczniki rozwoju (czynniki przyczynowe)
4. aktywność własna - wyznaczniki rozwoju (czynniki przyczynowe)


ROLA DOJRZEWANIA I UCZENIA SIĘ

Dojrzewanie – te aspekty rozwoju, które są niezależne od doświadczenia indywidualnego

Cechy filogenetyczne – gatunkowe

Uczenie się – proces prowadzący do zmian w zachowaniu na podłożu indywidualnego doświadczenia

Okres sensytywny – największa podatność na bodźce danego rodzaju


PERIODYZACJA

Periodyzacja – podział życia człowieka na okresy
2 stanowiska:
- I że periodyzacja ma znaczenie porządkujące, podkreśla ciągłość rozwoju a dzielimy żeby było łatwiej opisywać, granice podziału nie są ustalone przypadkowo, ten pogląd jest bardziej powszechny
- II rozwój ma charakter stadialny



o stadium prenatalne – od poczęcia do rozwiązania ( 9 m-cy)
o wczesne dzieciństwo – od narodzin do 3 lat
§ wiek niemowlęcy – 1 rok życia
§ wiek poniemowlęcy – 2 i 3 rok życia
o średnie dzieciństwo (wiek przedszkolny) – 4-6 lat
o późne dzieciństwo (wiek szkolny) – 7-1012 lat
o adolescencja – 12-22 lata
· a. Wczesna – 12-17 lat
· a. Późna – 17-22 lata
§ wiek dorastania – 1012-18 lat
o wiek młodzieńczy – 19-15 lat
o wczesna dorosłość
o średnia dorosłość
o późna dorosłość (okres starzenia się)




BADANIA NAD ROZWOJEM



PODEJŚCIA DO BADANIA ROZWOJU

Rożne podziały

2 modele podejść do analizy rozwoju:
1. model mechanistyczny badań nad rozwojem – w analizie zmian zachowania
– rozwój traktowany jako naturalne następstwo, zmiany są spowodowane przez bodźce zewnętrzne
– zmiana rozwojowa utożsamiana ze zmianą zachowania
– człowiek traktowany jako bardzo prosta maszyna
– w tym modelu akcent na zmiany ilościowe, mają charakter ciągły
– analizowane jest również tempo rozwoju
– opisuje się zachowania ludzi w różnym wieku w różnych sytuacjach-badania poprzez model korelacyjny—korelacja-dwie zmienne są ze sobą związane, czyli wykazują systematyczną współzmienność
2. model organizmiczny badań nad rozwojem
- model ten obejmuje poziom T (modelu mechanistycznego,)czyli m. mechanistyczny jest fundamentem modelu organizmicznego
- odwołujemy się do wnętrza, do różnych właściwości procesów wewnętrznych struktur
- jeżeli akcent położymy na interakcje z otoczeniem to będzie to podejście kontekstualne (model kontekstualny)
- w tym modelu organizmicznym przyczyną zmiany jest to, co zachodzi od środka organizmu

Inne:
1. podejście diachroniczne
- obserwujemy zmiany rozwojowe w wyróżnionym obszarze( mowy, percepcji, samooceny itp.) zachodzące w określonym czasie
- umożliwia dokonanie opisy takich cech procesu rozwoju jak jego tempo, dynamika czy rytm zmian
2. podejście synchroniczno-funkcjonalne
- dokonujemy analizy zmian ujawniających się jednocześnie w kilku obszarach w danym odcinku czasu
- pozwala na wyprowadzenie hipotez, co do kierunku i celusensu dokonujących się przemian


MODELE BADANIA

Modele zmiany rozwojowej (3 modele):
1. model liniowy z. r.





- jest realizowany w podejściu mechanistycznym
- źródłem zmiany rozwojowej są bodźce zewnętrzne działające na jednostkę
- otoczenie → jednostka (otoczenie wpływa na jednostkę)
- warunkiem zmiany jest wewnętrzna dojrzałość organizmu
- zmiana polega na kumulacji doświadczeń (wiedzy, umiejętności)
- nowe doświadczenie pojawia się obok starego
- rozwój rozumiany jako proces ciągły, płynny
- analizuje się tempo rozwoju
- analizowane są przede wszystkim zmiany ilościowe (przyrost, ew. różnicowanie itp.)
- jest ciągły progres (postęp)
- w efekcie zamiast starej struktury pojawia się nowa struktura



2. model stadialny z. r.


- plateau – okres zastoju
- realizowany w podejściu organizmicznym
- źródłem zmian są czynniki wewnętrzne, tkwiące w jednostce możliwości
- wyznaczniki zmian: dojrzewanie
- warunkiem dla rozwoju są bodźce zewnętrzne
- zmiany mają charakter kumulacyjny
- nowe doświadczenia są wchłaniane przez stare struktury
- nowe struktury istnieją obok starych
- opisujemy tempo (jak szybko) i rytm (stosunek I fazy – progres do II fazy – zastuj)
- właściwości całości decydują o funkcjonowaniu całości
- analizowane zmiany są ilościowe i jakościowe
- rozwój ma charakter skokowy


3. model cykliczno fazowy z. r.


- stosujemy, kiedy rozpatrujemy rozwój w modelu kontekstualnym
- źródłem zmiany jest aktywność jednostki
- zakłada stałą interakcje między czynnikami wewnętrznymi i zewnętrznymi
- warunki zmiany stwarza dopasowanie między dojrzałością organizmu a bodźcami zewnętrznymi
- charakter zmian polega na transformacji doświadczenia
- stare struktury zmieniają się pod wpływem nowych doświadczeń i pojawia się nowa jakość
- przebieg zmian cykliczny
- zmiany ilościowe i jakościowe
- relacja wzajemności: część↔całość
- integracja nowego, dezintegracja starego i reintegracja nowestare


STRATEGIE BADAWCZE


Badania nieeksperymentalne mogą być prowadzone w różnych strategiach

1. strategia badań poprzecznych

- polega na badaniu grup ludzi w różnym wieku i porównywaniu uzyskanych wyników
- każda osoba badana jest tylko raz
- badacz porównuje wyniki uzyskane od osób w różnym wieku i analizuje istniejące między nimi podobieństwa i różnice
- wady
o nie jest kontrolowany wpływ zmiennej tj. przynależność do grupy pokoleniowejkohorty (dzielące podobne doświadczenia życiowe)
o nie weryfikują żadnego z modeli ujmowania zmiany rozwojowej
o badacz nie kontroluje, w jakie interakcje ze sobą wchodziły zmienne w każdej z porównywanych grup do momentu badań oraz w trakcie.
- zalety:
o wymagają niewielkiego nakładu czasu

2. strategia badań podłużnych

- badania tej samej grupy ludzi w kolejnych odstępach czasu
- badacz uzyskuje od tej samej grupy osób kilka zbiorów wyników, które ze sobą porównuje
- wady:
o kilkakrotne wykonywanie pomiarów jest czynnikiem samym w sobie zniekształcającym badanie
o trudność w utrzymaniu początkowej liczebności grupy przy badaniach trwających dłuższy czas
o wchodzenie badanych w interakcje z badającymi i z samymi sobą
- zalety:


3. strategia badań sekwencyjnych

- wiążą się ze zbieraniem danych, co najmniej od dwóch różnych grup pokoleniowych badanych w niej mniej niż dwóch odcinkach czasu
o badania ukośne – badanie kilku grup pokoleniowych w tym samym wieku, ale różnym czasie
o badania czasowo-sekwencyjne – powtarzanie, co jakiś czas badań przekrojowych
o badania pokoleniowo-sekwencyjne – kilkukrotne badania podłużne połączone z porównywaniem odpowiadających sobie grup wiekowych
o badania przekrojowo-sekwencyjne – porównywanie kilku grup wiekowych, z których każda badana jest kilka razy, badania różnych grup wiekowych należących do różnych pokoleń


++++
BADANIA KORELACYJNE I EKSPERYMENTALNE

B. korelacyjne – obserwuje się współwystępowanie zmiennych i na tej podstawie wnioskuje się o związku między nimi. Nie pozwala na wyciągnięcie wniosków przyczyn. Nie manipuluje się.
B. eksperymentalne -
- wady:
o trudno badać w długim przedziale czasowym
o trudności w losowym doborze osób
o ograniczenia mają charakter etyczny
o jak i techniczny
- zalety:


METODY BADANIA ROZWOJU

Eksperyment – m. badawcza, w której obserwacje określonych zachowań przeprowadza się w systematycznie zmienianych warunkach, a osoby badane przydziela się losowo odp. poszczególnych warunków (grup)
Wywiad-rozmowa w 4 oczy pomiędzy badaczem a badanym w celu zebrania szczegółowych informacji o tym ostatnim
Obserwacja- (naturalna) obserwacja zachowań występujących w sposób naturalny, bez podejmowania prób, aby je zmienić lub zakłócić; zbieranie danych bez zastosowania laboratoryjnych środków kontroli czy manipulacji zmiennymi
Test- rzadko używany do badań psychologicznych nad rozwojem człowieka a w szczególności rozwojem dziecka
Ankieta- metoda zbierania informacji od dużej liczby ludzi; informację samoopisową zbiera się w formie odpowiedzi na listę pytań, przedstawionych w ustalony sposób
Kwestionariusze opisowe(od 15 r. ż.)- kwestionariusz- zbiór pytań w formie pisemnej stosowany w celu uzyskania indywidualnych odpowiedzi


ROZWÓJ W OKRESIE PRENATALNYM


ROZWÓJ UKŁADU NERWOWEGO

I trymestr

- 1-szy trymestr to okres kształtowania się układu nerwowego i osiągnięcia przez niego kontroli nad mięśniami oraz współdziałania w funkcjonowaniu zmysły dotyku
- tempo rozwoju neuronów jest b. szybkie – kilka tys. Nowych przybywa, co min w 2. i co sek. W 3. miesiącu

1-szy miesiąc:

- od 13 dnia od poczęcia zawiązki ukł. Nerwowego
- od 19. dn. Powstaje cewa (rynienka) nerwowa złożona z neuroblastów (pierwotnych neuronów), dwa dni później zamyka się
- z cewy rozwinie się rdzeń kręgowy i nerwy obwodowe
- ok. 21. dn. Powstają pierwsze komórki ośrodkowego ukł. Nerwowego 3 pierwotne pęcherzyki mózgowe (tyło-, śród- i przodomózgowie)
- 4 tydz. Skurcze serca, które można uznać za pierwsze jego ruchy, są one dowodem na wykształcenie się ukł nerwowego
- pierwsze spontaniczne ruchy są wynikiem samo generujących się impulsów nerwowych, których źródłem jest rdzeń kręgowy

2-gi miesiąc:

- powstaje 5 pęcherzyków mózgowych i rozpoczyna się różnicowanie komórek nerwowych kory mózgowej
- w środkowej części mózgu tworzy się przysadka
- w 6 tyg. a dokładnie 41. dn pierwsze odruchy nerwowe, co świadczy o współdziałaniu ukł nerwowego i mięśniowego
- pojawienie się spontanicznych ruchów wygięcia grzbietu i karku oraz podnoszenie się i opadanie
- 7 tydz półkule mózgowe zaczynają wypełniać górną część czaszki
- 43. dn. pierwsze oznaki fal mózgowych
- pączkujące rączki i nóżki wykonują marionetkowe ruchy
- intensywny rozwój oka, zwłaszcza kom. Nerwowe siatkówki-ośrodek wzroku
- w połowie 7 tyg. Okolica warg staje się wrażliwa na dotyk, lekkie jej podrażnienie powoduje reakcję całego ciała w postaci zwrotów tułowia
- 8. tydz. Silny rozwój pęcherzyków mózgowych, zaczyna się unerwianie tworzącego się ucha wewnętrznego

3-ci miesiąc:

- 9 tydz cewa nerwowa wypełnia się kom. Nerwowymi
- doskonali się zmysł dotyku (np. powieka pod wpływem dotknięcia zaciska się a dłoń zwija się w piąstkę)
- neurony w rdzeniu kręgowym zaczynają rozsyłać sygnały nerwowe do poszczególnych kończyn-mogą one dzięki temu poruszać się niezależnie od siebie
- gruczoł przysadkowy wydziela hormon gonadotropinę
- tworzy się nerw węchowy
- 10 tydz części mózgowe są już ukształtowane
- doskonali się wrażliwość na dotyk (lekkie dotknięcie czoła powoduje obrót głowy)
- dziecko wykonuje w macicy wiele ruchów (np. ziewanie, przeciąganie się)
- 11 tydz. Zwiększa się powierzchnia ciała wrażliwa na dotyk, górna cz. ciała oraz klatka stają się wrażliwe, ale nadal w odpowiedzi na dotyk powstaje reakcja uogólniona
- w połowie 11 tyg. w zamknięciu dłoni zaczyna brać udział kciuk
- tworzą się podstawowe receptory powonieniowe
- 12 tydz. Przysadka mózgowa zaczyna wydzielać hormony
- kształtuje się nerw łączący gałkę oczna z potylica
- dziecko zaczyna połykać wody płodowe
- pierwsze nieregularne ruchy klatki piersiowej, ruchy nabierania i wypierania wód płodowych oraz ssania
- środkowe i boczne, a potem i dolne partie ciała stają się wrażliwe na dotyk
- zapis EEG wykazuje indywidualne cechy aktywności mózgu
- fale mózgowe są jeszcze nieregularne i wolne
- odruchy związane są raczej z unikaniem niepożądanych bodźców niż przyjęciem wobec nich czynnej postawy
- gruczoły wytwarzają ślinę

II trymestr

- okres osiągnięcia przez mózg pełnej liczby neuronów oraz ich intensywnego rozwoju
- następuje mielinizacja włókien nerwowych (tworzenie się otoczki tłuszczowej wzdłuż włókien w rdzeniu kręgowym,)dzięki czemu szybszy i bardziej efektywny jest przebieg impulsów nerwowych
-
4-ty miesiąc:

- na palcach powstają poduszeczki dotykowe
- serce pompuje dziennie ok. 30 l krwi, tarczyca asymiluje jod i wydziela toksynę, organizm syntezuje białka
- mózg dynamicznie dojrzewa
- na jego powierzchni pojawiają się bruzdy i zwoje
- uformowany jest móżdżek
- powstają ciągle nowe połączenia nerwowe

5-ty miesiąc

- w mózgu uwidacznia się bruzda czołowa, ciemieniowo-potyliczna i ostrogowa oraz spoidło
- objętość głowy wypełnia głównie jej neuronalna substancja
- stopniowo aktywność dziecka staje się regularna i cykliczna (fazy czuwania i snu), a na jej indywidualne cechy ma wpływ odziedziczony temperament oraz tryb życia i aktywność matki

6-ty miesiąc

- kończy się wzrost liczby komórek i zwojów nerwowych
- pod koniec miesiąca fale mózgowe przypominają fale u noworodka
- następuje mielinizacja mózgowia
- gęstnieje sieć wiązań nerwowych
- podczas snu 60 % faza marzeń sennych REM
- mózg rozwija się i kształtuje swoje f-cje dzięki ćwiczeniu, jakim jest jego aktywność w czasie fazy REM
- o dojrzałości ukł nerwowego świadczy tworzenie się niektórych odruchów bezwarunkowych

III trymestr

- zwiększa się powierzchnia kory mózgowej
- rozwój połączeń jest już na tyle zaawansowany, że w korze mózgowej zachodzi proces dyskryminacji bodźców, uczenia, zapamiętywania, nabywania nawyków i preferencji, doświadczania pierwotnych emocji
- behawioralna aktywność dziecka jest przejawem pierwotnych form umysłu

7-my miesiąc:
- można już rozpoznać 6 warstw kory mózgowej
- trwa proces mielinizacja włókien nerwowych
- przy wykonywaniu ruchów angażuje różne partie mózgu, dzięki czemu powstają nowe połączenia między komórkami nerwowymi oraz wzorce pamięciowe ruchów

przełom 7-ego i 8-ego miesiąca:

- obok aktywności ruchowej pojawia się intensywna bioelektryczna aktywność kory mózgowej
- ukł nerwowy coraz sprawniej koordynuje ruchy ciała, prace wszystkich narządów i zawiaduje czynnościami, myśleniem i uczuciami
- mózg szczególnie ćwiczy funkcje oraz integruje informacje w czasie fazy snu REM
- zmysł równowagi dojrzewa
- półkula lewa odpowiedzialna za prawą stronę ciała i mowę jest zwykle w okresie płodowym lepiej ukrwiona (a tym samym lepiej odżywiona i dotleniona)
- wytwarza się gotowość lewej półkuli do przyjmowania dźwięków mowy a prawej-muzyki

9-ty miesiąc

- dziecko przestaje rosnąc na 2 tyg. przed porodem



ROZWÓJ RUCHÓW

I trymestr

1-szy miesiąc:

- 3 tydz. Zaczątki 33 kręgów (somity)
- 4 tydz. Zawiązki kończyn oraz 40 par mięśni położonych wzdłuż osi ciała
- 4 tydz. Skurcze serca, które można uznać za pierwsze jego ruchy, są one dowodem na wykształcenie się ukł nerwowego
- pierwsze spontaniczne ruchy są wynikiem samo generujących się impulsów nerwowych, których źródłem jest rdzeń kręgowy
2-gi miesiąc:

- 5 tydz zawiązki dłoni i stóp
- zaczyna powstawać tkanka chrzęstna szkieletu i tkanka mięśniowa
- zawiązki palców u dłoni i stóp
- w 6 tyg. a dokładnie 41. dn pierwsze odruchy nerwowe, co świadczy o współdziałaniu ukł nerwowego i mięśniowego
- pojawienie się spontanicznych ruchów wygięcia grzbietu i karku oraz podnoszenie się i opadanie
- pączkujące rączki i nóżki wykonują marionetkowe ruchy
- w połowie 7 tyg. Okolica warg staje się wrażliwa na dotyk, lekkie jej podrażnienie powoduje reakcję całego ciała w postaci zwrotów tułowia

3-ci miesiąc:

- dziecko coraz bardziej aktywne i przejawia indywidualne cechy w wyglądzie i zachowaniu
- 9 tydz. plecy częściowo wyprostowują się
- 10 tydz doskonali się zmysł dotyku (np. powieka pod wpływem dotknięcia zaciska się a dłoń zwija się w piąstkę)
- neurony w rdzeniu kręgowym zaczynają rozsyłać sygnały nerwowe do poszczególnych kończyn-mogą one dzięki temu poruszać się niezależnie od siebie
- doskonali się wrażliwość na dotyk (lekkie dotknięcie czoła powoduje obrót głowy)
- dziecko wykonuje w macicy wiele ruchów (np. ziewanie, przeciąganie się)
- 11 tydz. Zwiększa się powierzchnia ciała wrażliwa na dotyk, górna cz. ciała oraz klatka stają się wrażliwe, ale nadal w odpowiedzi na dotyk powstaje reakcja uogólniona
- w połowie 11 tyg. w zamknięciu dłoni zaczyna brać udział kciuk
- 12 tydz. dziecko zaczyna połykać wody płodowe
- pierwsze nieregularne ruchy klatki piersiowej, ruchy nabierania i wypierania wód płodowych oraz ssania
- środkowe i boczne, a potem i dolne partie ciała stają się wrażliwe na dotyk
- odruchy związane są raczej z unikaniem niepożądanych bodźców niż przyjęciem wobec nich czynnej postawy

II trymestr

- następuje mielinizacja włókien nerwowych (tworzenie się otoczki tłuszczowej wzdłuż włókien w rdzeniu kręgowym,)dzięki czemu szybszy i bardziej efektywny jest przebieg impulsów nerwowych
- dużo przestrzeni wokół dziecka pozwala na nieskrępowane ćwiczenia ruchowe
- w miejsce wolnych, nieregularnych ruchów, które angażowały naraz wiele mięśni i stawów, pojawiają się ruchy pełne wdzięku
- ruchy stają się wyraźnie wyczuwalne dla każdej matki

4-ty miesiąc:

- rozwój mięsni karku – głowa trzyma się prosto
- zwiększa się ilość płynu owodniowego, co pozbawia dziecko poczucia ciężaru ciała i łagodzi urazy matki, dzięki temu dziecko może być aktywne
- w przedniej części kory mózgowej tworzy się mapa ruchowa i czuciowa ciała (np. drażnienie tej okolicy wywołuje ruchy w odległych częściach ciała)
- po podaniu środków pobudzających lub uspokajających zachowanie dziecka zmienia się
- do 16 tyg. 20 tys. Różnych ruchów w ciągu dnia
- 13 tydz. Pojawiają się spontaniczne próbne ruchy oddychania polegające na skurczu klatki piersiowej
- 15 tydz ruchy nabierania i wypierania wód płodowych
- ruch chwytania bez, a potem z udziałem kciuka

5-ty miesiąc:

- aktywność dziecka staje się regularna cyklicznie zmienia się (faza czuwania i snu)
- na indywidualne cechy aktywności ma wpływ odziedziczony temperament oraz tryb życia i aktywność matki
- matka może już stwierdzić, że dziecko śpi, ma czkawkę, kopie, obraca się, przeciąga się po śnie lub energicznie szuka wygodnej dla siebie pozycji
- może tez stymulować jego ruchy przez pocieranie lub stukanie w powłoki brzuszne
- dziecko nadal ćwiczy sprawności życiowe np. od 17 tyg. ssanie

6-ty miesiąc

- prawidłowo rozwijające się dziecko trwa w bezruchu przez okres nie dłuższy niż 10 min
- odruchy bezwarunkowe
- od 24 tyg. wzrasta częstotliwość, siła i amplituda skurczów i rozkurczów klatki piersiowej oraz ruchów ssania
- aktywność dziecka staje się również zależna od docierających bodźców zmysłowych (np. mogą go wybudzić ze snu)
- aktywność ruchowa matki i dziecka jest naprzemiennie zharmonizowana

III trymestr

7-my miesiąc

- zmniejszająca się przestrzeń wokół dziecka uniemożliwia dotychczasowe swobodne koziołkowanie
- nadal przekręca się ono i wykonuje wiele ruchów kończynami oraz precyzyjne ruchy mimiczne
- powstają wzorce pamięciowe ruchów
- większość odruchów wrodzonych jest już widoczna (np. odruch ssania, poszukiwania pokarmu, kroczenia, Moro, chwytny)

przełom 78 miesiąc:

- aktywność ruchowa
- ukł nerwowy coraz sprawniej koordynuje ruchy ciała

9-ty miesiąc

- dziecko przestaje rosnąc na 2 tyg. przed porodem

ROZWÓJ WRAŻLIWOŚCI ZMYSŁOWEJ

I trymestr

1-szy miesiąc:

- od 19. dn. Tworzą się oczy a od 28. dn. Można rozpoznać soczewkę oka
- w 4 tyg. Pojawiają się jama ustna zawiązki kończyn, oczu, uszu i nosa

2-gi miesiąc:

- od 7 tyg. okolica warg wrażliwa na dotyk i jej lekkie podrażnienie powoduje reakcje uogólnioną całego ciała w postaci zwrotu tułowia

3-ci miesiąc:

- doskonali się zmysł dotyku (np. powieka pod wpływem dotknięcia zaciska się a dłoń zwija się w piąstkę)
- tworzy się nerw węchowy
- w 10 tyg. doskonali się wrażliwość na dotyk (lekkie dotknięcie czoła powoduje obrót głowy)
- 11 tydz. Zwiększa się powierzchnia ciała wrażliwa na dotyk, górna cz. ciała oraz klatka stają się wrażliwe, ale nadal w odpowiedzi na dotyk powstaje reakcja uogólniona
- w połowie 11 tyg. w zamknięciu dłoni zaczyna brać udział kciuk
- tworzą się podstawowe receptory powonieniowe
- kształtuje się nerw łączący gałkę oczna z potylica
- dziecko zaczyna połykać wody płodowe
- pierwsze nieregularne ruchy klatki piersiowej, ruchy nabierania i wypierania wód płodowych oraz ssania
- środkowe i boczne, a potem i dolne partie ciała stają się wrażliwe na dotyk




II trymestr

- zasób bodźców zmysłowych, jakich dostarcza środowisko śródmaciczne bardzo bogaty
- w tym trymestrze wszystkie zmysły są funkcjonalnie czynne
- dziecko odbiera wrażenia zmysłowe, lecz nie integruje ich jeszcze w schematy spostrzeżeniowe

4-ty miesiąc:

- 1415 tydz. Cała powierzchnia ciała wrażliwa na dotyk
- dziecko reaguje na smak wód płodowych oraz zmianę ciśnienia (reakcje odruchowe nieuświadomione)
- odruchy błędnikowe
- dziecko kołysane ruchem i oddechem matki ćwiczy zmysł równowagi
- zaczyna funkcjonować narząd Cortiego, w którym mieszczą się receptory słuchowe

5-ty miesiąc:

- kubki smakowe chemicznie aktywne
- intensywność ruchów połykania wód płodowych zależy nie tylko od odczuwania głodu, ale także od ich smaku (np. smak słony hamuje połykanie) oraz od samopoczucia dziecka
- im słodsze wody tym wolniej je połyka, dokładniej smakując
- na nagłe zmiany temperatury, oświetlenia oraz silne dźwięki dziecko reaguje przyspieszeniem akcji serca, zwiększeniem ruchliwości (niepokojem) całego ciała oraz gałek ocznych, zmianą pozyc...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin