Obawa przed stratą
Problem 2
Program 1 Program 2
100% prawdop., że 2/3 osób
umrze
1/3 prawdop., że nikt nie umrze
2/3 prawdop., że wszyscy umrą
Problem 1: Badani odrzucili bardziej ryzykownej, lecz
bardziej skuteczniejsze rozwiązanie na rzecz pewnej
korzyści
Problem2: Natomiast, badani byli gotowi podjąć ryzyko
jeżeli wiedzą, że jest to sposób na uniknięcie straty
Sposób sformułowania problemu (opisania możliwości
wyboru) ma wpływ na wybór niezależnie od konsekwencji
i... od logiki!
Sztywność psychiczna
Nastawienie percepcyjne (ang. mental sets):
tendencja do rozwiązywania problemów przy użyciu
procedur, które były skuteczne przedtem w odniesieniu do
podobnych problemów
Nastawienia percepcyjne zwiększą efektywność uczenia się i
rozwiązywania problemów
Jednakże, nie pomagają gdy problem wymaga świeżego
spojrzenia i nowych metod (np. kiedy kreatywne myślenie jest
użyteczne do rozwiązywania problemów)
Połączyć wszystkie kropki
Używać nie więcej niż 4
linii prostych, nie
odkrywając ołówka od
papieru
Błąd myślenia retrospektywnego
Tendencja do przeceniania własnych możliwości
przewidywania wydarzeń, kiedy znany jest ich wynik
(zjawisko “Wiedziałem, że to się zdarzy”)
Powszechne zjawisko w:
Opiniach politycznych (“Zawsze wiedziałem, że mój kandydat
wygra”)
Rozpoznaniach medycznych (“Ja bym od razu powiedział, że ta
brodawka jest złośliwa”)
W myśleniu retrospektywnym, sytuacja wydaje się
prostsza we wspomnieniu, niż była naprawdę
Poszukiwanie potwierdzenia
Skłonność do wyszukiwania lub uwzględniania jedynie
tych informacji, które potwierdzają nasze dotychczasowe
poglądy
Sprawdź czy to jest
prawda:
Jeżeli kartka przedstawia
samogłoskę na jednej
stronie, musi przedstawić
numer parzysty na drugiej
stronie
Które z 4 kartek (tylko 2)
trzeba przewrócić?
Co zdarza się kiedy elementy poznania są
psychologicznie niespójne ?
Np. A. Mateusz wie, że palenie jest niezdrowe
B. Natomiast, lubi palić
C. Gdy rozmawia z przyjaciółmi, próbuje przekonywać ich że
palenie nie jest takie złe... Na przykład, jego dziadek pali 20
papierosów dziennie, a ma 80 lat
Psychologowie nazywają ten stan dysonansem poznawczym
(ang. cognitive dissonance)
A i B są psychologicznie niespójne (jest dysonans poznawczy)
Dysonans poznawczy i jego redukcja
Ludzie nie mogą długo pozostawać w tym stanie. Dysonans musi
być usunięty
Dlatego A zostało trochę zmienione... Mateusz przyjął założenie,
że palenie nie jest takie złe!
W ten sposób dysonans się zmniejsza
Dysonans poznawczy
Konflikty pomysłów
Konflikty pomiędzy
zachowaniem i nastawieniami lub
przekonaniami
Napięcie (dysonans
poznawczy)
Aby redukować dysonans:
Uniknąć przekonanie
Zmienić zachowanie
Negować fakty
Racjonalizować
Warunki, w których szczególnie często pojawia się motywacja do
usuwania dysonansu:
- gdy sądzimy, że decyzję podjęliśmy dobrowolnie
- gdy sądzimy, że decyzja jest ważna i nieodwracalna
- gdy poczuwamy się do osobistej odpowiedzialności za
negatywne skutki własnych decyzji
- Gdy włożyliśmy dużo wysiłku w decyzję, a rezultaty okazały
się gorsze, niż się spodziewaliśmy
Usprawiedliwienie wysiłku
Tendencja do
wykazywania wzrostu
upodobań w stosunku
do czegoś
wymagającego więcej
wysiłku
Powszechny rodzaj
redukcji dysonansu
poznawczego
Doświadczenie
Aronsona i Mills’a
(1959) Rodzaj inicjacji
Upodobanie w stos. do grupy
łagodny żenująbez inicjacji cy
Wytłumaczenie
łagodna inicjacja żenująca inicjacja
1. Dyskusja była nudna Dyskusja była nudna
2. Inicjacja do grupy była Inicjacja do grupy była
mało żenująca bardzo żenująca
Bez dysonansu (bez Dysonans zmiana 1
zmiany)
Inteligencja : podejście
psychometryczne
Określenie inteligencji
Stworzenie testu IQ (Ilorazu Inteligencji)
Czy test I.I. może być niezależny od kultury?
Inteligencja
Właściwość jednostka zwykle zdefiniowana jako zdolność
uczenia się nowej wiedzy na podstawie doświadczenia,
myślenia abstrakcyjnego, adekwatnego zachowania, oraz
adaptacji do zmian w środowisku
Faktor g (ang. g factor)
Ogólna zdolność intelektualna traktowana przez
wielu psychologów jako wspólna umiejętność
bardziej specyficznych zdolności oraz talentów
Psychometria
Dotyczy pomiaru zdolności intelektualnych, umiejętności i
procesów
Opracowanie testu IQ (Ilorazu
Inteligencji)
Test IQ
IQ to skrót angielskiego określenia “Intelligence Quotient”,
(czyli iloraz inteligencji), a psychometryczny test mierzy
zdolności umysłowe
Test IQ opracował w 1905 roku w Paryżu psycholog Alfred
Binet
Binet stwierdził, że powinniśmy mierzyć wiek mentalny dzieci
Binet i Simon opracowali test służący do pomiaru pamięci,
słownictwa, oraz percepcji (dyskryminacja)
I.I. = Wiek mentalny osoby dzielony przez wiek
chronologiczny, a rezultat dodatkowo mnożone przez 100
Obecnie, I.I. jest obliczony na podstawie norm otrzymanych w
standaryzowanych testach inteligencji
Na test IQ składają się różnorodne ćwiczenia, których celem jest
zbadanie zdolności rozumowania w dziedzinie:
werbalnej
matematycznej
przestrzennej
pamięci
logicznego myślenia
gemiinii