Gleba-zew część litosfery od pow Ziemi do 3m głęb. Składa się z : cząst wody,cząst mineralnych,cząst organicznych,powietrze. Zew warstwa gleby nosi nazwę zwietrzeliny. Czynniki glebotwórcze : a.skała macierzysta(podłoże, gdzie tworzy się gleba)b. klimat; c.rzeźba terenu(stopień nachylenia);d.biosfera(r.roślin pokrywających obszar); e.warunki wodne; f.stopień nawilgotnienia zwietrzeliny; g. Czas; h. Człowiek. Podział gleb:a.Strefowe :czarnoziemy(okołorównikowa,trudne do uprawy), żółtoziemy(okołorów,trudne do uprawy),buroziemy, szaroziemy,gleby pustynne(zwrotnikowa),cynamonowe(podzwrotnikowa,wysoka przydatność),kasztanowe,czarnoziemy,brunatne,płowe,bielicowe(umiarkowana,dobra),tundrowa(okołobiegunowa,niska przydatność);b.astrefowe : mada rzeczna(gleby urodzajne),rędziny,wulkaniczna,gleby bagienne,czarne ziemie,górskie,antropogeniczne. Formacje roślinne na świecie: lasy równik(namorzynowe),sawanny(podrównikowy suchy), pustynie(skrajnie skuchy),lasy monsunowe; klimat podzwrotnikowy(obszary uprawne):liściaste, suche obszary trawiaste; umiarkowana: lasy mieszane, stepy, preria, pampa; okołobiegunowa:tajga,tundrageografia społ-zajmuje się działalnością człowieka w środ(demografia,g migracji,g osadnictwa,g polityczna); g społ-ekonom(g.rolnictwa,g przemysłu,g usługi,g transportu,g handlu,g,turyzmu; środ geograficzne to środ. przekształcone przez człowieka. Wyróżniamy: a.ekumena obszary intensywnie zamieszkane i zagospod, przez człowieka, gęst. 200 os/km2 (wsch część Chin, Japonia);paraekumena-obszary o małej gęst zaludnienia i małym zagospod, 1-10 os/km2; superekumena-obszary częściowo-okresowo zamieszkane przez człowieka w określonej porze;anekumena-obszary niezamieszkałe.Obszary od b.dużej gęst zaludnienia(pow 200 os/km2): region wschodnioazjatycki,r południowoazjatycki(płw Indyjski),r środkowoeuropejski i zach, wsch wyb Ameryki Płn,wsch część Wyż Brazylijskiej, delta rzeki Nil. Obszary słabo zaludnione : obszary zlodowacone,pustynne,lasy równikowe,tajga, tundra,masywy górskie pow 3,5 tys m. Bariery osadnicze:wodna,termiczna,grawitacyjna,ciśnieniowa, świetlna,klęski żywiołowe. Demografia-nauka zajmująca się zmianami liczby ludzi określ obszary w określ przedziale czasowym. Struktura demograficzna – podział ludzi z wzg na płeć, wiek, wykształcenie, zawód, wyznanie, zamieszkanie. Liczba ludności na rok 2007 : Polska 37,8; Świat:6,6; Przyrost naturalny-różnica między l. ur, a l. Zgonów na danym obszarze w ciągu roku. Wskaźnik przyrostu naturalnego to różnica między l. Urodzeń, a l. Zgonów do mieszkańców państwa w określ przedziale czasowym pomnożone przez 100 promili.Przedziały WPN: powyżej 20 promili : eksplozja demogr. 5-20 wyż demogr, 0-5 stabilizacja demogr, -5 – 0 niż demogr, -5 - (-10) regres demogr, -10 i niżej katastrofa demogr. Czynniki wpływające na wzrost liczby ludności :rewolucja przemysłowa XVIII w, migracja ze wsi do miast, poprawa warunków, rozwój medycyny i szczepionki, rozwój opieki społ,
jestiona