Arabowie.doc

(Uwaga! Nie mam pewności, co do pisowni niektórych nazw, a nie chce mi się ich sprawdzać,
więc musi to zrobić każdy na własną rękę)

ARABOWIE                                                                      16.11.2010 R.

1.       Arabia – „kraina”, podzielona na trzy części: pustynną (Nomadowie), skalistą i szczęśliwą (ludność osiadła):

·         ludność semicka, trapiona niekończącymi się wojnami domowymi wg reguł pustyni (gościnność, pielgrzymki, pokój przez 1/3 roku), łączyła ich kultura, język, a nie religia;

·         główne miasto – Mekka (siedziba czarnego kamienia), zamieszkiwał tam lud Kuraiszytów – wśród nich Kutan (Mahomet - czcigodny);

2.       Mahomet był w początkowym okresie moralizatorem, nie wojownikiem;

·         musi uciekać, bo monoteizm uderzał w interesy ekonomiczne Mekki;

·         Mahomet twierdził, że tylko totalne poddanie się bogu gwarantuje życie wieczne – nawiązanie do Mezopotamii, boga osobowego, który CHCE i ROZKAZUJE;

·         ucieczka do Medyny – niewielkie miasto, ludzie (w większości żydowskiego pochodzenia) żyjący z rolnictwa, tu powstaje „czysty” monoteizm;

·         Mahomet staje się wojownikiem – prowadzi wojnę wbrew regułom pustyni;

·         islam (poddaństwo) jako niby-monoteizm, ale istnieje jeszcze .,:

·         pięć filarów wiary;

·         odrzucenie wspólnoty rodowej;

·         ochrona własności prywatnej, ale obowiązek pomocy potrzebującej;

·         muzułmanów ma spajać religia, walka (ekspansja), interes i ideologia;

·         elementy polityczne i religijne splatają się ze sobą, wynika to z konstrukcji teokratyzmu;

·         Allah – byt złożony, bóg o wielu twarzach (pokoju i wojny, miłości i nienawiści), bliski bogu starotestamentowemu;

·         pojawia się koncepcja Arabów jako ludu wybranego;

·         islam jako kulturę stworzyła permanentna wojna, przez co ich związek jest nierozerwalny;

·         jeśli wróg uzna zwierzchność, nie trzeba go nawracać, o ile płaci haracz – brak misyjności.

3.       Po śmierci Mahometa:

·         podział na:

1)      sunnitów – pogląd arystokratyczny, wybór następcy spośród elity (plemienia Kuraiszytów), konstrukcja kalifa → namiestnika, który ma się troszczyć o religię i w sprawach świeckich ma władzę absolutną, ale nie jest kapłanem, jest „cieniem boga na ziemi”,

2)      szyitów – władza powinna pozostać w rękach potomków córki Mahometa, kalifem powinien zostać immam → człowiek święty, który ma moc interpretacji, a nawet jasnowidzenia, jest wcieleniem Allaha, pogląd najbardziej radykalny;

3)      haridżitów – hasło równości, następcę Mahometa należy wybrać spośród wszystkich.

4.       Koran:

·         ostateczna wersja zredagowana w 655 r.;

·         opiera się na objawieniu, pochodzi od boga → stoi za nią autorytet;

·         sunna – opis obyczajów proroka, nie ma boskiego pochodzenia.

5.       Prawo miejscowe (adat) + Koran + sunna + zapożyczenia z innych kultur + kijas (zbiory orzeczeń) + idźma? + doktryna (filch) = szaria(t) → „droga do wodopoju”:

·         prawo święte;

·         charakter praktyczny;

·         rola spajająca;

·         rola kalifa – stoi na straży prawa;

·         kryterium podziału na szkoły prawa – hierarchia źródeł prawa;

·         od IX w. brak krytycyzmu (taklid).