August Strindberg
Panna Julia, Ojciec
· w przedmowie zarys koncepcji naturalizmu
· stawiał sobie zadanie dydaktyczne
· dotąd sztuka pełniła niewłaściwą rolę
· interesuje go prawda
· pokazuje człowieka bez charakteru, tendencji, nie ma typu człowieka (np. skąpiec)
· stara się pokazać różnorodność
· jego człowiek jest dynamiczny, rozwija się
· pokazuje różne motywy postępowania
„Panna Julia”
· wstęp:
- Biblia pauperum – słowa zastępują obrazki; tekst przeznaczony również dla ludzi niewykształconych, którzy zrozumieją obraz, a słowo nie.
- Nie ma podziału na akty, aby nie było przerw w teatrze (powodują one oderwanie się od akcji)
- Chór wieśniaków – przerywnik wkomponowany w sztukę, zamiast opuszczenia kurtyny
- Co mówi o Julii?
§ charakter nowoczesny
§ pół-kobieta
§ nienawidzi mężczyzn
· motywy działania:
- noc świętojańska
- wyjazd ojca
- porzucenie narzeczonego
- wychowanie
- menstruacja
- wrodzone instynkty matki
- kwiaty
- podniecenie
- mrok
- taniec
· podział czynników:
- czynniki zewnętrzne (nie ma na nie wpływu)
§ geny
§ wychowanie
§ środowisko
- czynniki wewnętrzne (zależne od niej)
§ wpływ matki
Þ nienawiść do mężczyzn
Þ nie chciała mieć dzieci, nie chciała córki
Þ emancypacja
Þ kobieta nie może zostać niewolnikiem męża – Julia tak traktowała narzeczonego (jedna strona musi być zniewolona)
Þ matka ukryła przed mężem fakt posiadania majątku
Þ zdegenerowany mózg Julii
Þ wykonywanie czynności męskich przez kobiety
§ narzeczony
Þ Julia demonstrowała swoją siłę
Þ poniżany przez Julię
Þ Julia dominowała, traktowała go jak psa, tresowała go
§ Julia a Jean
Þ klęska Julii
Þ ona weszła w rolę mężczyzny i zdobywa go, każe całować buty
Þ Julia:
Ø cechy arystokratyczne
Ø wyższa klasa
Ø dążenie do upadku
Ø pojednanie się ze służbą (pije piwo, tańczy ze służącym)
Þ Jean:
Ø dąży w górę (sen o drzewie)
Ø nienaganne maniery
Ø znał francuski
Ø chodził do teatru
Ø podglądał Julię w dzieciństwie
Ø ogród porównuje do raju
Ø podważa podział społeczny
§ różnica między Julią a Jeanem
Þ Julia może tylko upaść, nie może dać mu pochodzenia szlacheckiego
Þ On może ją wynieść na wyżyny, kupić hotel i tytuł hrabiego w obcym kraju (Rumunia)
Þ Hipnotyzacja Jeana, okultyzm
Þ Julia została zhańbiona i nie mogła się z tym pogodzić
Þ Zaburzenie relacji: mogą się przestać pilnować, ktoś złapie ich na gorącym uczynku
Þ Julia boi się reakcji ojca
Þ Zachwianie poczucia rzeczywistości, nie przewiduje konsekwencji, chce zabrać w podróż czyżyka
§ Dlaczego odchodzi Krystyna?
Þ To, że Julia piła z Jeanem piwo poniża ją w jej oczach
Þ Nie szanuje już państwa
§ Różne okoliczności popychają Julię do upadku i samobójstwa
§ Dlaczego Julia przegrała z Jeanem?
Þ Naruszyła naturalną kolej rzeczy
Þ Uwiodła go – zachowała się jak mężczyzna, on by się nie ośmielił
Strindberg a Ibsen, „Ojciec” a „Upiory”
· Strindberg
- ojciec chce zrealizować swoje koncepcje wychowania córki, uznano go za szaleńca
- chłodny intelektualizm, dystans do świata
· Ibsen
- stawia w stan oskarżenia mężczyznę, ale nie jest tak bardzo krytyczny
- prawda umożliwia działanie rozsądne, prowadzi ostatecznie do dobra
· Dyskusja o roli kobiety, mężczyzny, rzeczywistości, opinii publicznej i dwoistości natury ludzkiej
polfilmo