ow61.pdf
(
6731 KB
)
Pobierz
okrety61
W NUMERZE
Vol. XIII, Nr 61 (5/2003)
ISSN-1231-014X
Maciej S. Sobaƒski
2
Zatoni´cie K-159
Redaktor naczelny
Jaros∏aw Malinowski
Kolegium redakcyjne
Rafa∏ Ciechanowski, Micha∏ Jarczyk
Piotr Kubiszewski
3
Wspó∏pracownicy w kraju
Mariusz Borowiak, Grzegorz Buka∏a,
Przemys∏aw Federowicz, Maciej K. Franz, Jan Front,
Tomasz Grotnik, Krzysztof Hanuszek, Marek Herma,
Rafa∏ Mariusz Kaczmarek, Krzysztof Kubiak,
Piotr Kubiszewski, Jerzy Lewandowski, Andrzej Nitka,
Grzegorz Nowak, Miros∏aw Pietuszko, Radomir Pyzik,
Krzysztof Rokiciƒski, Marcin Schiele, Maciej S. Sobaƒski,
Marek Sup∏at, Tomasz Walczyk, W∏odzimierz Zió∏kowski
Z ˝ycia flot
Karl Schrott
7
Flotylla WiÊlana monarchii
austro-w´gierskiej
w latach 1914-1918 cz´Êç I
Wspó∏pracownicy zagraniczni
BIA¸ORUÂ
Igor G. Ustimienko
BELGIA
Leo van Ginderen, Jasper van Raemdonck,
Jean-Claude Vanbostal
CHORWACJA
Danijel Frka
CZECHY
René Greger, Ota Janeçek
FINLANDIA
Per-Olof Ekman
FRANCJA
Gérard Garier, Jean Guiglini, Pierre Hervieux,
Thierry Hondemarck,
GRECJA
Aris Bilalis
HISZPANIA
Alejandro Anca Alamillo
HOLANDIA
Robert F. van Oosten
IZRAEL
Aryeh Wetherhorn
LITWA
Aleksandr Mitrofanov
MALTA
Joseph Caruana
NIEMCY
Siegfried Breyer, Richard Dybko, Hartmut Ehlers,
Jürgen Eichardt, Zvonimir Freivogel, Bodo Herzog,
Werner Globke, Reinhard Kramer, Peter Schenk,
Hans Lengerer
ROSJA
Siergiej Ba∏akin, Borys Lemaczko, Niko∏aj W. Mitiuckow,
Konstantin B. Strelbickij
SERBIA
DuÊan Vasilieviç
STANY ZJEDNOCZONE. A.P.
Arthur D. Baker III, William J. Veigele
SZWECJA
Lars Ahlberg, Curt Borgenstam
UKRAINA
Anatolij N. Odajnik, W∏adymir P. Zab∏ockij
W¸OCHY
Maurizio Brescia, Achille Rastelli
14
Maciej S. Sobaƒski
Rosyjskie krà˝owniki lekkie
typu Swiet∏ana, cz´Êç IV
Grzegorz Buka∏a
28
Dwa japoƒskie soko∏y, cz´Êç II
38
Aryeh Wetherhorn
Albert W. Grant, cz´Êç II
Przemys∏aw Federowicz
43
Niemieckie tra∏owce, cz´Êç III – typ 1943
47
Jaros∏aw Palasek
Amerykaƒskie Êmig∏owce
desantowe typu Iwo Jima, cz´Êç I
Witalij Kostriczenko, Anatolij Odajnik
59
Adres redakcji
Wydawnictwo „Okr´ty Wojenne”
Krzywoustego 16, 42-605 Tarnowskie Góry
Polska/Poland tel: +48 (032) 384-48-61
e-mail: okrety@ka.home.pl
Ukraiƒski „Potiomkin”
Sk∏ad, druk i oprawa:
DRUKPOL Sp. J.
Kochanowskiego 27, 42-600 Tarnowskie Góry
tel. (032) 285-40-35 e-mail: drukpol@pnet.pl
62
Marcin Schiele
Holenderskie fregaty przeciwlotnicze
typu De Zeven Provincien
© by Wydawnictwo „Okr´ty Wojenne” 2003
Wszelkie prawa zastrze˝one. All rights reserved.
Przedruk i kopiowanie jedynie za zgodà wydawnictwa
Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i adjustacji
tekstów. Materia∏ów nie zamówionych nie zwracamy.
Maciej S. Sobaƒski
72
Nak∏ad: 1400 egz.
Marynarka Wojenna Indii, cz´Êç II
Na ok∏adce:
Holenderska fregata rakietowa De Zeven
Provincien (F 802) w trakcie prób odbior-
czych.
fot. Koninklijke Marine
Z OSTATNIEJ CHWILI
Maciej S. Sobaƒski
Ostatnia fotografia za∏ogi szkieletowej K-159
wykonana amatorskà kamerà.
fot. Lentaru
Zatoni´cie K-159
14 lat temu, jej reaktory jàdrowe zosta∏y
ju˝ wówczas „zag∏uszone”, to znaczy wy-
∏àczone, zaÊ ca∏e uzbrojenie wy∏adowane
i przeniesione do magazynów. Z tego
punktu widzenia katastrofa K-159 jest
zupe∏nie nieporównywalna z zatoni´-
ciem przed trzema laty okr´tu podwod-
nego Kursk, który w momencie awarii
znajdowa∏ si´ w aktywnej s∏u˝bie i móg∏
mimo aktywnych zapewnieƒ strony rosyj-
skiej posiadaç broƒ z g∏owicami jàdrowy-
mi na pok∏adzie. Tym samym doÊç po-
wszechne w polskich mediach stawianie
znaku równoÊci mi´dzy obu zatoni´ciami
nie znajduje potwierdzenia w ˝adnych
materia∏ach êród∏owych.
Holowanie K-159 wspomaganego
przez 4 pontony rozpocz´to w dniu 28
sierpnia br. W nocy z 29/30 sierpnia silny
sztorm spowodowa∏ zerwanie si´ ponto-
nów, w rezultacie czego transportowany
okr´t podwodny utraci∏ statecznoÊç i za-
tonà∏, osiadajà na dnie na g∏´bokoÊci
238 m (wg innych êróde∏ „zaledwie”
170 m). Wrak zosta∏ zbadany przez zdal-
nie sterowane aparaty podwodne z jed-
nostek ratowniczych Floty Pó∏nocnej
zgromadzonych na miejscu zatoni´cia,
które nie stwierdzi∏y podwy˝szonego po-
ziomu radiacji.
Do Floty Pó∏nocnej przyby∏ minister
obrony Rosji Siergiej Iwanow, który za-
pozna∏ si´ na miejscu z przebiegiem akcji
ratowniczej. Pierwszym efektem jego je-
go podró˝y jest zakaz transportowania
okr´tów podwodnych do zak∏adów utyli-
zacji przy pomocy pontonów, co w wa-
runkach Dalekiej Pó∏nocy zwiàzane jest
znadmiernym ryzykiem.
Swoje prace podj´∏a równie˝ Prokura-
tura Wojskowa, zawieszajàc w czynno-
Êciach z-c´ dowódcy dywizjonu okr´tów
podwodnych kpt. II rangi (kmdr por.)
Siergieja ˚emczugowa, któremu posta-
wiono równie˝ zarzut naruszenia przepi-
sów bezpieczeƒstwa ˝eglugi. Wszystko
bowiem zdaje si´ wskazywaç, ˝e do zato-
ni´cia K-159 dosz∏o wskutek niefrasobli-
woÊci decydujàcych o podj´ciu operacji
holowania bez nale˝ytego uwzgl´dnienia
mo˝liwych zmian warunków meteorolo-
gicznych.
Katastrofa K-159 zosta∏a mocno na-
g∏oÊniona, choç dotyczy starej, wycofanej
przed wielu laty jednostki, stanowiàc jed-
nak dowód tego, ˝e wszelkie procesy
zmian w rosyjskiej marynarce wojennej
przebiegajà szalenie opornie i nie wszyst-
ko mo˝na w tej mierze zwalaç na brak
Êrodków finansowych.
Rosyjska agencja prasowa „Interfax”
powo∏ujàc si´ na rzecznika prasowego
Ministerstwa Obrony Rosji p∏k Niko∏aja
Deriabina zakomunikowa∏a, ˝e w dniu
30 sierpnia 2003 roku oko∏o godz. 03.00
(wg czasu moskiewskiego) na Morzu Ba-
rentsa w odleg∏oÊci 3 Mm na pó∏nocny-
-zachód od wyspy Kildin, zatonà∏ dawny
radziecki atomowy okr´t podwodny
K-159, holowany na pontonach do za-
k∏adu SKZ-10 w mieÊcie Polarnyj, gdzie
mia∏ zostaç poddany utylizacji. Na po-
k∏adzie jednostki w chwili katastrofy
znajdowa∏a si´ szkieletowa 10-osobowa
za∏oga dowodzona przez kpt. II rangi
(kmdr por.) Siergieja Lappa, w sk∏ad
której wchodzi∏o 6 oficerów, 2 miczma-
nów oraz 2 podoficerów kontraktowych
nadzorujàcych prac´ niektórych syste-
mów okr´towych w jego ostatnim rejsie.
W wyniku podj´tej natychmiast akcji
ratunkowej si∏ami Floty Pó∏nocnej zdo∏a-
no po 2 godzinach pobytu w wodzie ura-
towaç st. lt (por.) Maksima Cibulskiego
oraz wydobyç cia∏a 2 ofiar awarii. Pozosta-
li cz∏onkowie ostatniej za∏ogi uwa˝ani sà
za zaginionych, lecz praktycznie nie ma
˝adnych szans na odnalezienie ich ˝ywych.
Okr´t podwodny K-159 nale˝àcy do
proj. 627A „Kit” (wg kodu NATO No-
vember) powsta∏ w latach 1961-1963
w stoczni „Siewmaszpriedprijatie” w Sie-
wierodwiƒsku. WypornoÊç 3 065/4 750 t
przy d∏ugoÊci 107,4 m, szerokoÊci 7,9 m
i zanurzeniu 6,5 m. Nap´d zapewnia∏y 2
turbiny parowe ka˝da o mocy 17 500 KM
zasilane w par´ przez 2 reaktory atomowe
typu WM-A ka˝dy o mocy 70 000 kW.
Uk∏ad nap´dowy pozwala∏ na rozwijanie
pr´dkoÊci nawodnej 15,2 w´z∏a, a pod-
wodnej 30,1 w´z∏a. Nieograniczony prak-
tycznie zasi´g, g∏´bokoÊç zanurzenia do
300 m, a autonomicznoÊç 50 – 60 dób.
Uzbrojenie obejmowa∏o 8 dziobowych
wyrzutni torpedowych kal. 533 mm z za-
pasem 20 torped. Za∏oga liczy∏a 104 lu-
dzi, w tym 30 oficerów.
Jednostka wesz∏a w dniu 4 listopada
1963 roku w sk∏ad Floty Pó∏nocnej i po-
zostawa∏a w czynnej s∏u˝bie, przecho-
dzàc w mi´dzyczasie dwa Êrednie remon-
ty, do 30 maja 1989, gdy zosta∏a wycofa-
na do rezerwy i odstawiona do Zatoki
Gremicha (m. Ostrownoj), gdzie pozo-
stawa∏a a˝ do 28 sierpnia 2003 roku
w oczekiwaniu swej kolejki na utylizacj´.
Utylizacja mia∏a polegaç na wyci´ciu
z kad∏uba tzw. „aktywnej cz´Êci” z reak-
torami jàdrowymi i przetransportowanie
ich na miejsce sk∏adowania, a nast´pnie
poci´cie na z∏om pozosta∏ej cz´Êci jed-
nostki.
W zwiàzku z wycofaniem K-159 ze
s∏u˝by jeszcze w 1989 roku, a wi´c ponad
2
Nr 61 (5/2003)
•
OKR¢TY WOJENNE
Z ˚YCIA FLOT
CHINY
Fregaty „stealth”
Stocznie Hudong Zhonghua
w Szanghaju i Huangpu w Kanto-
nie budujà dwie pierwsze fregaty
typu „054” (prawdopodobnie jest
g∏owce Ka-28. Nie b´dzie to na
pewno jedyna broƒ s∏u˝àca do
zwalczania okr´tów podwodnych
zainstalowana na jednostkach ty-
pu „054”, nic bli˝szego jednak na
temat innych systemów broni
pop, w jakie majà byç wyposa˝o-
-II, cztery 4-prowadnicowe wpk
„woda-woda” YJ-83 oraz 3 no-
woczeÊniejsze zdwojone dzia∏ka
37 mm. Na bliêniaczym Zhan-
jiang prace remontowe przepro-
wadzono w tym roku. Oprócz
zmian wprowadzonych tak˝e na
Dalian zamieniono dzia∏a
130 mm na dwie nowoczeÊniejsze
wie˝e zdwojonych dzia∏ kalibru
100 mm zamkni´tych w obudo-
wie „stealth”.
Modernizacj´ przechodzi tak-
˝e niszczyciel Shenzhen(167) ty-
pu Luhai (zbud. 1996-99). O jej
zakresie niewiele jednak wiado-
mo. Na pewno zastàpiono wie˝´
dzia∏ 100 mm nowoczeÊniejszà
wersjà, wyposa˝onà w obudow´
wykorzystujàcà techniki „ste-
alth”. Znik∏a te˝ 8-prowadnicowa
wpk „woda-powietrze” HQ-7, in-
stalowana na opisanych jednost-
kach typu Luda. Zosta∏a ona naj-
prawdopodobniej zastàpiona ka-
d∏ubowymi wyrzutniami rakiet
plot.
po∏o˝ono st´pk´ pod ostatnià,
czwartà jednostk´ tego typu –
Mendez Nunez (F 104). Wodo-
wanie okr´tu planowane jest na
wrzesieƒ 2004 r., zaÊ wcielenie do
s∏u˝by – na luty 2006.
Z kolei prototypowy Álvaro de
Bazan (wcielony we wrzeÊniu
ub.r.) w lipcu tego roku wspólnie
z amerykaƒskim niszczycielem
Mason (DDG 87) wzià∏ udzia∏
w çwiczeniach CSSQT (Combat
System Ship Qualification Trials).
W ich trakcie m.in. przetestowa-
no funkcjonowanie systemów
okr´towych, w tym przede
wszystkim systemu AEGIS.
Punktem kulminacyjnym ma-
newrów by∏o strzelanie pocisków
„Standard” – obie wystrzelone
przez hiszpaƒskà fregat´ rakiety
(podobnie jak dwie rakiety Ma-
sona) trafi∏y w cel. By∏y to pierw-
sze çwiczenia CSSQT, w których
wzià∏ udzia∏ okr´t nale˝àcy do in-
nego paƒstwa, ni˝ Stany Zjedno-
czone.
Cztery okr´ty typu „F-100” za-
st´pujà we flocie pi´ç fregat typu
Baleares, wzorowanych na ame-
rykaƒskim typie Knox (zbud.
1968-76). Pierwsza z jednostek –
Cataluna– zostanie wycofana ju˝
we wrzeÊniu br.
Sylwetka znajdujàcych si´ w budowie dwóch chiƒskich fregat typu
„054” jest wzorowana na francuskich okr´tach typu La Fayette.
fot. internet
to nowe oznaczenie typu okreÊla-
nego dotàd jako „059” bàdê Jian-
gwei-III). Okr´ty majà zastàpiç
w s∏u˝bie przestarza∏e jednostki
typu Jianghu(21 fregat I i II serii
wesz∏o do s∏u˝by w latach 1975-
86). Ich nast´pcy powinni byç wi´c
tani w produkcji, tak by mo˝liwe
by∏o wyprodukowanie d∏ugiej serii
jednostek. Tymczasem nowocze-
sna sylwetka okr´tów w du˝ym
stopniu przypomina wykonane
przy wykorzystaniu technik „ste-
alth” francuskie jednostki typu La
Fayette, co raczej sugeruje stosun-
kowo wysokie koszty budowy fre-
gat. Wyglàd okr´tów przywodzi na
myÊl tak˝e zaprezentowany
w 2000 r. model eksportowego ty-
pu „F16U”. Budowane aktualnie
jednostki majà podnieÊç bander´
w latach 2004-2005.
O parametrach nowych fregat
wiadomo niewiele. Majà byç to
okr´ty o wypornoÊci ok. 3 000
ton. Przypuszcza si´, ˝e uzbrojo-
ne b´dà w najnowsze rakiety kla-
sy „woda-woda” J-83/C-803,
przeciwlotnicze pociski HQ-7,
nowà armat´ 100 mm oraz
30 mm dzia∏ka obrony bez-
poÊredniej. Nap´d jednostek b´-
dzie prawdopodobnie wykonany
w uk∏adzie CODOG, z turbinami
gazowymi skonstruowanymi na
bazie rozwiàzaƒ rosyjskich i ukra-
iƒskich. Hangar na rufie fregat
pomieÊciç powinien 1 lub 2 Êmi-
ne fregaty, na razie nie wiadomo.
Sprawdzonà natomiast informa-
cjà jest fakt, ˝e nad komputero-
wym systemem przetwarzania
danych bojowych i dowodzenia
pracuje instytut automatyki
w Jiangsu.
HISZPANIA
Fregaty w budowie i do kasacji
Trwa budowa fregat typu „F-
-100” wyposa˝onych w amery-
kaƒski system AEGIS. 16 maja
br. w obecnoÊci ministra obrony
zwodowano ju˝ trzecià jednostk´
serii – Blas de Lezo(F 103). Sza-
cuje si´, ˝e w chwili uroczystoÊci
okr´t skompletowany by∏ w 80%.
Bandera zostanie na nim podnie-
siona jednak prawdopodobnie
dopiero na prze∏omie 2004 i 2005
roku. Jeszcze w tym roku nato-
miast do s∏u˝by ma trafiç drugi
okr´t tej klasy – Almirante Juan
de Borbón(F 102).
Po zwodowaniu fregaty F 103
Modernizacja niszczycieli
Dwa niszczyciele typu Luda –
Dalian (110) i Zhanjiang (165)
przesz∏y w ostatnim czasie istotne
zmiany. Na pierwszym z nich,
zmodernizowanym w 2002 r.,
zdj´to obie potrójne wyrzutnie
rakiet klasy „woda-woda” oraz
armaty 37 mm i 25 mm. W ich
miejsce na pok∏adzie pojawi∏a si´
oÊmioprowadnicowa wpk „woda-
-powietrze” HQ-7 wraz z rada-
rem kierowania ogniem Castor-
HOLANDIA
Redukcja stanu floty
W czerwcu holenderski rzàd
og∏osi∏ koniecznoÊç ograniczenia
bud˝etu obronnego kraju o 380
mln euro rocznie. Dla floty ozna-
cza to wycofanie ze s∏u˝by czte-
rech fregat, dwóch niszczycieli
min i 10 samolotów PC-3
„Orion” oraz anulowanie zamia-
ru utworzenia trzeciego batalio-
Hiszpaƒska fregata Álvaro de Bazanjako pierwsza nie-amerykaƒska jednostka wyposa˝ona w system AEGIS
uczestniczy∏a wspólnie z niszczycielem Mason(DDG-87) w çwiczeniach CSSQT.
fot. Leo van Ginderen
OKR¢TY WOJENNE
•
Nr 61 (5/2003)
3
Z ˚YCIA FLOT
nu marines. Szczegó∏owe plany
redukcji si∏ zbrojnych mia∏y zo-
staç przedstawione we wrzeÊniu.
Kilka tygodni póêniej pojawi∏y
si´ plotki, ˝e dwie z planowanych
do wycofania fregat byç mo˝e zo-
stanà sprzedane Belgii. Transfer
mia∏by byç dokonany prawdopo-
dobnie w 2006 roku.
ROSJA
których testy majà si´ – wed∏ug
Iwanowa – rozpoczàç ju˝ wkrót-
ce. Ich zakoƒczenie ma nastàpiç
przed wejÊciem do s∏u˝by Jurija
Do∏gorukiego.
Nie jest na razie jasne, ile spo-
Êród kilkunastu aktualnie utrzy-
mywanych w s∏u˝bie podwodnych
nosicieli rakiet balistycznych
z g∏owicami jàdrowymi zostanie
zastàpionych przez nowe okr´ty.
W swej wypowiedzi Iwanow pod-
kreÊla∏, ˝e rosyjskie potrzeby nie
sà obecnie tak du˝e, jak w czasach
zimnej wojny, podobnie zresztà,
jak mo˝liwoÊci finansowania bu-
dowy tak drogich jednostek. Istot-
ny jest z ca∏à pewnoÊcià zw∏aszcza
ten ostatni argument – pomimo
deklaracji przyspieszenia prac nie
mo˝na mieç pewnoÊci, czy zamia-
ry rosyjskiego rzàdu zostanà spe∏-
nione.
Ponadto – jak poinformowa∏o
czasopismo „Navy International”
w wersji eksportowej, okreÊlanej
jako „Amur-1650”.
Symptomem zmian we flocie
jest te˝ wznowienie przez rosyj-
skie okr´ty podwodne z pociska-
mi balistycznymi patroli bojowych
po ponadrocznej przerwie. Przed-
stawiciel amerykaƒskich s∏u˝b wy-
wiadowczych poda∏, ˝e ostatni
(jedyny) taki patrol zaobserwo-
wano w roku 2001. Tymczasem
jeszcze w roku 1993 Amerykanie
wykryli 19 patroli rosyjskich stra-
tegicznych okr´tów podwodnych,
aw1991 – a˝ 37. Dla porównania,
flota Stanów Zjednoczonych, dys-
ponujàca obecnie 17 jednostkami
wyposa˝onymi w rakiety bali-
styczne na pok∏adzie, przeprowa-
dza rocznie ok. 50 wielomiesi´cz-
nych patroli bojowych.
W lipcu br. na Morzu Norwe-
skim odby∏y si´ te˝ pierwsze w hi-
storii wspólne manewry floty ro-
syjskiej i francuskiej. Wzi´∏y
Zmiany we flocie podwodnej
Poprawiajàca si´ sytuacja go-
spodarcza by∏ego supermocar-
stwa nie pozostaje bez wp∏ywu na
jego si∏y zbrojne. Wszystko wska-
zuje na to, ˝e najgorsze lata ma
tak˝e za sobà starzejàca si´ rosyj-
ska flota. W pierwszej kolejnoÊci
Rosjanie starajà si´ poprawiç
kondycj´ swoich si∏ podwodnych.
Przede wszystkim przyspieszeniu
ma ulec program budowy atomo-
wych okr´tów podwodnych z po-
ciskami balistycznymi typu Borej
(projekt 935/955), okreÊlanych
mianem jednostek piàtej (!) gene-
racji. Rosyjski minister obrony
Sergiej Iwanow oÊwiadczy∏, ˝e do
roku 2010 w s∏u˝bie powinny si´
znaleêç a˝ trzy okr´ty tego typu.
Pierwszy z nich – JurijDo∏gorukij
– budowany od 1996 r., ma wejÊç
do s∏u˝by ju˝ za trzy lata, a nie
NORWEGIA
Pi´ç razy Skjold
W norweskiej stoczni nale˝à-
cej do Kongsberg Gruppen po-
wstanie pi´ç kolejnych kutrów
rakietowo-artyleryjskich typu
Skjold, zaprojektowanych z wy-
korzystaniem technologii „ste-
alth”. Decyzj´ w tej sprawie nor-
weski parlament podjà∏ ju˝
w czerwcu 2001, dwa lata trwa∏y
jednak negocjacje dotyczàce wa-
runków kontraktu. Nowe okr´ty
majà byç wcielone w sk∏ad armii
(a nie floty!) w latach 2006-2009.
G∏ównym zadaniem jednostek
jest prowadzenie operacji na wo-
dach przybrze˝nych. Ich wypor-
noÊç wynosi 273 tony, a wymiary
47,5 x 13,5 x 2,3 m. Dwie turbiny
gazowe Rolls-Royce Allison
571 KF o mocy 6 000 kW
(16 320 KM) nap´dzajà dwa p´d-
niki strumieniowe KaMeWa, za-
pewniajàce pr´dkoÊç ok. 55 w´-
z∏ów. Uzbrojenie sk∏ada si´ z jed-
nej armaty 76 mm OTO Melara
Super Rapid oraz rakiety Kongs-
berg NSM klasy „woda-woda”.
Za∏og´ stanowi 16 ludzi.
Przypomnijmy – prototyp zbu-
dowany zosta∏ w latach 1997-99
za 4,675 mld koron (ok. 620 mln
dolarów). Okr´t by∏ m.in. wypo-
˝yczony U.S. Navy, która zasta-
nawia si´ nad wyborem projektu
okr´tu oznaczonego jako LCS
(Littoral Combat Ship), przezna-
czonego do prowadzenia wojny
morskiej na wodach p∏ytkich.
Typ Lada zapoczàtkuje nowà generacj´ klasycznych okr´tów podwodnych we flocie rosyjskiej.
rys. Rubin
w 2007 roku, jak pierwotnie poda-
wano. Z kolei produkcja seryjna
okr´tów tej klasy ma rozpoczàç
si´ tu˝ po wprowadzeniu Jurija
Do∏gorukiego do linii, czyli
o cztery lata wczeÊniej, ni˝ dotàd
zak∏adano.
Poczàtkowo okr´t mia∏ byç wy-
posa˝ony w rakiety balistyczne
nowego typu („Bark”), jednak po
kilku nieudanych próbach prze-
prowadzonych w 1998 r. przerwa-
no prace nad ich konstruowa-
niem. Wkrótce potem w Moskwie
rozpocz´to prace projektowe nad
nowymi rakietami „Bu∏awa 30”,
– w 85% jest ju˝ ukoƒczony
pierwszy konwencjonalny okr´t
podwodny czwartej generacji ty-
pu ¸ada(projekt 677) – SanktPe-
tersburg. JeÊli nie opóêni si´ pro-
ces wyposa˝ania, co wed∏ug rosyj-
skich êróde∏ jest prawdopodobne,
ceremonia wodowania jednostki
ma si´ odbyç w Stoczni Admirali-
cji w Sankt Petersburgu jeszcze
w listopadzie tego roku, na kwie-
cieƒ 2004 r. zaplanowano zaÊ pró-
by morskie. Przypomnijmy, ˝e
st´pk´ pod okr´t po∏o˝ono
w 1996 lub 1997 roku (êród∏a po-
dajà ró˝ne daty).
Projekt 677 jest rozwini´ciem
s∏ynnego typu Kilo. W porówna-
niu ze swoimi protoplastami,
Sankt Petersburg b´dzie podob-
no 8-10 razy cichszy (!), wyposa-
˝ony w nowoczeÊniejsze akumu-
latory i w wi´kszym stopniu
zautomatyzowany, dzi´ki czemu
do jego obs∏ugi niezb´dna b´dzie
mniej liczna za∏oga. Dodajmy, ˝e
aktualnie petersburska stocznia
buduje jeszcze jeden podobny
okr´t (dla floty indyjskiej), tyle ˝e
w nich udzia∏ jeden rosyjski i je-
den francuski atomowy okr´t
podwodny oraz niszczyciele Lato-
uche-Treville(D 646) typu Geor-
ges Leygues i Admira∏ Czaba-
nienko(650) typu Uda∏oj II(pro-
jekt 11551). Sprawdzano przede
wszystkim specjalne urzàdzenia,
których celem jest zapobieganie
bardzo cz´stym zderzeniom rosyj-
skich i zachodnich (g∏ównie ame-
rykaƒskich i brytyjskich) okr´tów
podwodnych. Rosyjskie êród∏a
mówià o ponad 20 takich koli-
zjach, majàcych miejsce w latach
1968-93. Oprócz bezpieczeƒstwa
˝eglugi podwodnej çwiczono te˝
dzia∏anie broni podwodnych
i przeciwlotniczych.
Ju˝ nied∏ugo awangardowy norweski kuter rakietowy Skjold b´dzie
mia∏ kilku braci.
fot. „Combat Fleets of the World 2002-2003”
TAJWAN
Nowe kutry rakietowe
W sierpniu po raz pierwszy pu-
blicznie zaprezentowano prze-
chodzàcy próby morskie pierwszy
z serii planowych 30 kutrów rakie-
towych typu Kuang Hua VI(inna
spotykana pisownia to Kuanghwa
Six). Wypierajàca 170 ton (lub
4
Nr 61 (5/2003)
•
OKR¢TY WOJENNE
Z ˚YCIA FLOT
180 ton wed∏ug innych êróde∏)
jednostka uzbrojona jest w 4 wy-
rzutnie przeciwokr´towych rakiet
„Hsiung Feng II” (inna pisownia:
„Hsiungfeng II”) o zasi´gu
150 km (90 Mm).
Nowe okr´ty majà dla Tajwaƒ-
czyków ogromne znaczenie.
W obliczu powi´kszajàcej si´
przewagi marynarki chiƒskiej
trudno wykrywalne, szybkie
(pr´dkoÊç maksymalna 33 w´z∏y,
zasi´g 1 000 Mm przy 30 w)
i zwrotne kutry rakietowe majà
przechwytywaç zbli˝ajàce si´ do
Tajwanu zespo∏y floty komuni-
stycznych Chin i rozbijaç je ude-
rzeniami pok∏adowych rakiet kla-
sy „woda-woda”. Do samoobrony
jednostkom s∏u˝yç b´dzie jedna
armata 40 mm Bofors L70.
Flota Tajwanu od lat boryka si´
z ogromnymi problemami w za-
kresie pozyskiwania nowocze-
snych technologii militarnych po-
za granicami kraju. Ze wzgl´du
na ostre protesty Chin wi´kszoÊç
krajów zachodnich nie decyduje
si´ na dostawy broni czy okr´tów
na Tajwan. To z tego w∏aÊnie po-
wodu w sk∏adzie floty tajwaƒskiej
znajdujà si´ dwa najstarsze okr´ty
podwodne na Êwiecie – Hai Shih
(791, w s∏. 1945) i Hai Pao (792,
w s∏. 1946) amerykaƒskiego typu
Guppy II (w kwietniu br. Êwi´to-
wa∏y swoje 30-lecie pod tajwaƒskà
banderà). Jednostki utrzymywane
sà w s∏u˝bie, gdy˝ marynarka wo-
jenna nie jest w stanie nigdzie za-
mówiç nowych okr´tów podwod-
nych (rodzime stocznie nie majà
w tym zakresie ˝adnego doÊwiad-
czenia). Swojà pomoc zaoferowa-
li Amerykanie, od lat nie budujà
oni jednak konwencjonalnych
okr´tów podwodnych, usi∏ujà
wi´c pomóc Tajwaƒczykom pozy-
skaç je w Hiszpanii. Do dziÊ kon-
traktu na budow´ oÊmiu jedno-
stek nadal nie podpisano.
Kutry typu Kuang Hua VI za-
stàpià 47 okr´tów typu Hai Ou,
zbudowanych w latach 1980-84
i wyposa˝onych w rakiety
„Hsiung Feng-I” o zasi´gu 40 km.
Nowe jednostki konstruowane sà
w lokalnych stoczniach.
st´pcy atomowych lotniskowców
typu Nimitz – pierwszych jedno-
stek tej klasy projektowanych
w Stanach Zjednoczonych od 40
lat – b´dzie stocznia Newport
News nale˝àca do koncernu Nor-
throp Grumman. W lipcu U.S.
Navy przyzna∏a 107,6 mln dola-
rów na dalsze prace projektowe
nad CVN-21. Jest to rozszerzenie
poprzedniego kontraktu, opiewa-
jàcego na kwot´ 303,5 mln dola-
rów.
CVN-21 zbudowany zostanie
na bazie kad∏uba jednostek typu
Nimitz, przestrzeƒ wewn´trzna
zostanie jednak rozplanowana od
zera. W porównaniu ze swymi
poprzednikami okr´t ma mieç
reaktor jàdrowy nowego typu
(o mocy o 25% wi´kszej), produ-
kujàcy trzykrotnie wi´cej energii
elektrycznej, dzi´ki czemu mo˝li-
wa b´dzie instalacja znacznie po-
t´˝niejszych systemów kompute-
rowych, czujników, systemów bo-
jowych i nowoczesnych, elektro-
magnetycznych katapult. Jed-
nostka b´dzie te˝ mia∏a zaprojek-
towanà od nowa nadbudówk´
wyspowà i pok∏ad lotniczy, urzà-
dzenia automatycznie wykrywa-
jàce po˝ary i zalewajàcà wn´trze
okr´tu wod´, zmniejszonà o ok.
1 000 osób za∏og´ (do ok. 3 000
osób) oraz rezerw´ wypornoÊci
i miejsca na poczet przysz∏ych
modernizacji. Wiele wysi∏ku
w trakcie projektowania wk∏ada-
nego jest w zoptymalizowanie
rozmieszczenia punktów tanko-
wania samolotów i uzupe∏niania
amunicji lotniczej – wszystko
w celu przyspieszenia przygoto-
waƒ lotnictwa pok∏adowego do
nowej akcji. CVN-21 ma te˝ byç
konserwowany co 36 miesi´cy,
a nie raz na 24 miesiàce, jak pe∏-
niàce obecnie s∏u˝b´ jednostki ty-
pu Nimitz.
Rozpocz´cie budowy okr´tu
przewidziane jest na rok 2007,
zaÊ jego wejÊcie do s∏u˝by ma na-
stàpiç w 2014 roku. CVN-21 ma
zastàpiç pierwszy lotniskowiec
o nap´dzie nuklearnym – Enter-
prise(CVN-65). Ca∏kowity koszt
budowy jednostki ma wynieÊç a˝
11,7 mld dolarów (w tym koszty
fazy projektowej równe 5 mld do-
larów). Przewiduje si´, ˝e CVN-
21 b´dzie s∏u˝y∏ we flocie amery-
kaƒskiej a˝ 50 lat!
Niszczyciel Mustin jest ju˝ trzydziestym dziewiàtym okr´tem typu
Arleigh Burke, który zosta∏ wcielony do s∏u˝by.
fot. U.S. Navy
Kolejne niszczyciele
Trwa budowa kolejnych jed-
nostek typu Arleigh Burke(seria
Flight IIA). Czterdziesty szósty
okr´t tego typu b´dzie nosi∏ na-
zw´ Bainbridge (DDG-96).
Uroczyste po∏o˝enie st´pki pod
t´ jednostk´ mia∏o miejsce 7 ma-
ja br. w nale˝àcej do General
Dynamics stoczni Bath Iron
Works. Dwa i pó∏ miesiàca póê-
niej, 26 lipca, dokonano uroczy-
stego wcielenia w sk∏ad U.S. Na-
vy niszczyciela Mustin (DDG-
-89). WczeÊniej, 28 czerwca,
zwodowano i ochrzczono 45-tà
jednostk´ tego typu – James E.
Williams (DDG-95). Jest to 21
„Burke” budowany przez North-
rop Grumman Ship Systems.
Z kolei 9 sierpnia w nale˝àcej do
General Dynamics stoczni Bath
Iron Works odby∏o si´ wodowa-
nie Momsena (DDG 92). Oby-
dwa spuszczone na wod´ okr´ty
trafià do s∏u˝by w kwietniu
2004 r.
Virginia jest uderzeniowym
okr´tem podwodnym o nap´dzie
nuklearnym, zaprojektowanym
z myÊlà o dzia∏aniach specyficz-
nych dla okresu po zakoƒczeniu
zimnej wojny. Oprócz zadaƒ typo-
wo „myÊliwskich”, jak zwalczanie
jednostek nawodnych i podwod-
nych, jednostki tego typu mogà
byç wykorzystywane tak˝e do in-
nych celów, takich jak np. atako-
wanie celów naziemnych. Virginia
i jej nast´pcy b´dà ponadto w sta-
nie przenosiç bezza∏ogowe pojaz-
dy podwodne (UUV), pojazdy si∏
specjalnych ASDS oraz wspoma-
gaç realizacj´ misji specyficznych
dla si∏ specjalnych. SSN-774 ma
byç dobrze przystosowany do pro-
wadzenia operacji zarówno na
wodach przybrze˝nych, p∏ytkich,
jak i w warunkach oceanicznych.
W trakcie projektowania du˝y na-
cisk po∏o˝ono na wyciszenie i re-
dukcj´ innych niepo˝àdanych cha-
rakterystyk okr´tów, co ma im za-
pewniç przewag´ w walce z poten-
cjalnymi przeciwnikami.
Podstawowe dane techniczne
przedstawiajà si´ nast´pujàco:
wypornoÊç 7 800 t w zanurzeniu;
wymiary 114,91 x 10,36 x 9,3m;
pr´dkoÊç podwodna 28 lub 35
w´z∏ów (w zale˝noÊci od êród∏a);
zanurzenie operacyjne – 250 m;
uzbrojenie – 12 wpk „Toma-
hawk”, 4 wt 533 mm (zapas: 26
torped Mk 48, rakiet przeciwo-
kr´towych „SubHarpoon” i min
„Captor”); aktywno-pasywny so-
nar dziobowy Lockheed Martin
BQQ-10, dwa sonary holowane
TB 16 i Lockheed Martin TB-
-29A, radar nawigacyjny BPS 16;
za∏oga 132 osoby.
Budowa atomowych okr´tów
podwodnych typu Virginia
Stocznia Electric Boat nale˝à-
ca do koncernu General Electric
zwodowa∏a 16 sierpnia br. pierw-
szy atomowy okr´t podwodny no-
wego typu – Virginia (SSN-774).
Jednostka zosta∏a zamówiona
w 1998 r. w ramach wartego 4,2
mld dolarów kontraktu na kon-
struowanie czterech okr´tów tej
serii. Trzy kolejne zamówione
wtedy jednostki – Texas, Hawaii
i North Carolina (SSN 775-777)
znajdujà si´ w ró˝nych fazach bu-
dowy. Prototyp trafi do s∏u˝by
w przysz∏ym roku.
USA
CVN-21 na horyzoncie
Jak mo˝na si´ by∏o spodzie-
waç, g∏ównym wykonawcà na-
OKR¢TY WOJENNE
•
Nr 61 (5/2003)
5
Plik z chomika:
ciuciemka1
Inne pliki z tego folderu:
Okrety Wojenne nr 108.pdf
(18140 KB)
Okrety Wojenne nr 107.pdf
(18094 KB)
Okrety Wojenne nr 106.pdf
(19609 KB)
Okrety Wojenne nr 105.pdf
(19202 KB)
Okrety Wojenne nr 86.pdf
(109806 KB)
Inne foldery tego chomika:
biblioreka MSIO
encyklopedia o w
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin