II. POEZJA
B. POCZĄTEK LAT TRZYDZIESTYCH- 1939
12. POEZJA „DRUGIEGO WYRAZU”: AWANGARDA
- twórcy:
o Tytus Czyżewski
o stare pokolenie: Julian Przyboś, Jan Brzękowski, Stefan Flukowski
o nowe pokolenie: Marian Czuchnowski, Lech Piwowar, Juliusz Wit
TYTUS CZYŻEWSKI
- charakterystyka:
o samotnik, bez towarzystwa
- tomiki:
o Lajkonik w chmurach 1936; charakterystyka:
§ niejednolity
§ nadal prymitywizm
§ wiersze o Hiszpanii (stylizacje)
§ Wiersz o malarstwie- zapowiedź „przezroczystej” poezji prostoty
§ nad miastem krążą samoloty aniołów
JULIAN PRZYBOŚ
o wielkie osiągnięcia w latach 30-tych
o tonacja energetyczno- eksplozywna
o przepowiadanie rewolucji (mało katastrofizmu)
o wyzwalanie wyobraźni (zbliżenie do Brzękowskiego)
- utwory:
o Równanie serce 1938; charakterystyka:
§ utwory prorewolucyjne
§ o Paryżu
§ chwytanie, lotne obrazy, ruch w poezji
§ szybkie wielkomiejskie perspektywy
§ nawiązania do nadrealizmu, kreacjonizmu → lansowany przez Ludwika Frydego
§ utwory:
· Notre- Dame; przełożenie architektury na poezję (Kto pomyślał tę przepaść i odrzucił ją w górę!);
· cykl Ścięcie jaworu; wspomnieniowość, baśniowość; statyczność; panoramy; symbioza z przyrodą
· Pióro z ognia- cykl próz poetyckich; rozluźnienie metaforyki
******************PROZA POETYCKA********************
o Anna Świrszczyńska, Wiersze i proza 1936
o Pawlikowska Szkicownik poetycki
o Przyboś Piórem z ognia
o Jalu Kurek Drzewo boleści 1938- tren na śmierć rodziców
JAN BRZĘKOWSKI
o zaciśnięte dookoła ust 1936; charakterystyka:
§ oniryzm i erotyzm
§ reportażowy poemat ze strajku we Francji
o Arkusz poetycki 1938
STEFAN FLUKOWSKI- połączenie tematyki obu wojen
o prawie- awangardzista
o pacyfizm
o sytuowanie człowieka dwudziestolecia między dwoma wojnami
o Dębem rosnę 1936
***************NOWE POKOLENIE, DEBIUTY LAT 30-TYCH*******
o radykalizm społeczny
o reportażowość
o epickość
MARIAN CZHUCHNOWSKI- drugie pokolenie awangardy (najwybitniejszy)
o witalizm, energetyzm
o 2 tomy- peta pejzaży; potem- rewolucjonizm
o metaforyka awangardowa
o naturalizm w tematyce erotycznej
o strajki, walka klasowa
o wpływy Peipera, Przybosia, Kurka
o Poranek goryczy 1930-debiut, dobrze przyjęty
o Kobiety i konie, Listy do Jana Artura Rimbauda... 1931
o Reporter róż 1932
o Tak 1933
o Trudny życiorys 1934- epika wierszowana
o Powódź i śmierć 1936- epika wierszowana
POETYKA
- poeci „pierwszego wyrazu”: klasycyzm, poetyka nocy, przyroda; nawiązania antyczne i romantyczne, katastrofizm
- poeci „drugiego wyrazu”: epizacja, fabuła realistyczna i wyrazista, poematy, realizm
- poeci „trzeciego wyrazu”: poemat wizyjny, symbolika, mit, reportaż, wizjoneryzm
1
Scintilla