Płeć mózgu-ściąga.pdf

(81 KB) Pobierz
"Płeć mózgu" Anne Moir i David Jessel
"Płeć mózgu" Anne Moir i David Jessel.
Kobieta i mężczyzna różnią się od siebie. Mózg nasz skonstruowany jest w inny sposób,
co powoduje, że reagujemy odmiennie na te same zachowania, zdarzenia, mamy inne
spostrzeżenia i odczucia, inaczej patrzymy na świat.
Od bardzo dawna naukowcy podejmują próby by poznać różnice między płciami, choć
niejednokrotnie były one dość prymitywne. Badania wiele razy dowodziły, że płcie nie są
równe pod względem intelektualnym ( Gustaw Le Bon). W 1911 roku Bayerthal uznał, że
minimalny obwód głowy dla profesora chirurgii powinien wynosić 52 - 53 cm, "poniżej 52
cm nie można oczekiwać żadnej znaczącej działalności intelektualnej, a poniżej 50,5 cm
nie można oczekiwać normalnego poziomu inteligencji". Twierdził też, że inteligentne
kobiety nie istnieją.
W latach 50 dr D. Wechsler stwierdził, że ponad 30 testów na inteligencje "dyskryminuje"
mężczyzn lub kobiety. Dzisiaj interpretacje niektórych badań mogą nas dziwić, a niekiedy
okazać się śmieszne.
Pierwsze testy na potwierdzenie tezy dotyczącej różnic podjęto w 1882 roku w South
Kensington Museum w Londynie przez Francisa Gattona. Stwierdził on, że kobiety są
bardziej wrażliwe na ból, a mężczyźni na ostre świszczące dźwięki, mają większą
zdolność do pracy w warunkach stresu, mają większą siłę chwytu.
Dziesięć lat później w Stanach Zjednoczonych przeprowadzone badania wykazały, że
kobiety słyszą lepiej niż mężczyźni, posługują się tradycyjnym słownictwem, podoba im
się bardziej kolor niebieski od czerwonego, wolą rozwiązywać problemy praktyczne i
konkretne. Mężczyźni natomiast wybierają kolor czerwony , używają swobodniejszego
języka, preferują myślenie ogólne i abstrakcyjne.
W 1984 roku opublikowana książkę " Kobieta i mężczyzna" autorstwa H. Ellisa, która
spotkała się z dużym zainteresowaniem. Stwierdził on m.in., że kobiety mają przewagę
nad mężczyznami pod względem sprytu, pamięci, umiejętności udawania, zdolności do
współczucia, cierpliwości i schludności. Prace kobiet naukowców wg. niego były
dokładniejsze niż naukowców płci męskiej.
Matka i ojciec przekazują połowę własnych genów, niezbędnych do rozwoju potomka.
Ten przekazany materiał określa wiele cech dziecka np. kolor oczu, włosów, grupę krwi.
Płeć zależy od tego, który z tzw. chromosomów płciowych ojca zostanie przekazany
komórce jajowej. Kobiety mają w swych komórkach dwa chromosomy X, lecz komórka
jajaowa przygotowana do zapłodnienia zawiera tylko jeden chromosom X. Komórki
mężczyzn mają tylko jeden jeden chromosom X i jeden chromosom Y. Jeżeli komórka
jajowa zostanie zapłodniona plemnikiem z chromosomem X, noworodek będzie
dziewczynką. Jezeli jednak plemnik ojca przekaże chromosom Y, potomek będzie
chłopcem.
Drugim czynnikiem mającym wpływ na płeć dziecka są hormony. Płód ukształtuje się
jako męski, gdy obecne będą hormony męskie, a płód żeński gdy tych hormonów nie
1
będzie.
Mózg nie narodzonego jeszcze dziecka kształtuje się w 6,7 tygodniu po zapłodnieniu.
Gdy mózg zaczyna się formować, płód męski poddany zostaje działaniu hormonu
męskiego, dawka tego hormonu jest w tym okresie czterokrotnie wyższa niż poziom,
który osiągnie przez cały okres niemowlęcy i dziecięcy. Najwyższa ilość hormonu
męskiego występuje właśnie 6 tygodni po zapłodnieiu, a także w okresie dojrzewania.
Ale możemy mieć do czynienia z pewnymi zaburzeniami. Może występować
odpowiednia ilość męskich hormonów, aby rozwinęły się męskie narządy płciowe, ale te
narządy mogą nie wytworzyć dodatkowej ilości tego hormonu, by mózg ukształtował się
według męskiego wzorca. W efekcie na świet przyjdzie dziecko z kobiecym mózgiem w
męskim ciele. W taki sam sposób płód żeński przez przypadek może zostać poddany
działaniu męskiego hormonu i urodzi się dziecko z mózgiem męskim w kobiecym ciele.
Przeprowadzono szereg badań, które odpowiadają na pytanie czemu niektóre
dziewczynki wykazują cechy typowe dla chłopców i odwrotnie. Stwierdzono na
przykładzie dziewczynki, że wpływ może mieć nieprawidłowość działania gruczołu
nadnercza, który wydziela substancję podobną do męskiego hormonu, który oddziałuje
na żeński mózg. Narodzona dziewczynka ma więc mózg ukształtowany według wzorca
męskiego. Nieprawidłowość ta powoduje także wykształcenie się niedorozwiniętych
męskich męskich narządów płciowych z równoczesnych ukształtowaniem prawidłowych
żeńskich. Męskich narządów można się pozbyć chirurgicznie. lecz zmian, które zaistniały
już w mózgu niestety nie da się odwrócić.
Innym schorzeniem jest zespół Turnera, który polega na tym, że kobietom brak jednego z
chromosomów X (X0), kobiety te zachowują się przesadnie po kobiecemu.
Wpływ na zachowanie może mieć także przyjmowanie hormonów syntetycznych. Jeśli
kobieta w czasie ciąży przyjmowała hormony żeńskie, a urodziła dziecko płci męskiej, to
mózg uformował sie według żeńskiego wzorca. Tak samo wpływa przyjmowanie przez
matkę hormonu męskiego na płód żeński, urodzona dziewczynka będzie miałą cechy
typowe dla chłopców.
O tym jacy jesteśmy, jak czujemy, myślimy, zachowujemy się decyduje nasz mózg. Mózg
człowieka osiągnął najwyższy poziom rozwoju w porównaniu z mózgami pozostałych
istot żywych, ale jest najmniej poznany. Być może nigdy nie będziemy w stanie odkryć i
zrozumieć w pełni wielu zjawisk, które uważamy za oczywiste, takiech jak: pamięć, język
twórczość itp. Mózgi kobiet są nieco mniejsze niż mężczyzn, ale nie ma to żadnego
znaczenia jeśli chodzi o inteligencję.
Prawa pólkula mózgu odpowiada za informacje przestrzenne, werbalne, wizualne.
Osoba z uszkodzoną prawą półkulą traci poczucie orientacji nawet we własnym domu.
Półkula ta odpowiedzialna jest także za kształty, wzory i myślenie abstrakcyjne. Lewa
półkula to zdolności językowe, praktyczne, konkretne, odpowiada za porządek linearny.
Prawa półkula mózgu kontroluje lewą stronę ciała, a lewa półkula- stronę prawą.
2
Wiedza o tym, które części mózgu odpowiadają za określone funkcje pochodziła
najczęściej z pól bitewnych. Jednak wadą było to, iż poznawano wówczas zachowania
męskie, a wzmianek o kobietach było niewiele. Przyjęto wówczas, że to co dotyczy
mężczyzn w takiej samej części przypisać można kobietom.
Badania nad funkcjonowaniem mózgu kobiet przeprowadzono wiele lat później.
Pierwsze wiadomości zawdzięcza się psychologowi Herbertowi Landsell. Przeprowadził
on badania, z których dowiedzieliśmy się, że uszkodzenie tych samych obszarów mózgu
u kobiet i mężczyzn wywołuje inne skutki.
Mężczyźni z uszkodzeniem prawej półkuli mieli kłopoty z testami dotyczącymi orientacji
przestrzennej, w sytuacji gdy kobiety z takimi samymi uszkodzeniami miały te zdolności
ograniczone w małym stopniu.
Mężczyźni w porównaniu z kobietami stracili zdolność do wykonywania zadań
przestrzennych w testach IQ.
Badacz ten nastepnie zajął się lewą półkulą. Zarówno kobiety i mężczyźni mieli
uszkodzony ten sam obszar mózgu odpowiedzialny za zdolności językowe. Mężczyźni
stracili wiele z tych umiejętności, kobiet dotknęło to w małym stopniu.
Landsell doszedł do wniosku, że u kobiet zdolności przestrzenne i językowe
kontrolowane są przez obie półkule, a u mężczyzn za przestrzeń odpowiada prawa
pólkula, a za językowe - lewa. Im bardziej mózg blizszy jest wzorcowi kobiecemu, tym
bardziej rozproszone są jego funkcje.
Profesor Doreen Kimura odkryła, że funkcje językowe (gramatyka, ortografia, fonetyka) u
mężczyzn znajdują się z przodu i z tyłu lewej półkuli, a u kobiet są skupione z przodu
pólkuli lewej.
Z kolei Sandra Witleson stwierdziła, że mężczyźni mogą wykonywać dwie czynności
jednocześnie, ponieważ za każdą z nich odpowiada inna półkula mózgowa. U kobiety
natomiast te same czynności kontrolowane są przez obie pólkule i kolidują one ze soba,
więc kobieta nie może wykonywać ich jednocześnie.
Zajęła się też uczuciami, wpływem zdarzeń za reagowanie u płci. Wiemy, że
prawostronne pole widzenia przekazywane jest do lewej półkuli, a lewostronne do
prawej. Wyobrażenia wzrokowe wpływały uczuciowo na kobiety bez względu czy były w
lewym czy w prawym polu widzenia. Mężczyźni natomiast reagowali emocjonalnie na
zdarzenia, które przekazywane były do prawej półkuli, czyli w lewym polu widzenia.
Za emocje u kobiet i mężczyzn odpowiadają określone obszary w mózgu i są one różnie
umiejscowione. Różnice dotyczą ciałą modzelowatego, czyli włókien łączących półkule, i
zapewniają przepływ informacji między nimi. Ciało modzelowate u kobiet jest grubsze niż
u mężczyzn, więc możliwy jest większy przepływ informacji między prawą a lewą pólkulą.
Dlatego kobiety potrafią lepiej wnioskować, kojarzyć i łączyć ze sobą informacje
werbalne i wizualne.
Za emocje u mężczyzn odpowiada prawa pólkula, a za zdolność ich wyrażania w mowie-
lewa, więc trudniej płci tej wyrazić swoje uczucia.
3
Funkcje emocjonalne u kobiety umieszczone są w obu półkulach, dodatkowo dzięki ciału
modzelowatemu może ona lepiej wyrazić swoje uczucia, ponieważ powoduje ono lepszą
ich wymianę.
Funkcje naszych mózgów są wrodzone i wymagają one rozwijania. Istnieje w mózgu
ukryta różnica, która powoduje, iż dziewczynki i chlopcy inaczej odczuwają i widzą te
same rzeczy. Dziewczynki tuż po urodzeniu są bardziej wrażliwe na dotyk i na dźwięk,
mogą słyszeć dwa razy głośniej niż chłopcy, stają się niespokojne i podenerwowane z
powodu hałasu, bólu. Łatwiej pocieszyć je śpiewem czy uspokajającymi słowami,
okazują większe zainteresowanie ludźmi niż chłopcy. Dziewczynki chętnie gaworzą do
człowieka, podczas gdy chłopcy mogą "rozmawiać" z zabawkami lub przyglądając się
jakimś wzorom. Dziewczynki szybiej potrafią odróżnić fotografie znanych osób od
nieznajomych, chłopcom przychodzi to później. Dziewczynki szybciej uczą się mówić,
wypowiadają pierwsze słowa we wcześniejszym wieku niż chłopcy i mają bogatsze
słownictwo. Dziewczynki robią mniej błędów gramatycznych i osiągają lepsze wyniki w
testach.Chłopiec interesuje się zadaniami przestrzennymi, dziewczynka-
interpersonalnymi.
W okresie przedszkolnym sposób zabawy u obu płci jest odmienny. Chłopcy i
dziewczynki bawią się odzielnie. Chłopcy przyjmują do grupy osobę, jeżeli w zabawie
będzie z niej jakiś pożytek, nie zastanawiaą się czy ją lubią czy nie. Dziewczynki
wykluczają nowe osoby, jeśli nie dażą ich sympatią. Dziewczynki przyjmują do grupy
młodsze dzieci, chłopcy chcą przyłączyć się do starszych. Chłopcy wymyślają
opowiadania o charakterze napięcia, walki, czarnych charakterów, dziewczynki
opowiadają o domu, przyjaźni. Zabawy chłopców są gwałtowne, brutalne, zainteresowani
są funkcją przedmiotów i ich działaniem i dlatego rozkładają je na części.
Jeśli chodzi o szkołe to dziewczynki szybciej uczą się czytać, ponieważ podstawę nauki
czytania stanowi nie widzenie lecz słyszenie. Chłopcy lepiej rozpoznają dźwięki
zwierzęce i w zabawie wolą je naśladować. Mają lepszą koordynację ręka- oko,
konieczną wpodczas gry w piłkę. Mogą oni z większą łatwości niż dziewczynki
przestawić, przekształcić, obrócić przedmiot w myślach. Mają oni lepsze poczucie
perspektywy.
Dziewczynki lepiej rozumieją gdy informacje przedstawi im nauczyciel, chłopcy wolą
odkrywać sami. We wczesnych latach szkolnych dzieci zajmują się przede wszystkim
czytaniem i pisaniem a są to czynności, w których przodują dziewczynki.
W okresie dojrzewania, kiedy poziom hormonów wzrasta uwidaczniają się różnice u
chłopców i dziewcząt, bo do tej pory w ich ciałach była taka sama ich ilość.
U dziewcząt zaokrągla się ciało, nabrzmiewają piersi, pojawia się menstruacja.
Chłopcom obniża się głos, linia włosów przesuwa się do tyłu, jądra opuszczają się. U
chłopców hormony zaczynają działać 2 lata później niż u dziewcząt.
Najważniejszym hormonem u chopców jest testosteron, pomaga on rozbudować ciało
powiększając zdolność do gromadzenia fosforu, wapnia i innych pierwiastków
potrzebnych do wzrostu kości i mięśni. Pomaga on uzyskać 40% białka i 15% tłuszczu w
4
ciele. Poziom testosteronu wynosi 20 razy więcej niż u dziewcząt. Powoduje też nagły
wzrost ciała.
Chłopcy wytwarzają też większą ilość krwinek czerwonych, które odpowiedzialne są za
roznoszenie tlenu po całym ciele niezbędnego do wytwarzania energii, dlatego też
chłopcy mają przewagę fizjologiczną na prowadzenie aktywniejszego trybu życia.
U kobiet główne hormony to estrogen i progesteron, które odpowiadają za regulowanie
białek i tłuszczów oraz kontrolowanie dystrybucji tłuszczów w organizmie. U dziewcząt w
ciele 23% stanowią białka a 25% tłuszcze.
Przepływ hormonów stymulowany jest przez podwzgórze, które odpowiednio reguluje
hormonami. U mężczyzn przysadka i podwzgórze kontrolują, aby był w miarę jednakowy
poziom hormonów. Gdy testosteron wzrasta, wysyłana jest informacja by zmniejszyć
jego ilość. Nazywa się to " ujemnym sprzężeniem zwrotnym", a jego rezultatem jest
prawie niezmienny poziom hormonu.
U kobiet natomiast występuje " dodatnie sprzężenie zwrotne", podwzgórze odpowiada za
wytworzenie systemu cykli i faz, które sa regulowane w odstępie około 28 dni. Z fazami
cyklu menstruacyjnego związane są zmiany osobowości, które powodują huśtawki
nastrojów, popadanie w depresję, płaczliwość.
Estrogen odpowiada za dobre samopoczucie, ożywienie, optymizm, jego ilość
zwiekszona jest w I fazie cyklu menstruacyjnego. Progesteron z kolei wpływa
przytłumiająco i depresyjnie.
Jane Reinisch dyrektor Instytutu Kinseya w Stanach Zjednoczonych badała zachowania
dzieci, które poddane zostały działaniu dodatkowych ilości hormonu męskiego lub
żeńskiego. U chłopców, którzy w łonie matki otrzymali dodatkową dawkę hormonów
męskich, stwierdzono 2 razy wyższy poziom agresji niż u ich braci, którzy ich nie
dostawali. Dziewczynki, które dostały większą dawkę były o 50% brutalniejsze od swoich
sióstr.
Dawki hormonów męskich na dziewczynki i chłopców, których matki w czasie ciąży brały
dodatkowo hormony męskie, powodowały, że są oni bardziej pewni siebie, niezależmi,
samodzielni, a te dzieci, których matki brały hormony żeńskie lubią zajęcia w grupie i
bardziej polegają na innych.
Poziom testosteronu wzrasta gwałtownie w okresie dojrzewania więc nieprzypadkowe
jest to, iż wyższy poziom przestępczości odnotowuje się u młodzieży w wieku 13- 17 lat,
ponieważ hormon ten ma większy wpływ na zachowania agresyjne.
Chłopcy, którzy wcześniej dojrzewają cieszą się w grupie większym prestiżem, o
poziomie w grupie decyduje np. sprawność fizyczna i osiągnięcia sportowe, intelektualne
zainteresowania. U dziewcząt nie ma miejsca na dominacje i struktury.
W okresie dojrzewanie ujawniają się róznice w zainteresowaniach i uzdolnieniach obu
płci. Mózgi dziewcząt i chłopców lepiej przystosowane są do wykonywania odmiennych
zadań. dziewczynki na początku nauki szkolnej sa lepsze jeśli chodzi o pisanie i
czytanie, jednak chłopcy w okresie dojrzewania doganiają dziewczynki w mówieniu i
5
Zgłoś jeśli naruszono regulamin