W stronę światła • studium Typu Siedem (Lekkoduch)
"Always look on the bright side of life" Monty Python
Siódemka czyli Lekkoduch, to sybaryta, o nastawieniu fantazjującym, ale i racjonalno-logicznym zarazem. Jest estetą i "arbitrem elegancji", miłośnikiem życia jako swoistego kunsztu ("sztuka życia"). Liczy się tu przede wszystkim "złoty środek" czyli zręczna zdolność nie popadania w stany trudne i dramatyczne. Kluczem jest tutaj fiksacja umysłu Siódemki - Ruch. Lekkoduch postrzega siebie jako "odchodzącego" lub "opuszczającego" stany trudne i niezbyt eleganckie, na korzyść "zmierzania ku" stanom ekstatycznym i wysmakowanym. Umysłu używa do rozpoznania w którą stronę i jak należy się poruszyć, aby podwyższyć jakość doświadczenia. Przedstawia więc istotę Wolnego Wyboru, oraz związanego z nim - cywilizacyjnego postępu.
Często nazywany bywa w związku z tym człowiekiem renesansu, a więc specem od wszystkiego po trochu, inteligentnie poszukującym cywilizowanych ułatwień. Osobowość ta łączy elementy humanizmu z naukami ścisłymi. Posiada zazwyczaj wiedzę bardzo rozległą, którą lubi się bawić, wyszukując rozwiązania nowatorskie, często dowcipne. Helen Palmer nazywa typ siódmy Epikurejczykiem - z racji na epikurejskie podejście do życia, wiążące się z "rozumnym używaniem" jego jasnych stron. Lekkoduch słynie z poczucia humoru. Jest dobrym mówcą, który przykuwa uwagę celną puentą. To też na ogół ekstrawertyk i niepoprawny optymista., człowiek o dużym intelektualnym wyrafinowaniu, patrzący na życie "z lotu ptaka", a więc lubiący ogarniać całokształt, raczej niż szczegóły.
Ogólny opis
Typ Siódmy :
Lekkoduch (Epikurejczyk)
Motywacja:
LĘK
Ośrodek:
Głowa
Funkcja ośrodka:
Opis (odzwierciedlenie)
Typ:
Umysłowy
Obsesja:
Ruch
Fetor:
Niewiarygodność
Zewnętrzna Deklaracja:
Chcę się cieszyć
Wewnętrzny warunek:
...ale nie chcę czuć
Siódemka jest typem związanym z głową, a zatem jej energia skupia się rzeczywistości, jaką postrzega umysł. Skąd wiemy czy i na ile jest rzeczywisty nasz świat? Problemem tym zajmują się typy umysłowe, a więc Piątka (Mądrala), Szóstka (Czarnowidz) i Siódemka (Lekkoduch). Typy te, związane z ośrodkiem intelektu, nieustannie mapują rzeczywistość, usiłując UWIERZYĆ w to, co zmapowały, nadając temu zarazem status faktu.
Przestrzeń
"Tyle jest we mnie bajecznej swobody I tak szaleństwem mam głowę nabrzmiałą I taki jestem rozlewny i młody Ze mi już miejsca jest wszędzie za mało" piosenka harcerska "Diabliszczę"
Siódemka obrazuje idee Przestrzeni oraz Ruchu jaki w tej przestrzeni przebiega. Przestrzeń oznacza wielość kierunków, a także Wybór w jakim kierunku chce się podążać. Trajektorie podróżujących obiektów krzyżują się w rozmaitych punktach, czyniąc życie nieustającą podróżą i nieustającym odkryciem. Siódemki dosłownie "zachłystują się" niezmierzoną swobodą doświadczeń .
Ciągły ruch wiąże się z ciągłym rozpoznawaniem i wybieraniem DOKĄD się udać. Siódemka jest tu archetypem Wolnego Ducha, który nieustannie rozpoznaje i nazywa po imieniu to Czego Chce, a następnie po to Sięga. Jej głowę wypełniają zatem Projekty, Plany i Strategie, niczym wiecznie ewoluujące i zmieniające się zoo wariantów. Jako typ uzewnętrzniony (eksternalizujący) Siódemka "leci" w wielu kierunkach na raz, oddalając się od Źródła świadomości (Ja), tworząc wciąż nowe myślowe konstrukcje, i towarzyszące im wciąż nowe decyzje. Powstaje przy tym jednak mnóstwo niepotrzebnego napięcia i chaosu.
Światło
"Eternal sunshine of the spotless mind" Jim Carrey
Podczas gdy energia wewnętrzna typów fizycznych kojarzyła nam się z elektrycznością, energia typów umysłowych przypomina inny naturalny fenomen - światło. Przeciwnie niż elektryczność, światło nie niesie w sobie napięcia, służy zaś informowaniu. Znajdując się wszędzie, i podróżując z prędkością absolutną, przybliża umysłowi obiektywny Stan Rzeczy. Energia świetlna nie wymaga "przezwyciężania" oraz związanego z nim "oporu", ona jedynie przekazuje fakt. W tym sensie typy umysłowe ogarniają sytuację jako stan, który chcą wiernie odzwierciedlić w świadomości. Tak jak u typów fizycznych problemem był opór i doznawana niewygoda, tak u typów umysłowych oś kłopotu stanowi pytanie o Wiarę w To Co Się Widzi. "Czy i na ile jestem pewien, że Wiernie odzwierciedlam?" Są więc typy umysłowe jakby fotografami, którzy robią zdjęcie sytuacji, i oglądając je potem, mogą powiedzieć "Aha - tak rzecz wygląda".
Nowość
"Jak dobrze być barankiem I wstawać wczesnym rankiem Wychodzić na polankę I śpiewać sobie tak: Bee, bee, bee Kopytka niosą mnie Bee, bee, bee Kopytka niosą mnie" piosenka antydepresyjna (fragment)
Światło w którym Siódemki widzą swoje myśli ma coś w sobie ze świtu i rosy - skrzy się Nowością. W nieograniczonej Przestrzeni wypełnionej wiecznym Ruchem wszystko jest zawsze świeże, ciekawe i zabawne. Światło rozprasza się, tworząc wrażenie miękkiego rozpylenia, jakie zauważamy oglądając fontannę w letni dzień. Świeżość jest wieczną zabawą - Uwolnieniem od Starego (puszczenie zabawki) i chwyceniem Nowego (chwycenie nowej).
Iskrzenie
"Gdy popatrzysz w nocne niebo, wszystkie gwiazdy będą śmiały się do ciebie, ponieważ ja będę mieszkał i śmiał się na jednej z nich." Mały Książę
Co ciekawe, światło dnia nie jest tu niezbędne - iskrzenie Siódemki może też wydarzać się w nocy. Mamy tu efekt "gwiezdnego pyłu" lub migoczącego "żywego srebra". To gwiezdny pył Piotrusia Pana, ale też "Noc Czerwcowa" i "Zaczarowany dorożkarz" Gałczyńskiego. Efekt pyłu gwiezdnego szczególne dobrze widać na znanym z kinowych reklam logo wytwórni Dreamworks, przedstawiającym chłopca z wędką siedzącego na księżycu. Ten stan baśniowego roziskrzenia, choć wydarza się w mroku, jest w istocie swej pogodny. Wyraża go słynne logo Epikurejczyka -"carpe diem" ("chwytaj dzień"). Uczynienie każdej chwili celebracją, a każdego poranka pierwszym to istota renesansowego optymizmu Lekkoducha.
Pustka
Brak tarcia, jaki panuje w przestrzeniu typów umysłowych sprawia, że często czują się one niepewnie. Jeżeli wszystko po prostu "wyświetlono" w przestrzeni, to na czym tu się oprzeć? Gdzie pierwowzór, absolut, dno? Być może istnieje lepszy sposób odzwierciedlenia, a za nim jeszcze lepszy, i jeszcze doskonalszy? I tak w nieskończoność? O rany. Wszystko co trwałe i niezmienne, z góry wygląda na wątpliwe - Lekkoduch musi więc ciągle szukać, nigdy nie zaznając satysfakcji, i niczemu nigdy nie wierząc. Niepewność i brak wiary wywołują LĘK, który jest podłożem emocjonalnym wszystkich typów umysłowych (Pięć, Sześć, Siedem). U Siódemek jest to LĘK przed Pustką, a więc przed tym, że wszystko jest umową, opisem.
Za dużo
"Dare for more." Pepsi
LĘK przed Pustką sprowadza się do obawy, że coś z różnorodności życia Siódemkom umknie. Przysięgają "przekartkować" wszystkie dostępne warianty w możliwie krótkim czasie. Mówią o sobie iż "uczą się" życia. Konstruują w ten sposób wielowymiarowy model-hologram. Model ten, jest oczywiście tylko modelem. Wraz z kolejnymi włączanymi aspektami, przypomina coraz mniej stan faktyczny, a coraz bardziej - kolorowego jeża.
"Twe czyste oko - rzecz bezgranicznie piękna Niech je zapełnią kolory i kaczki Zoo nowości Imiona ich rozważ W medytacji Śnieg kwietniowy, indiańska fajka, Nieskazitelnie gładka Łodyżka Staw - w odbiciach mają być Majestat i klasyka Nie to ponure Rąk załamywanie, ciemny Sufit bez jednej gwiazdy" Sylvia Plath ("Dziecko")
Fajerwerki
Aby nie czuć LĘKU przed ciemnością i bólem, Siódemka musi cały czas zmieniać kąty widzenia - myśląc o wielu rzeczach na raz i wielu rzeczy na raz pragnąc. Nadaje jej to złudzenie iskrzenia się, fascynacji i spójności. Iluzja ta wspiera Siódemkę, zasłaniając znienawidzoną pustynię. Jest jak piana, którą bije Lekkoduch: nie ma w niej wiele substancji, a jednak zdaje się wypełniać przestrzeń. W migotanie baniek łatwo uwierzyć, jest bowiem atrakcyjne i "wystrzałowe". Jednak uchwycenie, czy też określenie piany staje się niemożliwe, jak bowiem uchwycić coś, co pod dotknięciem zapada się i znika?
Tęczowa piana skutecznie odwraca uwagę od osobistej prawdy Lekkoducha. Lekkoduch nie wierzy, że dałoby się być sobą po cichu i zwyczajnie - poszukuje rozmaitych efektów specjalnych, wynikłych ze zmiany. Gdyby zechciał zatrzymać się, zauważyłaby, że tak naprawdę jest tu tylko on, cała reszta to fatamorgana. Przestałby się wówczas bać, że nie istnieje, nie czułby się też zmuszony do wyciągania z rękawa kolejnych królików
Nierealność
"Nie mam pieniędzy ni realności Lecz to co mam, to weź Ten podarunek prawdziwej miłości Moją nierealną gęś." K.I. Gałczyński ("Teatrzyk Zielona Gęś")
Fetorem jaki roztacza broniący się w ten sposób Lekkoduch jest Niewiarygodność. Niczym miraż przyciąga i fascynuje, ale też jak mirażowi - brak mu wiarygodności. Deklaracja Lekkoducha głosi "Chcę się cieszyć". Zapewnia on wszystkich wokół, że naprawdę nie ma się czym przejmować. Nie wierzymy mu wszak, widząc, jak bardzo jest znieczulony. Nie sztuka głosić optymizm, gdy człowiek nie potrafi czuć - a tak właśnie brzmi nieświadomy warunek Lekkoducha. Zdanie "...ale nie chcę czuć" streszcza istotę tricku: Siódemka może być niezwykle fascynująca, magnetyczna, sprawna i atrakcyjna pod jednym wszak warunkiem - jedzie cały czas na duchowym Prozaku.
Oczywiście przekręt tego rodzaju nie ujdzie długo uwagi widowni. Ludzie "nie czują" Lekkoducha - choć wygadany, nie przekonuje. Wydaje się pusty, lekki, jakby sam na własnej skórze nie doświadczył tego o czym tak wesoło rozprawia. Podczas gdy w jego oczach iskrzą się ogniki, dusza, bardzo często, tchnie nudą. Choć może nauczać innych jak żyć, często jest przy tym po prostu banalny. Ta mydlana postać, Lemoniadowy Joe enneagramu, choć zręczna i "niezatapialna", jest dla nas bardziej dowcipną opowiastką, niż rzeczywistym zdarzeniem.
Zamieszanie
Instynktowne przeczucie tego faktu z reguły nie pomaga Siódemce. Zazwyczaj napełnia ją jeszcze większym LĘKIEM, i przyspiesza zewnętrzne poszukiwania. "Nie ma mnie? W porządku, szukam dalej."
"(...) Powiem tak: jeśli żyjesz, musisz wymachiwać rękami i nogami, musisz dużo skakać i robić dużo hałasu, ponieważ życie jest dokładnym przeciwieństwem śmierci. A zatem (...) jeżeli siedzisz cicho - nie żyjesz. Musisz hałasować, a przynajmniej twoje myśli powinny być głośne i barwne i ożywione." Mel Brooks
Machając rękami i nogami Lekkoduch liczy, że wreszcie odnajdzie Siebie - owo miejsce w którym inni dostrzegą prawdę o nim. Gdyby zatrzymał się, być może tak by się stało. Gdyby tylko mógł uznać siebie tu, teraz, zamiast nieustannie szukać nowych rozwiązań. Gdyby niczym Sokrates, przyznał, że nie wie o sobie nic. Wyplucie gumy do żucia i poważne spojrzenie w oczy własnej ciszy jest dla niego największym wyzwaniem. Obserwacja cichej prawdy, tu i teraz, odzwierciedla integrację Siódemki, podczas której, zgodnie z kierunkiem enneagramowej strzałki, przemieszcza się ona w stronę typu Pięć (Mądrala/Obserwator), przejmując to, co najlepsze z jego introwertycznej postawy.
Szczegółowy portret
Hasło :
Robię to, co lubię
Kolor:
Zielony
Bóstwo:
Hermes (Merkury)
Zwierzę:
Małpa
Kraj (naród):
Cyganie
Jakość:
Różnorodność
Cnota:
Praca
Karty tarota:
VII.Rydwan, XVII. Gwiazda
Robię to co lubię
Wybór
"... i robię to co chcę nie muszę liczyć się z niczyim zdaniem, co mi tam mam własny gest i przygód sto co krok tak przez calutki rok cudowne życie mówię wam!" Pippi Langstrumpf
Lekkoduch zwraca szczególną uwagę na pewne charakterystyczne cechy Zachodniej cywilizacji - niezależność i chęć samodzielnego wybierania. "Nikt mi nie będzie mówił, sam wiem" - tak można by opisać jego radosne credo. Rozchwytywana przez ludzi radość Siódemki rodzi się na ostrzu chwili: gdy świadomość balansuje na krawędzi wyboru, a następnie tego wyboru samodzielnie dokonuje. Moment podjęcia wyboru jest jak skok konika polnego - hej hop! Lecimy! Cóż za radość, oto nikt nam niczego nie narzuca, nikt na nas nie wpływa, sami poruszamy się tam gdzie chcemy. Nasze życie jest eksperymentem, drogą w nieznane.
"Jutro popłyniemy daleko Jeszcze dalej niż te obłoki Pokłonimy się nowym brzegom Odkryjemy nowe zatoki Nowe ryby znajdziemy w jeziorach Nowe gwiazdy złowimy w niebie Popłyniemy daleko, daleko Jak najdalej, jak najdalej przed siebie" K.I. Gałczyński ("Kronika olsztyńska")
Radość bierze się z Nowości, która jest paliwem, napędzającym rakietę Siódemki. Wybory są dostępne zawsze, zawsze więc można spróbować czegoś Nowego. Dodajemy sobie tym samym przekonania, iż "fajno jest" i wiele się dzieje. Siódemki nie cierpią nudy i zawsze lubią trzymać w zanadrzu wachlarz opcji. Jeżeli wydarza się coś nieprzyjemnego, zawsze, mocą kolejnego wyboru, można na chwilę "skoczyć w bok" uwagą, potem wrócić od innej strony, znowu skoczyć, znowu wrócić i tak dalej. Czujemy, że dużo się dzieje, a nieprzyjemna sprawa blednie w świetle smug, jakie zostają na niebie pod wpływem naszych "skoków". Ruch i ciągłe rozproszenie uwagi, tworzą iluzję "fantastyczności" i neonowej feerii. W pędzie nie starcza po prostu czasu na rzeczywiste doświadczenie.
Obrona
"Nikt ci nie musi mówić kim jesteś, lub czym jesteś. Jesteś tym, czym jesteś!" John Lennon
Ból jednak w niej siedzi i wyraża się w uporczywym podkreślaniu suwerenności człowieka, jako istoty wybierającej własny los. Mówiąc "Bądźmy sobą!" podaje Siódemka równolegle buńczuczny komunikat: "Nikt mi nie przeszkodzi w robieniu tego, co lubię!" Ubóstwienie indywidualizmu, z obsesyjną samodzielnością i samostanowieniem, przeradza się w postawę obronną. Siódemka zamyka się wówczas w twierdzy, przestając być wrażliwa i chłonna. Może fanatycznie bronić swoich młodzieńczych ideałów, z góry skreślając potencjalnych adwersarzy, często kompletnie nie rozumiejąc ich stanowisk.
Mentor
Siódemki, wraz z Ósemkami i Trójkami, zaliczane są do typów "stawiających wymagania" (patrz: triady Horney, w klasycznym enneagramie). Jednak ich "wymagania" wyrażają się w sposób dosyć szczególny - Siódemka, która znalazła się w stresie, z uśmiechem ignoruje nasz ból, przyjmując postawę pouczającą i moralizatorską. Nie dopuszcza do siebie myśli, że jutro może tak jak my wdepnąć w błoto. "Wymyślasz coś sobie, stary" - mówi do nas. "Podstawowa zasada w życiu, to..." Widzimy, że Lekkoduch nie chce użyczyć nam empatii, woli pouczać nas z wyżyn jowialnej ekspertyzy. Ku naszemu rozżaleniu, jest nieodmiennie pełen opinii i gotowych recept. Ten "wymagający" stan Siódemek sprowadza się do ich uporczywej niechęci do empatii. Czujemy, iż uważają one, że WIEDZĄ JAK zachować się, aby uniknąć kłopotu , stawiając się tym samym na pozycji kogoś "kto ma wszystko rozpracowane" i "nie ma własnych problemów". Podobnie jak Jedynka, do której w stresie się upodabnia, Siódemka zaczyna wierzyć, że "każdy problem ma rozumne rozwiązanie". Jest to pewien rodzaj intelektualnej zarozumiałości, który odcina prawiącego morały Lekkoducha od żywego kontaktu z ludźmi.
Optymizm
"Piękno pustyni polega na tym, że gdzieś w sobie kryje studnię" Mały Książę
Zamiłowanie do drogi "na skróty" (Trickster) objawia się u Siódemki w dążeniu do logicznej innowacji, która ukarze problem w nowym świetle, w ten sposób często pozbywając się go lub minimalizując. Propozycja Lekkoducha przypomina tu rozwiązanie zapałczanej szarady, raczej niż mozolne "radzenie sobie z problemami" właściwe np. dla Szóstki (Czarnowidza). Aby dostrzec optymalne rozwiązanie potrzebuje Lekkoduch oderwać się powszechnego stereotypu i ujrzeć rzeczy "na świeżo", z nowej perspektywy. Wówczas widzi nie tyle rozwiązanie problemu, co fakt, że sam problem niewłaściwie sformułowano. Ujęty odpowiednio problem, przestaje być problemem, staje się atutem. Wysiłek zatem kierowany jest na zmianę definicji samego problemu, a nie naprawę usterki według starych kryteriów. Co zabawne, takie przedefiniowanie często pomaga też usunąć usterkę.
Magiczna prostota, z którą Siódemki potrafią w ten sposób likwidować problemy, niekoniecznie jednak sprawdza się w sytuacjach, gdy w grę wchodzą emocje. Wszyscy wiemy, że postrzeganie emocji jako "systemu", który "wystarczy przecież przedefiniować", nie rokuje dobrych efektów. Gdyby to było takie proste! Lekkoduch musi nauczyć się, że ludzie chcą być najpierw zrozumiani i wysłuchani, a udzielanie rad na zasadzie "spójrz, to proste" - jakkolwiek proste by to nie było - jest odbierane jako stawianie siebie "ponad" rozmówcą. Lekkoduch zdaje się wtedy mówić: "Ty - nierozumny, ja rozumny. Chodź nauczę cię Rozumu. Wtedy będziemy obaj równi, i nie będzie problemu." Póki co jednak obaj równi nie jesteśmy - i dopóki Lekkoduch uważa, że "rozumie" jak ktoś działa, dopóty ta druga osoba może się czuć niezrozumiana.
...
tp1111